امت در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۳۹۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امت
| موضوع مرتبط = امت
| عنوان مدخل  = [[امت]]
| عنوان مدخل  = امت
| مداخل مرتبط = [[امت در قرآن]] - [[امت در فقه سیاسی]] - [[امت در معارف دعا و زیارات]] - [[امت در معارف و سیره سجادی]] - [[امت در معارف و سیره رضوی]]
| مداخل مرتبط = [[امت در لغت]] - [[امت در قرآن]] - [[امت در فقه سیاسی]] - [[امت در معارف دعا و زیارات]] - [[امت در معارف و سیره سجادی]] - [[امت در معارف و سیره رضوی]] - [[امت در معارف و سیره حسینی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
خط ۳۲: خط ۳۱:
قلمروی [[حیات]]، که [[زندگی]] [[انسان]] گوشه‌ای از آن است نیز از این [[قانون]] مستثنا نیست و اصل حیات در این قلمرو وسیع از عنصر آب سرچشمه گرفته است<ref>انبیاء، ۳.</ref>.
قلمروی [[حیات]]، که [[زندگی]] [[انسان]] گوشه‌ای از آن است نیز از این [[قانون]] مستثنا نیست و اصل حیات در این قلمرو وسیع از عنصر آب سرچشمه گرفته است<ref>انبیاء، ۳.</ref>.
انسان نیز که بارزترین نمونه پدیده حیات است، در هستی مرتبط با کل [[جهان]] و هم‌ریشه با تمامی نمودهای حیات است<ref>مؤمنون، ۱۲.</ref>. افراد انسان نیز دارای نهاد واحد و [[سرشت]] همگون و [[فطرت]] مشترک هستند و همه [[انسان‌ها]] از یک پدر و مادر به وجود آمده‌اند<ref>نساء، ۱.</ref>.
انسان نیز که بارزترین نمونه پدیده حیات است، در هستی مرتبط با کل [[جهان]] و هم‌ریشه با تمامی نمودهای حیات است<ref>مؤمنون، ۱۲.</ref>. افراد انسان نیز دارای نهاد واحد و [[سرشت]] همگون و [[فطرت]] مشترک هستند و همه [[انسان‌ها]] از یک پدر و مادر به وجود آمده‌اند<ref>نساء، ۱.</ref>.
بر اساس این [[بینش]]، [[اسلام]] [[جامعه بشری]] را مجموعه [[واحدی]] می‌داند که در فطرت و [[تفکر]] و [[هدف]] همگون هستند و تمامی [[اختلاف‌ها]] و تفرقه‌ها و عوامل جدایی را عرضی و ناشی از خصلت‌های منفی و به دور از [[مقام]] و [[منزلت]] بشری می‌شمارد {{متن قرآن|هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ}}<ref>«این امّت شماست، امّتی یگانه و من پروردگار شمایم بنابراین مرا بپرستید» سوره انبیاء، آیه ۹۲.</ref>.
بر اساس این [[بینش]]، [[اسلام]] [[جامعه بشری]] را مجموعه واحدی می‌داند که در فطرت و [[تفکر]] و [[هدف]] همگون هستند و تمامی [[اختلاف‌ها]] و تفرقه‌ها و عوامل جدایی را عرضی و ناشی از خصلت‌های منفی و به دور از [[مقام]] و [[منزلت]] بشری می‌شمارد {{متن قرآن|هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ}}<ref>«این امّت شماست، امّتی یگانه و من پروردگار شمایم بنابراین مرا بپرستید» سوره انبیاء، آیه ۹۲.</ref>.


همین [[اختلاف]] نشأت‌گرفته از خصلت‌های بد در [[زندگی اجتماعی]]، موجب شد که [[خداوند]] برای بازگرداندن [[جوامع بشری]] به [[امت واحده]] که حالت نخستین آن بود، [[انبیا]] را برانگیزاند تا در پرتو [[تعالیم آسمانی]] آنان [[بشریت]] از هگذر [[وحدت]] بزرگ (امت واحده)، [[راه تکامل]] را سریع‌تر بپیماید و در این مسیر پرمخاطره [[هدایت]] شود.
همین [[اختلاف]] نشأت‌گرفته از خصلت‌های بد در [[زندگی اجتماعی]]، موجب شد که [[خداوند]] برای بازگرداندن [[جوامع بشری]] به [[امت واحده]] که حالت نخستین آن بود، [[انبیا]] را برانگیزاند تا در پرتو [[تعالیم آسمانی]] آنان [[بشریت]] از هگذر [[وحدت]] بزرگ (امت واحده)، [[راه تکامل]] را سریع‌تر بپیماید و در این مسیر پرمخاطره [[هدایت]] شود.
خط ۴۳: خط ۴۲:
بنابراین [[اندیشه]] [[فلسفی]] دین در همه زمان‌ها و در همه منطقه‌ها و در زبان همه پیامبران [[راستین]] [[الهی]]، یک محتوا داشته و [[اختلاف شرایع آسمانی]] از نوع تفاوت و [[نقص]] و کمال است. چنین جهانی‌بینی از [[جهان]]، [[انسان]] و [[جامعه]]، [[مبین]] وحدت ارگانیک جهان و [[اتحاد]] نوع انسان و همگونی و [[همسویی]] [[جامعه انسانی]] است.
بنابراین [[اندیشه]] [[فلسفی]] دین در همه زمان‌ها و در همه منطقه‌ها و در زبان همه پیامبران [[راستین]] [[الهی]]، یک محتوا داشته و [[اختلاف شرایع آسمانی]] از نوع تفاوت و [[نقص]] و کمال است. چنین جهانی‌بینی از [[جهان]]، [[انسان]] و [[جامعه]]، [[مبین]] وحدت ارگانیک جهان و [[اتحاد]] نوع انسان و همگونی و [[همسویی]] [[جامعه انسانی]] است.
اسلام بر اساس این بینش، [[آینده]] جوامع بشری را نیز [[تفسیر]] می‌کند، و بنا بر نظریه اصالت فطرت و [[یگانگی]] [[فطری]] [[انسان‌ها]] و این که وجود [[اجتماعی]] [[انسان]] و [[زندگی]] جمعی او و [[جامعه]]، وسیله‌ای است که [[فطرت]] نوعی انسان آن را برای وصول به [[کمال نهایی]] خود [[انتخاب]] کرده است، حرکت [[آینده]] [[جوامع]] و [[تمدن‌ها]] و [[فرهنگ‌ها]] را به سوی [[یگانگی]] و ادغام می‌داند، و با [[رشد]] انسان و بارور شدن استعدادهای وی و به فعلیت رسیدن همه ارزش‌های امکانی او، رسیدن به [[جامعه واحد]] [[تکامل]] یافته را مرحله نهایی [[زندگی اجتماعی]] می‌داند<ref>جامعه و تاریخ، ص۴۵-۴۶.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۳، ص۴۹-۵۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۳۰۳.</ref>
اسلام بر اساس این بینش، [[آینده]] جوامع بشری را نیز [[تفسیر]] می‌کند، و بنا بر نظریه اصالت فطرت و [[یگانگی]] [[فطری]] [[انسان‌ها]] و این که وجود [[اجتماعی]] [[انسان]] و [[زندگی]] جمعی او و [[جامعه]]، وسیله‌ای است که [[فطرت]] نوعی انسان آن را برای وصول به [[کمال نهایی]] خود [[انتخاب]] کرده است، حرکت [[آینده]] [[جوامع]] و [[تمدن‌ها]] و [[فرهنگ‌ها]] را به سوی [[یگانگی]] و ادغام می‌داند، و با [[رشد]] انسان و بارور شدن استعدادهای وی و به فعلیت رسیدن همه ارزش‌های امکانی او، رسیدن به [[جامعه واحد]] [[تکامل]] یافته را مرحله نهایی [[زندگی اجتماعی]] می‌داند<ref>جامعه و تاریخ، ص۴۵-۴۶.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۳، ص۴۹-۵۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۳۰۳.</ref>
==نظریه امت و امامت==
این نظریه به عنوان یک نظریه نظام‌ساز و مبتنی بر [[اندیشه]] [[ولایت فقیه]] است. بر اساس این نظریه، رابطه [[امت اسلامی]] با [[رهبران]] آن و فقهای [[دین]] در چارچوب [[نظریه سیاسی]] است و [[امامت]] تنظیم می‌شود. در مقابل این نظریه، نظریات دیگری همچون [[مجتهد]] و مقلّد و یا [[محدّث]] و مخاطب وجود دارد که بر اساس اولی [[امت]] تنها در [[مسائل شرعی]] از [[فقها]] [[تقلید]] می‌کنند و بر اساس [[تئوری]] دوم فقها صرفاً [[تکلیف]] بیان [[احادیث]] را به [[مردم]] بر عهده دارند، درحالی‌که در نظریه امت و امامت، فقها علاوه بر بیان احادیث و صدور فتاوی [[شرعی]]، تکلیف [[هدایت]] [[سیاسی]] امت را بر عهده دارند که از آن به امامت تعبیر می‌شود.
در [[نظریه]]«امت» و «امامت»، مقوله‌هایی چون [[افکار عمومی]]، [[آرای عمومی]]، علایق عمومی، [[اراده عمومی]]، [[مصلحت عمومی]]، [[تمایلات]] و خواسته‌های عمومی در واقع جمع‌بندی [[فکر]]، [[رأی]]، علاقه، [[اراده]]، [[مصلحت]]، [[تمایل]] و خواسته تک تک [[آحاد جامعه]] است که گاه در شکل‌گیری [[افکار]] همگانی، [[آرای همگانی]]، علایق همگانی، اراده همگانی، مصلحت همگانی، تمایلات و خواسته‌های همگانی هم ظهور می‌کند<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۲۸.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۱۶.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۴۹: خط ۵۲:
# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]
۸۰٬۴۱۹

ویرایش