لات: تفاوت میان نسخه‌ها

بتی بود از آن [[بنی ثقیف]] در [[طائف]]<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶؛ ابن هشام‌، السیرة النبویه، ج۱، ص‌۵۵.</ref> که ظاهراً از نَبَطیان به ایشان رسیده بود.<ref>رجوع کنید به سالم‌، تاریخ العرب فی عصرالجاهلیه، ص۳۷۶ـ ۳۷۸.</ref> [[لات]] هیبتی به شکل تخته سنگ چهار گوش سفید<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفه انساب العرب، ص۴۰۰؛ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۹۱.</ref> و یا صخره‌ای که هیئت طبیعی آن به یک پیکر جاندار شباهت داشت، بود و [[عبادت]] آن به قولی از [[زمان]] [[عمرو بن لحی]]، آغاز شده بود.<ref>قزوینی، آثار البلاد، ص۹۸؛ قس: ابن کلبی، الاصنام، ص۱۶.</ref> گفته شده که در ثقیف صخره‌ای بود که تنی چند از [[یهود]] - از جمله مردی از ثقیف به نام «لات» - نزد آن سبوس می‌‌کوبیدند.<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶.</ref> چون لات درگذشت (یا مفقود شد)، عَمْرو بن لُحیّ به ثقیف گفت که او نمرده، بلکه در این [[صخره]] داخل شده است. پس ثقیف به دستور پسر لُحیّ بر روی آن صخره بنایی ساختند و نام «[[لات]]» (نام آن مرد) را بر آن گذاشتند. این خبر این‌گونه شایع شد که [[خدا]] در تخته سنگ لات فرو رفته است.<ref>ازرقی، اخبار مکه، ص۱۲۶؛ جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام‌، ج۴، ص۱۴۵.</ref> بنابر این، [[ثقفیان]] بنایی بر آن ساخته، پرده‌ای بر آن انداخته و بر گرد آن [[طواف]] می‌‌کردند.<ref>جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام‌، ج۴، ص۱۴۵؛ کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۵۱.</ref> آنان [[معتقد]] بودند خدایشان در تابستان نزد لات و در زمستان نزد [[عزّی]] می‌‌آید.<ref>ازرقی، اخبار مکه، ص۱۲۶.</ref> پرده داران و [[کارگزاران]] این [[بت]] مردمی از [[بنی عتاب بن مالک]] - از تیره‌های [[قبیله ثقیف]] -<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶.</ref> و به [[نقلی]] دیگر [[آل ابی العاص بن ابی یسار بن مالک]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۴.</ref> بودند. این بت، نه تنها نزد [[بنی ثقیف]] بلکه مورد [[احترام]] همه [[قبایل عرب]] - از جمله [[قریش]] و ساکنان [[حجاز]] - بود و آنان از گذشته دور [[فرزندان]] خویش را به نام آن می‌‌نامیدند.<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶.</ref> ثقفیان، [[مردم]] را به [[زیارت]]، [[حج]] گزاری و [[قربانی]] برای آن فرا می‌‌خواندند و شبیه همان آدابی که در [[مکه]] برای [[کعبه]] انجام می‌‌شد برای لات انجام می‌‌دادند.<ref>«...یضاهؤن بها بیت الله الحرام بمکه» (کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۵۱)</ref> آنان موسمی برای حج لات تعیین کرده بودند و درّه اطراف آن را [[حریم]] می‌‌دانستند.<ref>صقر، الطائف فی العصر الجاهلی و صدر الاسلام، ص۵۲ - ۵۳.</ref> همه [[قبایل]] در این دره [[اجتماع]] کرده، لات را گرامی می‌‌داشتند.<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶ - ۱۷؛ صقر، الطائف فی العصر الجاهلی و صدر الاسلام، ص۵۲ - ۵۳.</ref> به نام این بت که دومین بت معروف [[عرب]]، به شمار می‌‌رفت و در [[شأن]] و [[مرتبت]] بعد از [[منات]] و پیش از [[عزّی]] قرار داشت<ref>ابن کلبی، الأصنام، ص۱۶.</ref> و به آن «ربّة» یا «ربّة الطائف» می‌‌گفتند،<ref>صقر، الطائف فی العصر الجاهلی و صدر الاسلام، ص۵۳؛ توفیق بروّ، تاریخ العرب القدیم، ص۲۹۴. هیرودت لات را به خدای سامیان شمالی عشتروت و نیز به (آلهة الفلک) تشبیه کرده و آن نظیر مادری بزرگ برای آلهه است.</ref> در [[قرآن مجید]] اشاره شده است.<ref>«أفریتم اللات و العزی و مناة الثالثة الاخری». (النجم آیه ۱۹ - ۲۰.)</ref> محل نگهداری [[لات]]، امروزه در غرب [[مسجد]] [[ابن عباس]] واقع است.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۷۱.</ref>