تمدن در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←تمدن در شبه جزیره مقارن عصر نزول
(←منابع) |
|||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
در تفکیک میان تمدن و [[فرهنگ]] گفته شده که فرهنگ به جلوههای زندگی مانند [[دین]]، هنر، [[ادبیات]] و هدفهای [[اخلاقی]] اختصاص دارد و تمدن شامل سازمان کامل جامعه و [[نظامهای اجتماعی]] و [[فنون]] کار و ابزار مادی است که [[انسان]] برای [[تسلط]] بر شرایط زندگی خویش پدید میآورد.<ref>فرهنگ علوم اجتماعی، جولیوس گولد، ص ۲۶۹.</ref> [[علامه جعفری]] ضمن تفکیک دو مفهوم یاد شده، با رویکردی ارزش مدارانه تمدن را [[تشکل]] هماهنگ [[انسانها]] در [[حیات]] معقول به همراه [[روابط]] عادلانه و اشتراک همه افراد و گروهها در پیشبرد اهداف مادی و [[معنوی]] انسانها در همه ابعاد مثبت تعریف میکند؛<ref>ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج ۵، ص ۱۶۱.</ref> ولی از دید او فرهنگ، روشهایی است که انسانها برای کیفیت زندگی خود برمی گزینند و با گذشت زمان و کمک عوامل طبیعی، پدیدههای [[روانی]] و رویدادهای اثرگذار در حیات یک جامعه پدید میآید<ref> ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج ۱۶، ص ۲۳۲ ـ ۲۳۳.</ref>.<ref>[[مهدی ملک محمدی|ملک محمدی، مهدی]]، [[تمدن (مقاله)|مقاله «تمدن»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref> | در تفکیک میان تمدن و [[فرهنگ]] گفته شده که فرهنگ به جلوههای زندگی مانند [[دین]]، هنر، [[ادبیات]] و هدفهای [[اخلاقی]] اختصاص دارد و تمدن شامل سازمان کامل جامعه و [[نظامهای اجتماعی]] و [[فنون]] کار و ابزار مادی است که [[انسان]] برای [[تسلط]] بر شرایط زندگی خویش پدید میآورد.<ref>فرهنگ علوم اجتماعی، جولیوس گولد، ص ۲۶۹.</ref> [[علامه جعفری]] ضمن تفکیک دو مفهوم یاد شده، با رویکردی ارزش مدارانه تمدن را [[تشکل]] هماهنگ [[انسانها]] در [[حیات]] معقول به همراه [[روابط]] عادلانه و اشتراک همه افراد و گروهها در پیشبرد اهداف مادی و [[معنوی]] انسانها در همه ابعاد مثبت تعریف میکند؛<ref>ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج ۵، ص ۱۶۱.</ref> ولی از دید او فرهنگ، روشهایی است که انسانها برای کیفیت زندگی خود برمی گزینند و با گذشت زمان و کمک عوامل طبیعی، پدیدههای [[روانی]] و رویدادهای اثرگذار در حیات یک جامعه پدید میآید<ref> ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج ۱۶، ص ۲۳۲ ـ ۲۳۳.</ref>.<ref>[[مهدی ملک محمدی|ملک محمدی، مهدی]]، [[تمدن (مقاله)|مقاله «تمدن»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref> | ||
== تمدن در شبه جزیره مقارن | == تمدن در شبه جزیره مقارن عصر نزول == | ||
طبیعت گرم، بیابانی و کم آب [[شبه جزیره عربستان]]، اوضاعی سخت و روحیهای [[خشن]] برای عموم ساکنان آن به ویژه صحرانشینان پدید آورده بود. مراکز تجمع [[مردم عرب]] معمولاً کنار چشمهها و چاهها بود که محلی برای تهیه آب و غذا برای کاروانهای تجاری نیز به شمار میرفت. شرایط یاد شده زمینه [[کشاورزی]] را به عنوان اصل [[تمدن]] <ref>تاریخ تمدن، ج ۱، ص ۴.</ref> در بسیاری مناطق از آنان گرفته و [[اقتصاد]] [[عرب]] بیشتر به [[تجارت]] تکیه داشت.<ref>المفصل، ج ۸، ص ۱۷۵.</ref> | |||
وجود [[عقاید]] و رفتارهای ابتدایی همچون: | وجود [[عقاید]] و رفتارهای ابتدایی همچون: | ||