غزوه ودان: تفاوت میان نسخه‌ها

از سه موضع با نام [[ودان]] یاد شده است. یکی از آنها مکانی است بین [[مکه]] و [[مدینه]] و آن روستایی است جامع از نواحی فرع.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> این روستا در نزدیکی [[جحفه]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> و در دو میلی غرب گردنه هرشی،<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۳۴۳.</ref> و به [[نقلی]] به فاصله سه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> یا ۵ میلی<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۹۵۴.</ref> [[عقبه]] هرشی واقع است. این مکان، فاصله ۸ میلی تا [[ابواء]] دارد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> ودان، [[دیار]] [[مردم]] ضمره، [[غفار]] و [[کنانه]] و فهر [[قریش]]<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۰۵۳.. نیز ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> به شمار رفته و از امهات [[قری]] در منطقه محسوب می‌‌شده است؛<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۳۷۴.</ref> چندان که در وصفش گفته شده، روستایی بزرگتر از آن در کرانه [[دریای احمر]] نبوده است.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۱۰۵۳.</ref> از ودان در [[تاریخ]] [[اسلامی]] مکرر یاد شده که از جمله آن عبور [[رسول خدا]]{{صل}} از این منطقه در آغاز دوازدهمین ماه [[هجرت]]، در اثنای [[غزوه]] الأبواء است.<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۵۹۱؛ ابن سید الناس، عیون الاثر، ج۱، ص۲۵۹.</ref> این مکان، مدت طولانی است که از بین رفته است. برخی از محققین [[گمان]] دارند که ودان، همان مکان «مستوره» فعلی است حال آنکه چنین نیست و ودان در شرق مستوره به سمت جنوب در نعف [[حره]] الأبواء قرار دارد. این نعف، «العُصعُص» نامیده می‌‌شود و فاصله آن تا مستوره نزدیک به [[دوازده]] کیلومتر است و [[اهل]] آن امروز، قومی از بنی محمد از تیره‌های [[بنی عمرو]] از [[قبیله]] حرب‌اند. از دیگر مواضعی که نام ودان به خود گرفته است، کوهی دراز بین [[فید]] و جبلین است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> ودان همچنین شهری در جنوب افریقیه است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۶ به نقل از بکری.</ref> این [[شهر]] در بلاد بربر از نواحی برقه واقع بوده و فاصله‌اش تا قصر ابن میمون - آخرین نقطه از نواحی تحت [[حاکمیت]] طرابلس، - ۶ [[روز]] راه،<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۳۷۵. نیز ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۵.</ref> و تا زدیله ۱۰ روز راه از سمت افریقیه است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۶ به نقل از بکری.</ref> [[ودان]] دارای قلعه‌ای رفیع و شهری با چند دروازه است. این شهر در واقع دو شهرند که در آن دو [[قبیله]] از [[عرب]] به نام سهمیون و حضرمیون ساکنند که پیوسته با هم در نزاع‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۶ به نقل از بکری.</ref> [[معیشت]] اکثر مردمانش از خرماست و در آن اندکی کشت و زرع وجود دارد که بواسطه آب پاشی آبیاری می‌‌شود. بین این شهر تا شهر «تاجّرفت» سه روز راه است و آنجا [[روستاها]] و منازلی است تا قصر ابن میمون.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۶ به نقل از بکری.</ref> ودان دو بار توسط [[مسلمانان]] فتح شد. یک بار در ایام [[خلافت عمر بن خطاب]] که در آن، [[عمرو بن عاص]] - [[کارگزار]] و [[فرمانده]] نظامی [[خلیفه]] در [[مصر]] و شما [[افریقا]] - [[بسر بن ابی ارطاة]] را جهت فتح ودان، به سوی این شهر فرستاد. بسر، آن را در [[سال ۲۳ هجری]] محاصره و فتح کرد اما ساکنانش اندکی بعد سر به [[شورش]] نهادند و از پرداخت [[جزیه]] و وجه المصالحه به مسلمانان خودداری کردند. تا این که [[عقبة بن نافع]]، در ایام [[معاویه]]، همراه با سپاهی در [[سال ۴۶ هجری]] دگر بار به ودان [[لشکر]] کشید و آن را مجددا فتح کرد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۶ به نقل از بکری.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۳۳.</ref>