انتصاف: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}

==مقدمه==

بحث انتصاف در [[کلام اسلامی]] شاخه‌ای ازبحث مربوط به [[اعواض]] است، از نظر [[متکلمان]] [[عدلیه]] عوض در برابر [[آلام]] و ناگواری‌هایی که بر فردی وارد می‌‌شود و [[استحقاق]] آن را ندارد، [[واجب]] است، هرگاه [[الم]] و [[ناگواری]] [[فعل خداوند]] باشد، عوض بر خداوند واجب است، و هرگاه فعل غیر خداوند ([[انسان]] و [[حیوان]]) باشد، بر غیر خداوند واجب خواهد بود، و در این صورت آنچه به خداوند مربوط می‌‌شود گرفتن [[حق]] متألم ([[مظلوم]]) از فاعل الم (ظالم) است که انتصاف نام دارد.

در پاسخ گفته شده است اگر مجموع [[دوران کودکی]] و دوران [[بلوغ]] ستمکاران را در نظر آوریم آنان در معرض [[آلام]] بسیاری قرار گرفته ومستحق اعواض بوده‌اند، و از طرفی عوضی که بر خداوند [[استحقاق]] داشته‌اند با آنچه به [[مظلومان]] بدهکار بوده‌اند، قابل مقایسه نیست؛ زیرا مقدار عوض بر خداوند خیلی زیاد است، ولی مقدار بدهکاری به آنان به مظلومان به اندازه حقی است که از آنان تباه کرده‌اند، بنابراین، در مجموع می‌‌توان گفت که اعواض [[ظالمان]] با [[حقوقی]] که از مظلومان برعهده آنان است، [[برابری]] می‌‌کند، در مورد ستم‌هایی چون کشتن [[پیامبران]] و [[امامان]] و [[اولیاء]] خداوند نیز گفته‌اند این گونه [[ستم‌ها]] از نظر انتصاف با کشتن انسان‌های بی‌گناه دیگر تفاوتی ندارد، اگر چه از نظر [[جرم]] و [[جنایت]] و استحقاق [[عقوبت]] با آنها تفاوت عظیمی دارد <ref>المنقذ من التقلید، ج۱، ص۳۴۹ـ ۳۵۰</ref>.<ref> [[محمد حسین فصیحی|فصیحی، محمد حسین]]، [[انتصاف - فصیحی (مقاله)|مقاله «انتصاف»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی]] ج۱، صفحه 494.</ref>

== منابع ==