عمرو بن سلمه ارحبی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}

 

[[عمرو بن سلمة بن حارث ارحبی همدانی]] یا [[عمر بن سلمه]] یکی دیگر از [[والیان]] [[حضرت علی]] {{ع}} بوده که بر [[شهر]] اصفهان [[امارت]] داشته است.

[[محمد بن شبیر همدانی]] گوید: وقتی که عمرو بن سلمه أرحبی نامه [[امیرالمؤمنین]] را به کوفه آورد و [[مردم]] از پیروزی امیرالمؤمنین آگاه شدند، صدای آنها به [[تکبیر]] بلند شد؛ به گونه‌ای که همه مردم متوجه شدند و برای اطلاع از چگونگی فتح بصره، در [[مسجد]] گرد هم آمدند. منادی فریاد می‌کرد: {{عربی|"الصَّلَاةَ جَامِعَةً الصَّلَاةَ جَامِعَةً"}}. تمام [[مردم]] جمع شدند و حتی یک نفر از حضور در [[مسجد]] [[تخلف]] نکرد و بعد از آن عمرو [[نامه]] [[حضرت علی]]{{ع}} را برای مردم قرائت نمود<ref>شیخ مفید، الجمل، ص۲۱۶؛ محمودی، نهج السعاده، ج۴، ص۷۶.</ref>. این نامه را در شرح حال [[قرظة بن کعب]]، [[والی کوفه]] نقل کرده‌ایم.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۱، ص 489-490.</ref>

در کتاب [[تکملة منهاج البراعه]] بعد از این که این دو نامه را نقل می‌کند (نامه ۱۹ نهج البلاغه و آنچه از [[تاریخ یعقوبی]] نقل کردیم) چنین اظهار می‌داد: «ظاهراً این دو نامه، یکی است و [[سید رضی]] تنها قسمتی از این نامه را در نهج البلاغه آورده است و این روش اوست که جملات [[فصیح]] آن حضرت را بر می‌گزیند و بقیه را نقل نمی‌کند و یعقوبی نیز قسمت دیگری از آن را نقل کرده و ابتدای نامه، به دو [[روایت]] مختلف نقل شده است. [[مؤیّد]] مطلب، [[سخن]] [[فاضل]] [[بحرانی]] در شرح این نامه است که می‌گوید: نقل شده که این دهقانان [[مجوس]] بوده‌اند و [[حضرت امیر]] او را بر [[فارس]] و [[بحرین]] [[امارت]] داد؛ زیرا آنها مجوس و [[آتش]] پرست بودند. سپس می‌گوید: این سخن، منافاتی با فرمایش حضرت ندارد که آنها را به عنوان [[اهل کتاب]] معرفی کرده است، چون مجوس نیز اهل کتاب بودند که در قبل ما این مطلب را بیان کردیم و از جمله از کتاب [[توحید صدوق]] نقل کردیم: وقتی که [[حضرت علی]]{{ع}} می‌فرمود:  قبل از این که مرا از دست بدهید، از من سؤال نمایید!<ref>{{متن حدیث|سَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي}}</ref>

بنابراین، [[سخن]] [[فاضل بحرانی]]، مؤید [[کلام]] ایشان نیست و أرحب منسوب به [[قبیله همدان]] است نه [[بنی مخزوم]] و [[قریش]]. آنچه در طبقات [[ابن سعد]] آمده، [[مؤیّد]] بیان ماست؛ زیرا فردی به نام [[عمرو بن سلمة بن عمیرة همدانی ارحبی]] ذکر شده که از [[یاران حضرت علی]]{{ع}} بوده؛ گر چه در آن کتاب درباره [[کارگزاری]] او از جانب حضرت مطلبی ذکر نشده است. اما آنچه از کتب [[تاریخ یعقوبی]]، [[جمل]] [[شیخ مفید]]، [[تنقیح المقال]]، [[تاج العروس]]، [[سیر أعلام النبلاء]]، [[مستدرک الوسائل]] و [[أنساب الاشراف]] نقل کردیم مؤیّد بیان ماست و ایشان در [[تکملة منهاج البراعه]] نامه [[حضرت امیر]]{{ع}} را به [[مردم کوفه]] بعد از فتح [[بصره]]، از کتاب جمل مفید نقل کرده‌اند که حضرت نامه را همراه [[عمر بن سلمه ارحبی]] به [[کوفه]] فرستاد<ref>حسن زاده آملی، تکلمة منهاج البراعه، ج۱۷، ص۱۳.</ref>.