پرش به محتوا

عمرو بن حریث مخزومی در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = عمرو بن حریث مخزومی| عنوان مدخل  = عمرو بن حریث مخزومی| مداخل مرتبط = [[عمرو بن حریث مخزومی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = عمرو بن حریث مخزومی| عنوان مدخل  = عمرو بن حریث مخزومی| مداخل مرتبط = [[عمرو بن حریث مخزومی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
او از اعوان و [[انصار]] [[بنی‌امیه]] به شمار می‌رفت. [[تولد]] او در ایام [[جنگ بدر]]<ref>ابن‌حبان؛ الثقات، حیدرآباد، چاپخانه مجلس دائرة المعارف العثمانیه، مؤسسه الکتب الثقافیه، بی‌تا، ج۳، ص۲۷۲ و العسقلانی، ابن‌حجر؛ الاصابه فی تمییز الصحابه، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۵، ج۴، ص۵۱۰.</ref> و به روایتی پیش از [[هجرت]] اتفاق افتاد.<ref>العسقلانی، ابن‌حجر؛ الاصابه فی تمییز الصحابه، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۵، ج۴، ص۵۱۰.</ref> ابا سعید<ref>کنیه عمرو بن حریث بود. ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۰، ج۶، ص۱۰۰؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۱۰، ص۲۱۶ و الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۱۱، ص۵۲۷.</ref> [[دوازده]] ساله بود که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[دنیا]] رفت.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، ج۶، ص۱۰۰؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۱۰، ص۲۱۶؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۱۱، ص۵۲۷ و ابن‌عبدالبر؛ الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، چاپ اول، ۱۹۹۲، ج۳، ص۱۱۷۲.</ref> پس از بنای [[کوفه]] به این [[شهر]] آمد و در آن سکونت ورزید. ابن‌حریث در [[زمان]] [[امارت]] [[سعید بن عاص]]-عامل وقت [[عثمان]] در کوفه- به عنوان [[جانشین]] او در کوفه به [[خدمت]] پرداخت. نقل شده که در پی [[شورش]] [[مردم]] علیه [[سعید]]، او با سخنرانی‌اش سعی در آرام کردن مردم ناراضی داشت که با [[اعتراض]] مردم معترض روبرو شد.<ref>الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۴، ص۳۳۲ و ابن‌اثیر؛ اسدالغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۹، ج۳، ص۱۴۸.</ref>
عمرو بن حریث مخزومی از اعوان و [[انصار]] [[بنی‌امیه]] به شمار می‌رفت. [[تولد]] او در ایام [[جنگ بدر]]<ref>ابن‌حبان؛ الثقات، حیدرآباد، چاپخانه مجلس دائرة المعارف العثمانیه، مؤسسه الکتب الثقافیه، بی‌تا، ج۳، ص۲۷۲ و العسقلانی، ابن‌حجر؛ الاصابه فی تمییز الصحابه، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۵، ج۴، ص۵۱۰.</ref> و به روایتی پیش از [[هجرت]] اتفاق افتاد.<ref>العسقلانی، ابن‌حجر؛ الاصابه فی تمییز الصحابه، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۵، ج۴، ص۵۱۰.</ref> ابا سعید<ref>کنیه عمرو بن حریث بود. ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۹۹۰، ج۶، ص۱۰۰؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۱۰، ص۲۱۶ و الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۱۱، ص۵۲۷.</ref> [[دوازده]] ساله بود که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[دنیا]] رفت.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، ج۶، ص۱۰۰؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۱۰، ص۲۱۶؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۱۱، ص۵۲۷ و ابن‌عبدالبر؛ الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، چاپ اول، ۱۹۹۲، ج۳، ص۱۱۷۲.</ref> پس از بنای [[کوفه]] به این [[شهر]] آمد و در آن سکونت ورزید. ابن‌حریث در [[زمان]] [[امارت]] [[سعید بن عاص]]-عامل وقت [[عثمان]] در کوفه- به عنوان [[جانشین]] او در کوفه به [[خدمت]] پرداخت. نقل شده که در پی [[شورش]] [[مردم]] علیه [[سعید]]، او با سخنرانی‌اش سعی در آرام کردن مردم ناراضی داشت که با [[اعتراض]] مردم معترض روبرو شد.<ref>الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۴، ص۳۳۲ و ابن‌اثیر؛ اسدالغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۹، ج۳، ص۱۴۸.</ref>


با آغاز امارت [[زیاد بن ابیه]] در کوفه، به جمع [[یاران]] او پیوست و در غیاب او عهده‌دار [[اداره امور]] کوفه گردید.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۱۰۰؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۵، ص۲۵۶؛ الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۳۳ و البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۵، ص۲۱۰.</ref> بی‌تردید حوادث و اتفاقات فی ما بین او و [[حجر بن عدی]] از مهمترین حوادث و وقایع [[زندگی]] [[عمرو بن حریث]] در زمان [[جانشینی]] زیاد بن ابیه در [[امارت کوفه]] به شمار می‌رود. [[روایت]] شده که او همواره به عملکرد [[حجر]] و یارانش در [[ذم]] [[معاویه]] و زیاد بن ابیه اعتراض می‌کرد؛<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۲۴۲؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۵؛ الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵،ص۹۱؛ الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳؛ ثقفی الکوفی، ابراهیم بن محمد؛ الغارات، تحقیق جلال الدین حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار ملی، ۱۳۵۳ش، ج۲، ص۸۰۹ و ابن‌اثیر؛ اسدالغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۹، ج۳، ص۴۷۳.</ref> اما حجر به اعتراض او توجهی نکرده همچنان در پی کار خویش بود. تا اینکه در [[روز]] جمعه‌ای که عمرو بن حریث جهت [[اقامه نماز]] [[جمعه]] وارد [[مسجد]] شد و به [[منبر]] رفت و رؤسای شهر نیز حضور داشتند، صدای همهمه حجر و یارانش برخاست عمرو بن حریث گفت: «این صداهای بلند و این سخنان [[آزار دهنده]] چیست؟» حجر و یارانش برخاسته او را [[شماتت]] کرده سنگبارانش کردند.<ref>الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳؛ الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵، ص۹۱ و البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۵.</ref> عمرو از منبر پایین آمده وارد قصر شد آنگاه به زیاد [[نامه]] نوشت که جز [[دارالاماره]] بر جای دیگر از شهر [[تسلط]] ندارد<ref>البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۶ و الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵، ص۹۲.</ref> و تأکید کرد که اگر به کوفه نیاز داری [[شتاب]] کن.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۲۴۲؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۶ و الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳.</ref> برخی از منابع او را از گواهی‌دهندگان علیه حجر معرفی کرده‌اند.<ref>البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۵۴.</ref>
با آغاز امارت [[زیاد بن ابیه]] در کوفه، به جمع [[یاران]] او پیوست و در غیاب او عهده‌دار [[اداره امور]] کوفه گردید.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۱۰۰؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ج۵، ص۲۵۶؛ الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۳۳ و البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷، ج۵، ص۲۱۰.</ref> بی‌تردید حوادث و اتفاقات فی ما بین او و [[حجر بن عدی]] از مهمترین حوادث و وقایع [[زندگی]] [[عمرو بن حریث]] در زمان [[جانشینی]] زیاد بن ابیه در [[امارت کوفه]] به شمار می‌رود. [[روایت]] شده که او همواره به عملکرد [[حجر]] و یارانش در [[ذم]] [[معاویه]] و زیاد بن ابیه اعتراض می‌کرد؛<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۲۴۲؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۵؛ الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵،ص۹۱؛ الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳؛ ثقفی الکوفی، ابراهیم بن محمد؛ الغارات، تحقیق جلال الدین حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار ملی، ۱۳۵۳ش، ج۲، ص۸۰۹ و ابن‌اثیر؛ اسدالغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۹، ج۳، ص۴۷۳.</ref> اما حجر به اعتراض او توجهی نکرده همچنان در پی کار خویش بود. تا اینکه در [[روز]] جمعه‌ای که عمرو بن حریث جهت [[اقامه نماز]] [[جمعه]] وارد [[مسجد]] شد و به [[منبر]] رفت و رؤسای شهر نیز حضور داشتند، صدای همهمه حجر و یارانش برخاست عمرو بن حریث گفت: «این صداهای بلند و این سخنان [[آزار دهنده]] چیست؟» حجر و یارانش برخاسته او را [[شماتت]] کرده سنگبارانش کردند.<ref>الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳؛ الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵، ص۹۱ و البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۵.</ref> عمرو از منبر پایین آمده وارد قصر شد آنگاه به زیاد [[نامه]] نوشت که جز [[دارالاماره]] بر جای دیگر از شهر [[تسلط]] ندارد<ref>البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۶ و الاصفهانی، ابوالفرج؛ الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵، ص۹۲.</ref> و تأکید کرد که اگر به کوفه نیاز داری [[شتاب]] کن.<ref>ابن‌سعد؛ الطبقات الکبری، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، چاپ اول، ۱۹۹۳، خامسه۱، ص۲۴۲؛ البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۴۶ و الدینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود؛ الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲۳.</ref> برخی از منابع او را از گواهی‌دهندگان علیه حجر معرفی کرده‌اند.<ref>البلاذری، احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷،، ج۵، ص۲۵۴.</ref>
۲۲۷٬۳۷۱

ویرایش