طریف بن مجالد سلی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۴۵۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱ مهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[طریف بن مجالد سلی در تراجم و رجال]] - [[طریف بن مجالد سلی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل  = طریف بن مجالد سلی | مداخل مرتبط = [[طریف بن مجالد سلی در تراجم و رجال]] - [[طریف بن مجالد سلی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| نام = طریف بن مجالد سلی
| مشهور به =
| نام تصویر = تصویر قدیمی از بصره.jpg   
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر = تصویر قدیمی از بصره
| نام کامل = طریف بن مجالد سلی 
| نام‌های دیگر =
| جنسیت = مرد
| کنیه = ابوتمیمه
| لقب = 
| اهل =
| از قبیله = [[بنومالک بن عمرو بن تمیم]]     
| از تیره = [[بنی‌هجیم]]     
| پدر =       
| مادر =     
| همسر =     
| پسر =         
| دختر = 
| خواهر = 
| برادر = 
| خویشاوندان = 
| وابستگان =
| تاریخ تولد = 
| محل تولد = 
| محل زندگی = [[بصره]]
| تاریخ درگذشت = [[۹۷ هجری]]
| محل درگذشت = 
| تاریخ شهادت =   
| محل شهادت = 
| طول عمر =   
| محل دفن = 
| دین =
| مذهب =
| از اصحاب = [[پیامبر خاتم]]     
| از طبقه =
| در جنگ =
| نقش‌ها =
| فعالیت‌ها = 
| علت شهرت =
| علت درگذشت = 
| علت شهادت =
| راوی از =
| روایات مشهور = 
| مشایخ او = 
| راویان از او =
| آخرین راوی از او =
}}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
خط ۶: خط ۵۴:
[[دولابی]]<ref>دولابی، ج۱، ص۳۷.</ref> برخلاف باقی شرح حال نویسان، با نقل دو [[حدیث]] که نشان دهنده [[دیدار]] وی با [[رسول خدا]] {{صل}} است، او را [[صحابی]] دانسته است. اما منابع دیگر، همین دو حدیث را از طریق ابوتمیمه و با واسطه از [[پیامبر]] نقل کرده‌اند<ref> عبدالرزاق صنعانی، ج۱۱، ص۴۲۵؛ احمد بن حنبل، ج۵، ص۵۹ و ۶۴؛ ابن ابی شیبه، ج۶، ص۲۸ و ۲۴۸؛ نسائی، ج۶، ص۱۴۲.</ref>. شرح حال نگاران، صحابی دانستن وی را [[اشتباه]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۸۱.</ref> و او را از [[تابعین]] طبقه دوم ساکن [[بصره]] شمرده‌اند<ref>ابن سعد، ج۷، ص۱۱۱؛ خلیفة ابن خیاط، ص۳۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۴۶.</ref> [[احادیث]] قابل توجهی از ابوتمیمه در منابع باقی مانده و [[بلاذری]]<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref> وی را [[فقیه]] دانسته است. وی که از [[رجال]] [[بخاری]] است<ref>کلابازی، ج۱، ص۱۴۷ و ۳۷۷؛ باجی، ج۲، ص۶۴۸.</ref> [[ثقه]] دانسته شده<ref>ابن معین، ج۲، ص۱۲۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۳۹۵؛ الالبانی، ج۷، ص۶۹.</ref> و [[راوی]] روایاتی از [[ابوموسی اشعری]]، [[ابوهریره]]، [[ابوجُریّ هجیمی]] و برخی از دیگر [[صحابه]] است<ref>بخاری، ج۴، ص۳۵۵؛ طبرانی، ج۲، ص۱۶۵ و ج۷، ص۶۵؛ ابن ابی حاتم، ج۴، ص۴۹۲.</ref>. با اینکه وی روایاتی از ابوهریره نقل کرده، ولی بخاری سماع وی را از [[أبوهریره]] نپذیرفته است<ref>بخاری، ج۳، ص۱۷؛ عقیلی، ج۱، ص۳۱۸.</ref>.
[[دولابی]]<ref>دولابی، ج۱، ص۳۷.</ref> برخلاف باقی شرح حال نویسان، با نقل دو [[حدیث]] که نشان دهنده [[دیدار]] وی با [[رسول خدا]] {{صل}} است، او را [[صحابی]] دانسته است. اما منابع دیگر، همین دو حدیث را از طریق ابوتمیمه و با واسطه از [[پیامبر]] نقل کرده‌اند<ref> عبدالرزاق صنعانی، ج۱۱، ص۴۲۵؛ احمد بن حنبل، ج۵، ص۵۹ و ۶۴؛ ابن ابی شیبه، ج۶، ص۲۸ و ۲۴۸؛ نسائی، ج۶، ص۱۴۲.</ref>. شرح حال نگاران، صحابی دانستن وی را [[اشتباه]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۸۱.</ref> و او را از [[تابعین]] طبقه دوم ساکن [[بصره]] شمرده‌اند<ref>ابن سعد، ج۷، ص۱۱۱؛ خلیفة ابن خیاط، ص۳۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۴۶.</ref> [[احادیث]] قابل توجهی از ابوتمیمه در منابع باقی مانده و [[بلاذری]]<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref> وی را [[فقیه]] دانسته است. وی که از [[رجال]] [[بخاری]] است<ref>کلابازی، ج۱، ص۱۴۷ و ۳۷۷؛ باجی، ج۲، ص۶۴۸.</ref> [[ثقه]] دانسته شده<ref>ابن معین، ج۲، ص۱۲۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۳۹۵؛ الالبانی، ج۷، ص۶۹.</ref> و [[راوی]] روایاتی از [[ابوموسی اشعری]]، [[ابوهریره]]، [[ابوجُریّ هجیمی]] و برخی از دیگر [[صحابه]] است<ref>بخاری، ج۴، ص۳۵۵؛ طبرانی، ج۲، ص۱۶۵ و ج۷، ص۶۵؛ ابن ابی حاتم، ج۴، ص۴۹۲.</ref>. با اینکه وی روایاتی از ابوهریره نقل کرده، ولی بخاری سماع وی را از [[أبوهریره]] نپذیرفته است<ref>بخاری، ج۳، ص۱۷؛ عقیلی، ج۱، ص۳۱۸.</ref>.


مشکلی که در [[اسناد روایات]] ابوتمیمه هجیمی وجود دارد، حذف وسایط در برخی موارد است که همین مسئله، موجب شده برخی او را از [[صحابه]] بدانند. برای نمونه، مغلطای<ref>مغلطای، ج۲، ص۲۶۵.</ref> به نقل از مبرّد، سفارش [[رسول خدا]] {{صل}} را به [[پرهیز]] ابوتمیمه از [[خودبینی]] و [[فخرفروشی]] و [[تفسیر]] آن به [[پوشیدن]] [[جامه]] بلند، با تعبیر {{عربی|"روي عن النبي أنه قال لأبي تميمة الهجيمي"}}؛ نقل می‌کند که صریح در شنیدن از [[رسول]] خداست، اما این [[حدیث]] به ابوجری هجیمی مربوط است که ابوتمیمه از وی [[روایت]] می‌کند<ref>ر. ک: مدخل ابوجری هجیمی.</ref>. [[ابن اثیر]]<ref>اسد الغابه، ج۶، ص۳۹۵.</ref> هم گزارش مربوط به فردی که همراه [[پیامبر]] بر مرکب نشسته بود و چون مرکب لغزید، گفت: دور باد [[شیطان]] را، به [[پدر]] ابوتمیمه مربوط دانسته است که صحیح نیست؛ زیرا در منابعی که این روایت با [[سند]] کامل نقل شده، به [[اسامة بن عمیر هذلی]] مربوط است که ابوتمیمه هجیمی از فرزند او ابو‌ملیح این حادثه را نقل می‌کند<ref>ابن ابی عاصم، ج۲، ص۳۰۶؛ طبرانی، ج۱، ص۱۹۴؛ حاکم نیشابوری، ج۴، ص۲۹۲.</ref>.
مشکلی که در [[اسناد روایات]] ابوتمیمه هجیمی وجود دارد، حذف وسایط در برخی موارد است که همین مسئله، موجب شده برخی او را از [[صحابه]] بدانند. برای نمونه، مغلطای<ref>مغلطای، ج۲، ص۲۶۵.</ref> به نقل از مبرّد، سفارش [[رسول خدا]] {{صل}} را به [[پرهیز]] ابوتمیمه از [[خودبینی]] و [[فخرفروشی]] و [[تفسیر]] آن به [[پوشیدن]] [[جامه]] بلند، با تعبیر {{عربی|«روي عن النبي أنه قال لأبي تميمة الهجيمي»}}؛ نقل می‌کند که صریح در شنیدن از [[رسول]] خداست، اما این [[حدیث]] به ابوجری هجیمی مربوط است که ابوتمیمه از وی [[روایت]] می‌کند<ref>ر. ک: مدخل ابوجری هجیمی.</ref>. [[ابن اثیر]]<ref>اسد الغابه، ج۶، ص۳۹۵.</ref> هم گزارش مربوط به فردی که همراه [[پیامبر]] بر مرکب نشسته بود و چون مرکب لغزید، گفت: دور باد [[شیطان]] را، به [[پدر]] ابوتمیمه مربوط دانسته است که صحیح نیست؛ زیرا در منابعی که این روایت با [[سند]] کامل نقل شده، به [[اسامة بن عمیر هذلی]] مربوط است که ابوتمیمه هجیمی از فرزند او ابو‌ملیح این حادثه را نقل می‌کند<ref>ابن ابی عاصم، ج۲، ص۳۰۶؛ طبرانی، ج۱، ص۱۹۴؛ حاکم نیشابوری، ج۴، ص۲۹۲.</ref>.


او در سفری به [[شام]]، [[عمرو بکالی]] را - که دستش در [[نبرد یرموک]] [[قطع]] شده بود. در حالی دید که [[مردم]] گرد او جمع شده و او مشغول [[موعظه]] بود و آنان را به [[اطاعت]] از [[فرمانروایان]] [[تشویق]] می‌کرد<ref>ابن سعد، ج۷، ص۲۹۵؛ ابن عساکر، ج۴۶، ص۴۵۹؛ ابن اثیر، ج۴، ص۱۸۷.</ref>. أبوتمیمه که [[تمایلات]] [[اخلاقی]] داشت، بنا بر نقل خود، بعد از [[نماز صبح]] [[سجده]] می‌کرد، ولی [[عبدالله بن عمر]] با این [[استدلال]] که در [[روزگار]] رسول خدا {{صل}} چنین عملی از سوی صحابه انجام نمی‌گرفت، وی را از این کار [[نهی]] کرد<ref> عبدالرزاق صنعانی، ج۳، ص۳۵۱؛ ابوداود، ج۱، ص۳۱۹؛ بیهقی، ج۲، ص۳۲۶.</ref>. چون [[جریر]] شاعر نزد وی آمد تا شعری بخواند، ابوتمیمه در حالی که [[آیه]] {{متن قرآن|وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ}}<ref>«و از شاعران، گمراهان پیروی می‌کنند» سوره شعراء، آیه ۲۲۴.</ref>. را قرائت می‌کرد، برخاست. بدین سبب، جریر در هجو وی شعری سرود<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref>. وی در بستر [[بیماری]] بر دو [[نعمت]]، [[خدا]] را [[شاکر]] بود: یکی پوشاندن گناهش و دیگری مودتی که [[خداوند]] از او بر دل‌های دیگران انداخته، حال آنکه [[شایستگی]] آن را نداشت<ref>ابن ابی الدنیا، ص۱۲۸؛ بلاذری، ج۱۳، ص۶۳؛ ابن اثیر، ج۶، ص۳۹.</ref>. [[سخن]] وی درباره اینکه [[دین]] جز به [[مردانگی]] نیست<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref> در همین راستاست.
او در سفری به [[شام]]، [[عمرو بکالی]] را - که دستش در [[نبرد یرموک]] [[قطع]] شده بود. در حالی دید که [[مردم]] گرد او جمع شده و او مشغول [[موعظه]] بود و آنان را به [[اطاعت]] از [[فرمانروایان]] [[تشویق]] می‌کرد<ref>ابن سعد، ج۷، ص۲۹۵؛ ابن عساکر، ج۴۶، ص۴۵۹؛ ابن اثیر، ج۴، ص۱۸۷.</ref>. أبوتمیمه که [[تمایلات]] [[اخلاقی]] داشت، بنا بر نقل خود، بعد از [[نماز صبح]] [[سجده]] می‌کرد، ولی [[عبدالله بن عمر]] با این [[استدلال]] که در [[روزگار]] رسول خدا {{صل}} چنین عملی از سوی صحابه انجام نمی‌گرفت، وی را از این کار [[نهی]] کرد<ref> عبدالرزاق صنعانی، ج۳، ص۳۵۱؛ ابوداود، ج۱، ص۳۱۹؛ بیهقی، ج۲، ص۳۲۶.</ref>. چون [[جریر]] شاعر نزد وی آمد تا شعری بخواند، ابوتمیمه در حالی که [[آیه]] {{متن قرآن|وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ}}<ref>«و از شاعران، گمراهان پیروی می‌کنند» سوره شعراء، آیه ۲۲۴.</ref>. را قرائت می‌کرد، برخاست. بدین سبب، جریر در هجو وی شعری سرود<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref>. وی در بستر [[بیماری]] بر دو [[نعمت]]، [[خدا]] را [[شاکر]] بود: یکی پوشاندن گناهش و دیگری مودتی که [[خداوند]] از او بر دل‌های دیگران انداخته، حال آنکه [[شایستگی]] آن را نداشت<ref>ابن ابی الدنیا، ص۱۲۸؛ بلاذری، ج۱۳، ص۶۳؛ ابن اثیر، ج۶، ص۳۹.</ref>. [[سخن]] وی درباره اینکه [[دین]] جز به [[مردانگی]] نیست<ref>بلاذری، ج۱۳، ص۶۳.</ref> در همین راستاست.
خط ۲۲: خط ۷۰:
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:بنومالک بن عمرو بن تمیم]]
[[رده:بنی‌هجیم]]
۲۶٬۶۶۱

ویرایش