نجد: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۷: خط ۷:


==آشنایی اجمالی==
==آشنایی اجمالی==
نجد در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref>. این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق ـ وادی‌ای در [[یمامه]] ـ ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>
«نجد» در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref>. این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق ـ وادی‌ای در [[یمامه]] ـ ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>


نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>
نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>
خط ۱۷: خط ۱۷:


== نجد در دوران معاصر ==
== نجد در دوران معاصر ==
امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر]] [[ریاض]] ـ پایتخت [[عربستان]] ـ در وسط آن قرار دارد، [[قلب]] [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، سُدیر، الافلاج، الیمامه و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم یعنی بُرَیده، عُنَیزه و الرَّسّ را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] ـ مرکز شمال [[نجد]] ـ الخرج، جنوب ریاض، [[شقراء]]، مَراة و ضرما از اقلیم الوشم، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و المجمعه مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که حریملا، العینیه و الجبیل ز شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. الدرعیه ـ پایتخت پیشین [[دولت]] سعودی ـ هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی]] [[حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است<ref>[[عاتق بن غیث بلادی|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>.
امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر ریاض]] ـ پایتخت [[عربستان]] ـ در وسط آن قرار دارد، قلب [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، [[سُدیر]]، [[الافلاج]]، [[الیمامه]] و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم (یعنی: [[بُرَیده]]، [[عُنَیزه]] و [[الرَّسّ]]) را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] ـ مرکز شمال نجد ـ [[الخرج]]، جنوب ریاض، [[شقراء]]، [[مَراة]] و [[ضرما]] از اقلیم [[الوشم]]، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و [[المجمعه]] مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که [[حریملا]]، [[العینیه]] و [[الجبیل]] از شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. [[الدرعیه]] ـ پایتخت پیشین [[دولت]] [[سعودی]] ـ هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است<ref>[[عاتق بن غیث بلادی|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۸: خط ۲۸:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:مکان‌های تاریخی]]
[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]
[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش