اراده الهی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| موضوع مرتبط = صفات الهی | | موضوع مرتبط = صفات الهی | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = [[اراده الهی در کلام اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[اراده الهی در کلام اسلامی]] - [[اراده الهی در فقه سیاسی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
'''ارادۀ الهی''' از صفات ثبوتیۀ [[خداوند]] است و درباره حقیقت آن، دو نظریه مطرح است؛ یکی علم به اصلح و دیگری [[علم]] و أمر. در ارتباط با شروری که در [[جهان]] وجود دارند نیز باید گفت، [[خداوند]] [[اراده]] کنندۀ | '''ارادۀ الهی''' از صفات ثبوتیۀ [[خداوند]] است و درباره حقیقت آن، دو نظریه مطرح است؛ یکی علم به اصلح و دیگری [[علم]] و أمر. در ارتباط با شروری که در [[جهان]] وجود دارند نیز باید گفت، [[خداوند]] [[اراده]] کنندۀ خوبیها و نیکیهاست و بدیها و [[زشتیها]] از او نیستند. همچنین، مطلق بودن [[ارادۀ الهی]] به این معناست که [[خداوند]] هر چه [[اراده]] کند، به همان نحو و بدون اینکه اجرای ارادهاش بر امری ماورای خودش متوقف باشد، انجام میگیرد. | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
در [[قرآن کریم]] [[آیات]] بسیاری بر مرید بودن [[خدا]] دلالت دارند؛ از جمله: {{متن قرآن|إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«فرمان او جز این نیست که چون چیزی را بخواهد بدو میگوید: باش! بیدرنگ خواهد بود» سوره یس، آیه ۸۲.</ref> و {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ}}<ref>«خداوند، کسانی را که ایمان آوردهاند و کردارهای شایسته کردهاند به بوستانهایی درمیآورد که از بن آنها جویباران روان است؛ بیگمان خداوند هرچه بخواهد انجام میدهد» سوره حج، آیه ۱۴.</ref>. | در [[قرآن کریم]] [[آیات]] بسیاری بر مرید بودن [[خدا]] دلالت دارند؛ از جمله: {{متن قرآن|إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«فرمان او جز این نیست که چون چیزی را بخواهد بدو میگوید: باش! بیدرنگ خواهد بود» سوره یس، آیه ۸۲.</ref> و {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ}}<ref>«خداوند، کسانی را که ایمان آوردهاند و کردارهای شایسته کردهاند به بوستانهایی درمیآورد که از بن آنها جویباران روان است؛ بیگمان خداوند هرچه بخواهد انجام میدهد» سوره حج، آیه ۱۴.</ref>. | ||
[[روایات]] زیادی نیز اصل صفت اراده را برای خداوند [[اثبات]] میکند، برای نمونه در خلال [[حدیثی]] از [[امام رضا]] {{ع}} آمده است: اراده [[خلق]]، همان تصور فعل است و آنچه که در پی او واقع میشود "[[اعتقاد]] نفع، | [[روایات]] زیادی نیز اصل صفت اراده را برای خداوند [[اثبات]] میکند، برای نمونه در خلال [[حدیثی]] از [[امام رضا]] {{ع}} آمده است: اراده [[خلق]]، همان تصور فعل است و آنچه که در پی او واقع میشود "[[اعتقاد]] نفع، تصدیق، [[شوق]] و حرکت" ولی [[اراده خداوند]] ایجاد فعل است فقط<ref>{{متن حدیث|الإِرادَةُ مِنَ الخَلقِ الضَّميرُ وما يَبدو لَهُم بَعدَ ذلِكَ مِنَ الفِعلِ، وأمّا مِنَ اللَّهِ تَعالى فَإِرادَتُهُ إِحداثُهُ لا غَيرُ ذلِكَ...}}؛ الوافی، ج۱، ص۴۵۵.</ref>.<ref>[[محمد حسین فصیحی|فصیحی، محمد حسین]]، [[اراده الهی (مقاله)|مقاله «اراده الهی»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۲۱۴.</ref> | ||
== دلایل عقلی بر اراده الهی == | == دلایل عقلی بر اراده الهی == | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== ارتباط ارادۀ [[حق]] با [[شرور]] موجود در [[جهان]] == | == ارتباط ارادۀ [[حق]] با [[شرور]] موجود در [[جهان]] == | ||
یکی از مسائل مطرح دربارۀ موضوع [[ارادۀ الهی]]، مسئلۀ ارادۀ [[حق]] و [[شرور]] است. شروری که در [[جهان]] وجود دارند، آیا به ارادۀ [[خداوند]] موجود شدهاند و آیا آفریدن [[شر]] با [[نظام احسن]] [[سازگاری]] دارد؟ [[فیلسوفان]] و [[متکلمان]] در پاسخ گفتهاند: "[[شر]]" عدمی است و [[اراده]] به عدم تعلق نمیگیرد<ref>شرح منظومه، حکمت ۱۲۷ و ۱۲۸.</ref>. از سوی دیگر، [[خداوند]] [[حکیم]] است و [[حکمت]] اقتضا میکند [[حکیم]]، هیچ گاه [[زشتی]] و [[شر]] را [[اراده]] نکند؛ پس [[خداوند]] [[اراده]] کنندۀ | یکی از مسائل مطرح دربارۀ موضوع [[ارادۀ الهی]]، مسئلۀ ارادۀ [[حق]] و [[شرور]] است. شروری که در [[جهان]] وجود دارند، آیا به ارادۀ [[خداوند]] موجود شدهاند و آیا آفریدن [[شر]] با [[نظام احسن]] [[سازگاری]] دارد؟ [[فیلسوفان]] و [[متکلمان]] در پاسخ گفتهاند: "[[شر]]" عدمی است و [[اراده]] به عدم تعلق نمیگیرد<ref>شرح منظومه، حکمت ۱۲۷ و ۱۲۸.</ref>. از سوی دیگر، [[خداوند]] [[حکیم]] است و [[حکمت]] اقتضا میکند [[حکیم]]، هیچ گاه [[زشتی]] و [[شر]] را [[اراده]] نکند؛ پس [[خداوند]] [[اراده]] کنندۀ خوبیها و نیکیهاست و بدی و [[زشتیها]] از او نیستند<ref>ر.ک: النکت الاعتقادیة، ۱۹؛ تصحیح الاعتقاد، ۱۹؛ اعتقادات صدوق، ۲۱ و ۲۲؛ شرح باب حادی عشر، ۲۶- ۲۳؛ کشف المراد، ۱۹۴، ۲۳۳ و ۲۳۸.</ref>. | ||
== معنای مطلق بودن ارادۀ الهی == | == معنای مطلق بودن ارادۀ الهی == | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۸: | ||
[[رده:اسماء و صفات الهی]] | [[رده:اسماء و صفات الهی]] | ||
[[رده:اراده]] | |||