سیزدهم ذی‌حجه: تفاوت میان نسخه‌ها

[[امام صادق]] {{ع}} در دعای بعد از [[نماز عید]] [[غدیر]] به بیان واقعه [[روز غدیر]] پرداخته‌اند و نیز به این لقب اشاره کرده و فرموده‌اند: پس [[پیامبر خدا]] {{صل}} در حالی که [[وحی]] و [[رسالت]] تو را [[تبلیغ]] می‌کرد، ندا سرداد و فرمود: «هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست. و هرکس من ولی و [[سرپرست]] او هستم، علی ولی و سرپرست اوست. و هرکس من پیامبر او هستم، علی [[امیر]] اوست»<ref>{{متن حدیث|فَنَادَى مُبَلِّغاً وَحْيَكَ وَ رِسَالاتِكَ أَلَا مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ وَ مَنْ كُنْتُ وَلِيَّهُ فَعَلِيٌّ وَلِيُّهُ وَ مَنْ كُنْتُ نَبِيَّهُ فَعَلِيٌّ أَمِيرُهُ}}، تهذیب الأحکام، ج۳، ص۱۴۴.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۱.</ref>

درباره اختصاص داشتن لقب «امیرالمؤمنین» به حضرت علی بن ابی طالب {{ع}}، به عنوان لقبی اختصاصی که از طرف [[خداوند]] به عنوان [[فضایل]] ایشان فرستاده شده است، احادیثی از [[ائمه هدی]] {{عم}} به ما رسیده است. از جمله، شخصی از [[حضرت امام صادق]] {{ع}} پرسید: آیا به [[امام]] [[قائم]] {{ع}} به عنوان [[امیرالمؤمنین]] [[سلام]] می‌کنند؟ فرمودند: خیر، آن نام را [[خدا]] مخصوص امیرالمؤمنین، [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} قرار داده است. پیش از او کسی بدان نام، نامیده نشده و بعد از او هم جز [[کافر]] آن نام را بر خود نبندد. عرض کرد: قربانت، پس چگونه بر [[حضرت قائم]] سلام کنند؟ فرمودند: می‌گویند: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ‌}}. سپس این را قرائت فرمودند: {{متن قرآن|بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«برنهاده خداوند برای شما بهتر است اگر مؤمن باشید و من بر شما نگهبان نیستم» سوره هود، آیه ۸۶.</ref>.<ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۱.</ref>

چنان که [[رسول خدا]] {{صل}} در خطبه‌ای که در [[غدیر خم]] ایراد کردند فرمودند: هشدار که هرگز به جز این برادرم کسی نباید امیرالمؤمنین خوانده شود. هشدار که پس از من [[امارت]] [[مؤمنان]] برای کسی جز او روا نباشد<ref>{{متن حدیث|أَلَا إِنَّهُ لَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرَ أَخِي هَذَا، ألَا تَحِلُّ إِمْرَةُ الْمُؤْمِنِينَ بَعْدِي لِأَحَدٍ غَيْرِهِ}}، روضة الواعظین، ج۱، ص۹۴.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۲.</ref>

[[لقب]] «امیرالمؤمنین» از مهم‌ترین القاب علی {{ع}} است. به همین دلیل رسول خدا {{صل}} به [[مردم]] امر کردند که به آن حضرت سلام نموده و او را بدین لقب نام برند و تحیت بگویند. این لقب عنوان اعتباری نیست، بلکه بیان [[حقیقت]] و [[کشف]] سری است که در آن حضرت موجود بوده است. امیرالمؤمنین یعنی شخصی که از نقطه نظر ایمان، [[رئیس]] و سپهسالار [[مؤمنین]] است. از این‌رو رسول خدا {{صل}} فرمودند: آیه‌ای در [[قرآن]] نازل نشده که در آن {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} باشد، جز اینکه علی سرآمد و [[امیر]] آن است<ref>{{متن حدیث|مَا أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةً فِيهَا- {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} إِلَّا وَ عَلِيٌّ رَأْسُهَا وَ أَمِيرُهَا}}، بحارالأنوار، ج۳۵، ص۳۵۲.</ref>.

هر دلی که طعم ایمان و [[ولایت امیرالمؤمنین]] {{ع}} را چشیده باشد، به [[فلاح]] و رستگاری خواهد رسید. هردل و [[قلبی]] قابلیت پذیرش این [[امانت الهی]] را ندارد. فقط [[دل]] و [[قلب]] [[مؤمن]] است که ظرفیت [[ولایت]] او را دارد. این [[مؤمنین]] هستند که [[روشنایی]] وجود [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} را [[درک]] کرده‌اند<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۳.</ref>.

[[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَتَى سُمِّيَ عَلِيٌّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَنْكَرُوا فَضْلَهُ سُمِّيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ آدَمُ بَيْنَ الرُّوحِ وَ الْجَسَدِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref> قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ بَلَى فَقَالَ تَعَالَى أَنَا رَبُّكُمْ وَ مُحَمَّدٌ نَبِيُّكُمْ وَ عَلِيٌّ أَمِيرُكُمْ}}؛ اگر [[مردم]] می‌دانستند علی چه زمانی به امیرالمؤمنین ملقب شد، هرگز [[فضیلت]] او را [[انکار]] نمی‌کردند. علی هنگامی به این نام نامیده شد که [[آدم]] هنوز [[خلق]] نشده بود. [[خداوند عزوجل]] فرمود: و زمانی که پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم، [[ذریه]] آنها را برگرفت؛ و آنها را [[گواه]] بر خویشتن ساخت؛ (و فرمود:) «آیا من [[پروردگار]] شما نیستم؟» گفتند: «آری، [[گواهی]] می‌دهیم!» پس [[خداوند]] فرمود: «من خدای شما هستم و محمد [[پیامبر]] شما و علی [[امام]] و [[امیر]] شما می‌باشد».

از لقبی که رسول خدا به علی بن ابی طالب داد، [[تعجب]] کردم. به پیامبر گفتم: «ای رسول خدا، آنچه درباره پسر عمویم علی گفتی، از روی [[محبت]] و [[دوستی]] شخصی با او بود، یا لقبی از ناحیه خداوند بود؟» رسول خدا {{صل}} فرمود: «نه، به خدا [[سوگند]]، آنچه در باره علی گفتم، با چشم خودم دیده‌ام». پرسیدم: «ای رسول خدا چه دیدید؟» پیامبر فرمود: در [[شب معراج]] به هر دری از درهای [[بهشت]] نظر می‌کردم، روی آن نوشته شده بود: [[علی بن ابی طالب]] از هفتاد هزار سال پیش از [[خلقت آدم]] [[امیرالمؤمنین]] بوده است<ref>{{متن حدیث|لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي فِي السَّمَاءِ مَا مَرَرْتُ بِبَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ إِلَّا وَ رَأَيْتُ مَكْتُوباً عَلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُخْلَقَ آدَمُ بِسَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ}}؛ بحارالانوار، ج۳۷، ص۳۳۹، ح۸۴.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۴.</ref>

در روایات شیعه همچنین آمده است که در جریان [[واقعه غدیر]] نیز [[پیامبر اسلام]]، علی {{ع}} را به عنوان [[جانشین]] خود و مولای همه [[مسلمانان]] معرفی کرد و از همگان خواست تا به علی با [[لقب]] «امیرالمؤمنین» سلام کنند.

بر این اساس، مسلمانان با [[تبعیت]] از این خواسته [[پیامبر]]، دسته دسته وارد [[خیمه]] علی {{ع}} شدند و به همان نحوه که پیامبر امر کرده بود، به او سلام کردند<ref>الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۱۷۶.</ref>. بر اساس [[روایات]] دیگری پیامبر همین نحوه سلام را از هفت نفر که [[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[طلحه]] و [[زبیر]] از جمله آنها بودند خواست که آنها درخواست پیامبر را [[اجابت]] کردند<ref>الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۴۸.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۶.</ref>

[[ابن خلدون]] مورخ [[اهل سنت]]، درباره کاربرد لقب امیرالمؤمنین درباره عمر بن خطاب گفته است: [[صحابه]]، ابوبکر را [[خلیفه رسول الله]] می‌نامیدند. پس از او، [[عمر بن خطاب]] را [[خلیفه]] خلیفه رسول الله نامیدند. اما چون این کلمه سنگین بود و از [[قضا]] یکی از صحابه که به [[اختلاف]] نامش [[عبدالله بن جحش]]، یا [[عمرو عاص]]، یا [[مغیرة بن شعبه]] و یا [[ابوموسی اشعری]] دانسته شده است، عمر را امیرالمؤمنین خطاب کرد، از این‌رو صحابه خوششان آمد و تصویب کردند که او را به این لقب بخوانند<ref>دیوان المبتدأ و الخبر، ج۱، ص۲۸۳.</ref>. بر اساس برخی گزارش‌ها، شخص [[خلیفه دوم]] در این نامگذاری نقش داشته است<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۲۰۸.</ref>.