ابومعن صاحب اسکندریه: تفاوت میان نسخه‌ها

نامش [[عبدالواحد بن ابوموسی]] است<ref>بخاری، ج۶، ص۵۸؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۱۲۴؛ ابن ابی حاتم، ج۶، ص۲۴.</ref>. مستغفری او را [[صحابی]] شمرده و ابوموسی مدینی از او [[پیروی]] کرده است؛ در حالی که ابومعن]] به [[یقین]] - به ویژه با توجه به سال مرگش - [[تابعی]] است <ref>ابن اثیر، ج۶، ص۲۹۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۳۳۴.</ref>. شاید اینکه ابن یونس<ref>ابن یونس، ج۱، ص۵۲۵.</ref> می‌گوید: ابومعن [[زمان]] [[عمر بن عبدالعزیز]]<ref>خلافت: ص۱۰۱-۹۹.</ref> را [[درک]] کرده، گویای تابعی بودن اوست. [[تصور]] [[اشتباه]] صحابی بودن ابومعن، همانند دیگر موارد مشابه، برگرفته از [[روایت]] مرسل او از [[رسول خدا]] {{صل}} است که فرمود: "تمام [[کارهای نیک]] در مقابل [[جهاد در راه خدا]]، مانند آب دهان است در برابر دریای بیکران"<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۲۹۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۳۳۴.</ref>. مستغفری، روایت دوم او را از [[پیامبر]] چنین آورده است: "از هر نعمتی جز نعمتی که در [[راه خدا]] صرف شده سؤال می‌شود"<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۲۹۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۳۳۴. این روایت از امام صادق {{ع}} نقل شده است: ر. ک: قاضی نعمان، ج۱، ص۳۴۲؛ صدوق، ج۲، ص۲۲۱.</ref>.

به نظر می‌رسد با ملاحظه و توجه به نقل مستغفری، ابن حجر [[اشتباه]] کرده و روایت ابو معن که نسائی آورده، با روایت ابومعن که مستغفری نقل کرده، هیچ ارتباطی با هم ندارند. موضوع روایت مستغفری، مقایسه تمام [[کارهای نیک]] در برابر با [[جهاد]] است و موضوع روایت نسائی، درباره [[برتری]] یک [[روز]] (جهاد) در [[راه خدا]] بر هزار روز دیگر است. بنابراین، این دو نفر هر چند در کلیه با هم [[اتحاد]] دارند، ولی دو نفرند با دو روایت متفاوت. افزون بر اینها، نسائی و دیگر مجموعه‌های [[حدیثی]] روایت دوم را ندارد. ابو معن اصالتاً [[بصری]] است، ولی به [[مصر]] رفت و سال‌ها آنجا اقامت گزید. آنگاه به اسکندریه رفت و همان جا بعد از سال ۱۵۰ درگذشت. از این رو، بصری، [[مصری]] و اسکندرانی خوانده می‌شود. وی به [[تجارت]] مشغول بود، ولی این کار را رها کرد و به [[زهد]] و [[عبادت]] روی آورد؛ به طوری که [[مستجاب الدعوه]] بود<ref>مزی، ج۳۴ ص۳۱۲؛ ابن حجر، تهذیب، ج۱۲، ص۲۱۹؛ همو، تقریب، ج۲، ص۴۷۲.</ref>. وی را فردی [[فاضل]] و [[ثقه]] وصف کرده‌اند<ref>ابن ابی حاتم، ج۶، ص۲۴؛ ابن حجر، تهذیب، ج۱۲، ص۲۱۹.</ref><ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابومعن صاحب اسکندریه»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۵۲۶-۵۲۷.</ref>