ابورمثه تیمی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابورمثه تیمی در تراجم و رجال]] - [[ابورمثه تیمی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}

درباره چگونگی حضور ابو رمثه نزد [[رسول خدا]] {{صل}}، گزارش‌های متفاوتی وجود دارد. گروهی از [[صحابه‌نگاران]] به نقل از او می‌نویسند: با پدرم به دیدن [[پیامبر]] رفتیم. وقتی به حضور آن [[حضرت]] رسیدیم پدرم گفت: آیا او را می‌شناسی؟ گفتم: نه. گفت: او [[رسول]] خداست. من به خود لرزیدم؛ چون [[تصور]] می‌کردم [[پیامبر خدا]] شبیه [[مردم]] نیست، اما دیدم او [[انسانی]] است با گیسوان کوتاه و رنگ حناء بر آن، که دو بُرد سبز هم بر دوش دارد. پدرم بر او [[سلام]] کرد و پس از ساعتی [[گفتگو]] حضرت به او فرمود: این فرزند توست؟ پدرم پاسخ داد: [[سوگند]] به خدای [[کعبه]] آری. پیامبر فرمود: واقعاً؟ پدرم گفت: [[گواهی]] می‌دهم. رسول خدا {{صل}} از اینکه چه اندازه من با پدرم شباهت داریم و به دلیل قسم خوردن پدرم درباره من، لبخند زد و فرمود: "این پسر بر تو [[ستم]] نمی‌کند و تو بر او ستم روا نمی‌داری". سپس پدرم متوجه برآمدگی شانه پیامبر شد و عرض کرد: من طبیب هستم، اگر مایل‌اید آن را معالجه کنم؟ آن حضرت فرمود: "طبیب آن، کسی است که آن را [[خلق]] کرده است"<ref>ابن شبه، ج۱، ص۶۱۹؛ ابن ابی شیبه، ج۵، ص۴۲۲؛ بغوی، ج۲، ص۳۳۸؛ و بخش‌هایی از این روایت را ببینید در: ابن سعد، ج۱، ص۳۳۰، ۳۳۷ و ۳۵۰.</ref>.  

بر اساس گزارش دیگری، ابو رمثه با پسرش حضور [[پیامبر]] رسیده و مطالب [[روایت]] پیشین به خود ابو رمثه نسبت داده شده است<ref>ابن سعد، ج۱، ص۳۲۸؛ احمد بن حنبل، ج۲، ص۲۲۷؛ نسائی، ج۸، ص۵۳؛ طبرانی، ج۲۲، ص۲۸۳.</ref>. در گزارش دیگری از ابورمثه نقل می‌شود که [[رسول الله]] به من فرمود: "نزدیک بیا و به پشت من دست بکش". من چنین کردم. سپس انگشتانم را بر مُهر [[نبوت]] گذاشتم و فشار دادم. آن مُهر، قدری موی جمع شده بر کتف آن [[حضرت]] بود<ref>ابن سعد، ج۱، ص۳۲۷؛ ابن شبه، ج۱، ص۶۲۵.</ref>. به دلیل تصحیف دو واژه "آبی" و "ابنی" در این [[اخبار]] و از طرفی [[اختلاف]] شدید درباره نام وی، روشن نیست این [[صحابی]] با پدرش نزد [[رسول خدا]] {{صل}} رفته یا با فرزندش. گزارش [[ملاقات]] او با پیامبر، بیشتر در بخش [[شمایل]] آن حضرت در کتاب‌ها آمده است. ابو رمثه [[روایات]] {{متن حدیث |حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ سَيِّدَا شَبَابِ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ}}؛ {{متن حدیث |حُسَيْنٌ مِنِّي وَ أَنَا مِنْهُ}}؛ {{متن حدیث |أَحَبَّ اَللَّهُ مَنْ أَحَبَّ حُسَيْناً}}<ref>ابن عساکر، ج۶۴؛ ص۳۵.</ref>؛ {{متن حدیث |مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ اَلنَّارِ}}<ref>کتانی، ص۲۸.</ref>؛ و احادیثی مربوط به چگونگی [[سلام دادن]] پیامبر در [[نماز]]<ref>ابوداوود، ج۱، ص۲۲۷.</ref>، [[نیکی به پدر و مادر]]<ref>حاکم نیشابوری، ج۴، ص۱۵۱.</ref> و اینکه رسول خدا {{صل}} ناخن و شارب خود را [[روز جمعه]] می‌گرفت<ref>شامی، ج۷، ص۳۴۹.</ref> نقل کرده است.

درباره ابورمثه چند نکته دیگر قابل توجه است: اول اینکه در برخی منابع، از فردی به نام "جهدمه" یاد شده که می‌گوید [[رسول خدا]] {{صل}} هنگام [[نماز]] حناء بر سر داشت. [[نسب]] جهدمه روشن نیست، اما [[راوی]] او [[ایاد بن لقیط]] است. از طرفی مشابه [[روایت]] جهدمه از ابو رمثه نقل شده و راوی بیشتر [[روایات]] ابو رمثه هم ایاد بن لقیط است. از این رو گفته‌اند جهدمه، نام ابو رمثه است<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۵۷۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۶۵۱.</ref>. ولی چنین ملازمه‌ای صحیح نیست؛ زیرا جهدمه‌ای که ایاد بن لقیط از او روایت می‌کند، [[همسر]] [[بشیر بن خصاصیه]] است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۸، ص۷۲.</ref>. دوم اینکه صحابه‌شناسان از فردی با [[کنیه]] ابوریمه یاد کرده، می‌نویسند [[ازرق بن قیس]] گفت به [[امامت]] ابوریمه [[نماز جماعت]] گزاردیم. هنگام [[سلام دادن]] صورت خود را به [[چپ و راست]] گرداند، به طوری که سفیدی گونه‌هایش را دیدم، آنگاه گفت رسول خدا {{صل}} بدین گونه نماز می‌گزارد<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۹۲؛ ابن اثیر، ج۶، ص۱۱۶؛ ابن حجر، ج۷، ص۱۲۳.</ref>. همین مطلب درباره ابو رمثه نیز نقل شده است<ref>ابوداوود، ج۱، ص۲۲۷؛ حاکم نیشابوری، ج۱، ص۲۷۰.</ref>. [[ابن حجر]] می‌گوید این گزارش را به [[ابوداوود]] نسبت داده‌اند، در حالی که هیچ یک از نسخه‌های کتاب ابوداوود نامی از ابوریمه نبرده، بلکه ابوداوود و دیگران این روایت را از آن ابو رمثه می‌دانند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۲۳؛ همو، تهذیب، ج۱۲، ص۱۰۷.</ref>. [[سخن]] ابن حجر با این نکته [[تأیید]] می‌شود که اطلاع دیگری جز [[نقل حدیث]] پیش گفته، از ابوریمه در دست نیست و احتمال تصحیف رمثه با ریمه هم وجود دارد. از سویی دیگر، باید به این نکته توجه داشت که ابو ریمه را [[اهل بصره]] می‌دانند<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۱۱۶.</ref>، در حالی که گفته شد ابو رمثه را [[اهل کوفه]] یا کفرتوثا دانسته‌اند، سوم اینکه در منابع مربوط به [[صحابه]]، از "ام رمثه" یاد شده<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۸، ص۳۹۱.</ref> که ارتباطی به ابو رمثه ندارد.<ref>[[مصطفی صادقی|صادقی، مصطفی]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابورمثه تیمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۹۸-۳۰۰.</ref>