خولان: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'عمر رضا کحاله' به 'عمر رضا کحاله'
جز (جایگزینی متن - 'شبه جزیره عربستان' به 'شبه جزیره عربستان') |
جز (جایگزینی متن - 'عمر رضا کحاله' به 'عمر رضا کحاله') |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
سکونتگاه نخستین خَولان در کنار مأرب و صرواح بود. اما پس از چندی، آنان به سه شاخه بزرگ تقسیم شدند؛ گروهی از آنان به نواحی مرتفع در [[مشرق]] [[صنعا]] [[مهاجرت]] کردند و به «خولان عالیه» معروف شدند<ref>جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج ۲، ص۴۰۱.</ref>، گروه دیگر، «خولان بن عامر یا ابن عمرو» یا «خولان اجدود» یا «خولَن جدون» بودند<ref>جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج ۲، ص۴۰۱.</ref>، آنها در بخشهای وسیعی از سرزمین صَعده از «[[جبل]] امّلیلی» تا جنوب غربی «حقل صَعَده» ساکن بودند<ref>رجوع کنید به [[عبدالله بن علی وزیر]]، تاریخ الیمن: خلال القرن الحادی عشر الهجری ـ السابع عشر المیلادی، ص۸۳، پانویس ۱.</ref>. از مشهورترین بطون این شاخه میتوان به سَحار، بنوجماعه، بنومالک، [[کرب]] و [[مهره]] اشاره کرد<ref>مقحفی، معجم البلدان و القبائل الیمنیة، ذیل مادّه.</ref>. | سکونتگاه نخستین خَولان در کنار مأرب و صرواح بود. اما پس از چندی، آنان به سه شاخه بزرگ تقسیم شدند؛ گروهی از آنان به نواحی مرتفع در [[مشرق]] [[صنعا]] [[مهاجرت]] کردند و به «خولان عالیه» معروف شدند<ref>جواد علی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج ۲، ص۴۰۱.</ref>، گروه دیگر، «خولان بن عامر یا ابن عمرو» یا «خولان اجدود» یا «خولَن جدون» بودند<ref>جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج ۲، ص۴۰۱.</ref>، آنها در بخشهای وسیعی از سرزمین صَعده از «[[جبل]] امّلیلی» تا جنوب غربی «حقل صَعَده» ساکن بودند<ref>رجوع کنید به [[عبدالله بن علی وزیر]]، تاریخ الیمن: خلال القرن الحادی عشر الهجری ـ السابع عشر المیلادی، ص۸۳، پانویس ۱.</ref>. از مشهورترین بطون این شاخه میتوان به سَحار، بنوجماعه، بنومالک، [[کرب]] و [[مهره]] اشاره کرد<ref>مقحفی، معجم البلدان و القبائل الیمنیة، ذیل مادّه.</ref>. | ||
«خولان قُضاعه» یا «خولان [[شام]]» هم گروهی دیگر از [[قبیله]] خولان بودند که به شمال [[مهاجرت]] کردند<ref> دانشنامه جهان اسلام، مقاله «خولان»، بهزاد لاهوتی، ج۱۶، ص۴۸۵.</ref>. جایگاه خَولان [[قضاعه]]، [[شهر]] بزرگ و آباد «صَعْدَةَ»<ref>یعقوبی، البلدان، ص۹۸ و همدانی، صفة جزیرةالعرب، ص۲۱۷ و ۲۲۴.</ref> و از دیگر مناطق آنان «[[شرف]] البیاض» و «قیوان» بود<ref>عمر رضا | «خولان قُضاعه» یا «خولان [[شام]]» هم گروهی دیگر از [[قبیله]] خولان بودند که به شمال [[مهاجرت]] کردند<ref> دانشنامه جهان اسلام، مقاله «خولان»، بهزاد لاهوتی، ج۱۶، ص۴۸۵.</ref>. جایگاه خَولان [[قضاعه]]، [[شهر]] بزرگ و آباد «صَعْدَةَ»<ref>یعقوبی، البلدان، ص۹۸ و همدانی، صفة جزیرةالعرب، ص۲۱۷ و ۲۲۴.</ref> و از دیگر مناطق آنان «[[شرف]] البیاض» و «قیوان» بود<ref>[[عمر رضا کحاله]]، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۲۲۴.</ref>. [[سرزمین]] خولان در [[عصر جاهلی]]، به سبب [[آبادانی]] و وفور محصولات کشاورزی، بهویژه غلّات، مشهور بود<ref>همدانی، صفة جزیرةالعرب، ص۲۲۴.</ref>. بیشتر خولانیان پس از [[فتوحات اسلامی]] متفرق شدند و در مناطق مفتوحه پراکنده شدند<ref>رجوع کنید به ابنکلبی، نَسب مَعَدّ و الیمن الکبیر، ج ۱، ص۱۷۸؛ حرفوش، قبیلة طیء فی الجاهلیة و الاسلام، ص۹۵.</ref>. | ||
امروزه دو شاخه از [[قبیله]] خولان در [[یمن]] باقی مانده است که زیدی مذهباند: | امروزه دو شاخه از [[قبیله]] خولان در [[یمن]] باقی مانده است که زیدی مذهباند: | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
== [[قبیله]] خولان و [[قیام عاشورا]] == | == [[قبیله]] خولان و [[قیام عاشورا]] == | ||
در جریان [[واقعه عاشورا]] نیز [[شاهد]] حضور چندانی از سوی مردم خولان نیستیم<ref>رجوع کنید به سمعانی، الانساب، ج ۲، ص۴۱۹؛ عمر رضا | در جریان [[واقعه عاشورا]] نیز [[شاهد]] حضور چندانی از سوی مردم خولان نیستیم<ref>رجوع کنید به سمعانی، الانساب، ج ۲، ص۴۱۹؛ [[عمر رضا کحاله]]، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۶۶.</ref>. از میان شهدای [[واقعه کربلا]] تنها از یک نفر با نسبت خولانی یاد شده است و آن، [[جندب بن حجیر خولانی]] است<ref>النمازی الشاهرودی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۴۰.</ref>. در آن سوی میدان هم، از حضور فردی به نام [[عبدالله بن قیس خولانی]] در جمع [[قتله]] [[کربلا]] خبر داده شده است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۰۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۶، ص۵۸؛ فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۲، ص۳۲۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||