فلسطین در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخهها
فلسطین در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۵
، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
«[[فلسطین]]» با حدود ۲۷ هزار کیلومتر مربع وسعت، در جنوب | «[[فلسطین]]» با حدود ۲۷ هزار کیلومتر مربع وسعت، در جنوب غربی آسیا، شرق دریای مدیترانه و در [[همسایگی]] کشورهای لبنان در شمال، [[سوریه]] در شمال شرقی، [[اردن]] در شرق و [[مصر]] در جنوب غربی قرار دارد و جزء کشورهای خاورمیانه و خاور نزدیک بهشمار میرود<ref>محجوب، گیتاشناسی کشورها، ۲۲۱.</ref>. فلسطین در حال حاضر شامل سه منطقه سرزمینهای اشغالی ۱۹۴۸م، کرانه باختری رود اردن و نوار غزه، یعنی باریکهای به مساحت ۴۵ کیلومتر در کنار سواحل دریای مدیترانه است<ref>ولید، نوار غزه، ۹.</ref>. طبق آمارهای سال ۲۰۰۰م [[جمعیت]] کل [[فلسطینیان]] هشت میلیون و ۴۵۴ هزار نفر بوده است که حدود سه میلیون و ۷۸۷ هزار نفر در داخل فلسطین و حدود چهار میلیون و ششصد هزار نفر در کشورهای [[همسایه]] و [[عربی]] [[زندگی]] میکردند. در همان سال حدود یک میلیون و ۳۲ هزار نفر در نوار غزه، یک میلیون و ۸۳۶ هزار نفر در کرانه باختری و حدود ۹۱۹ هزار نفر در سرزمینهای اشغالی میزیستند<ref>محمدی و غفرانی، بحران فلسطین و آینده آن، ۱۲۵.</ref>. در حال حاضر در داخل فلسطین اشغالی ۵۲ درصد جمعیت [[یهودی]] و ۴۸ درصد غیر یهودی هستند<ref>ابومرزوق، آینده فلسطین از آن اسلام است، ۲۳.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref> | ||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
فلسطین محل | فلسطین محل تولد و زندگی برخی انبیای [[اولوالعزم]]{{ع}}، مانند [[ابراهیم]]{{ع}}، [[موسی]]{{ع}} و [[عیسی]]{{ع}} بوده است<ref>ناس، تاریخ جامع ادیان، ۵۰۴–۴۸۸ و ۵۷۸–۵۷۷.</ref> و [[شهر]] [[بیتالمقدس]] را در [[دل]] خویش دارد. شروع بنای بیتالمقدس (به عنوان [[مسجد]]) به دست داوود [[نبی]]{{ع}} و تکمیل آن به دست [[سلیمان]]{{ع}} بود<ref>ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱/۲۲۷–۲۲۸.</ref> و بارها، ازجمله در دوران [[عبدالملک بن مروان]] تجدید بنا شد.<ref>ابنکثیر، البدایة و النهایه، ۸/۲۸۰.</ref> این مسجد در [[قرآن]] «[[مسجدالاقصی]]» نامیده شده و محل [[معراج]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بوده است<ref>اسراء، ۱؛ طبرسی، مجمع البیان، ۶/۶۱۲.</ref>. | ||
[[اسلام]] در | [[اسلام]] در زمان خلیفه دوم وارد [[سرزمین فلسطین]] شد. [[مردم]] بیتالمقدس در برابر [[مسلمانان]] [[مقاومت]] کردند. در این میان، هیئتی از [[مردم]] [[شهر]] با [[خلیفه دوم]] [[دیدار]] کردند و پیشنهاد [[صلح]] دادند، به شرطی که [[خلیفه]] خود، مباشر واگذاری [[قدس]] باشد. خلیفه نیز شرط آنان را پذیرفت و به [[معابد]] و صلیبهای آنان [[امان]] داد و بنا به خواسته [[مسیحیان]] [[اجازه]] اسکان [[یهودیان]] را در شهر نداد؛ در برابر، مسیحیان ملزم به پرداخت [[جزیه]] شدند.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۷۳–۷۴.</ref> در سال ۱۰۹۵م [[جنگهای صلیبی]] آغاز گردید و [[فلسطین]] طی یک [[قرن]] میان مسیحیان و مسلمانان[[دست]] به دست شد؛ تا اینکه [[صلاحالدین ایوبی]] در سال ۱۱۹۲م آن را فتح کرد. پس از آن تا سال ۱۹۱۷م/ ۱۲۹۶ش زیر [[سیطره]] [[عثمانی]] قرار گرفت و سپس زیر [[سلطه]] [[استعمار]] درآمد<ref>محدثی، فلسطین، ۱۲؛ زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۸۲–۹۴.</ref>. | ||
مورخان [[صهیونیست]] معتقدند تلاش برای تأسیس اسرائیل در واقع بازسازی مجدد [[حکومت]] [[یهود]] در این منطقه است. آنان فلسطین را سرزمین نیاکان و پدران خود میدانند و از طرفی بازگشت یهودیان به [[سرزمین موعود]] (فلسطین) را تحقق [[وعده الهی]] میپندارند که از طرف [[خداوند]] به [[بنیاسرائیل]] داده شده است.<ref>احمدی، ریشههای بحران در خاورمیانه، ۷.</ref> نخستین [[مهاجران]] یهود در اوایل سال ۱۸۸۰م/ ۱۲۵۹ش از روسیه وارد فلسطین شدند.<ref>احمدی، ریشههای بحران در خاورمیانه، ۳۳.</ref> یهودیان، در آن برهه زمانی، به [[هدف]] تأسیس حزبی خاص<ref> علمالهدی، شناخت صهیونیسم بینالملل، ۱۴۴.</ref> در سال ۱۸۹۷م/ ۱۲۷۶ش، در شهر بال سوئیس به [[سرپرستی]] «هرتزل» کنگرهای تشکیل دادند و [[تصمیم]] به تشکیل «[[سازمان]] [[صهیونیسم]] [[جهانی]]» گرفتند. | |||
در سال ۱۸۹۷م/ ۱۲۷۶ش [[دولت بریتانیا]] با طرح توطئهای، سرعت [[فروپاشی]] [[امپراتوری عثمانی]] را ـ که مانعی بر سر راه [[تصرف]] فلسطین بهشمار میرفت ـ تشدید کرد<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۲–۱۱۰.</ref>؛ سپس در [[زمان]] [[جنگ]] جهانی اول و بر اساس [[قرارداد]] سایکس ـ پیکو ۱۹۱۶م/ ۱۲۹۵ش، بخش وسیعی از سرزمینهای [[عربی]]، ازجمله فلسطین را در [[اختیار]] گرفت و آنگاه بر پایه اعلامیه بالفور ([[وزیر]] [[خارجه]] وقت بریتانیا) ۱۹۱۷م/ ۱۲۹۶ش، به [[صهیونیستها]] [[وعده]] داد [[فلسطین]] را برای تشکیل «[[وطن]] ملی [[یهود]]» در اختیارشان قرار دهد.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۵–۱۲۶.</ref> [[یهودیان]] برای محققکردن این وعده، به سراغ متفقین [[پیروز]] در [[جنگ]] جهانی اول رفتند و توانستند با کمک [[سرمایهداران]] [[یهودی]]، شورای عالی دول متفق را در سال ۱۹۲۰م/ ۱۲۹۹ش به اجرای اعلامیه بالفور وادار کنند تا فلسطین تحت [[حمایت]] [[انگلیس]] قرار گیرد.<ref>صفاتاج، فلسطین از اشغال تا انتفاضه، ۴۳.</ref> در ادامه اجرای این نقشه در ۱۴ مه ۱۹۴۸م/ ۱۳۲۷ش، نیروهای [[انگلیسی]] از فلسطین خارج شدند و پس از ساعاتی [[دولت اسرائیل]] در تلآویو اعلام موجودیت کرد | در سال ۱۸۹۷م/ ۱۲۷۶ش [[دولت بریتانیا]] با طرح توطئهای، سرعت [[فروپاشی]] [[امپراتوری عثمانی]] را ـ که مانعی بر سر راه [[تصرف]] فلسطین بهشمار میرفت ـ تشدید کرد<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۲–۱۱۰.</ref>؛ سپس در [[زمان]] [[جنگ]] جهانی اول و بر اساس [[قرارداد]] سایکس ـ پیکو ۱۹۱۶م/ ۱۲۹۵ش، بخش وسیعی از سرزمینهای [[عربی]]، ازجمله فلسطین را در [[اختیار]] گرفت و آنگاه بر پایه اعلامیه بالفور ([[وزیر]] [[خارجه]] وقت بریتانیا) ۱۹۱۷م/ ۱۲۹۶ش، به [[صهیونیستها]] [[وعده]] داد [[فلسطین]] را برای تشکیل «[[وطن]] ملی [[یهود]]» در اختیارشان قرار دهد.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۵–۱۲۶.</ref> [[یهودیان]] برای محققکردن این وعده، به سراغ متفقین [[پیروز]] در [[جنگ]] جهانی اول رفتند و توانستند با کمک [[سرمایهداران]] [[یهودی]]، شورای عالی دول متفق را در سال ۱۹۲۰م/ ۱۲۹۹ش به اجرای اعلامیه بالفور وادار کنند تا فلسطین تحت [[حمایت]] [[انگلیس]] قرار گیرد.<ref>صفاتاج، فلسطین از اشغال تا انتفاضه، ۴۳.</ref> در ادامه اجرای این نقشه در ۱۴ مه ۱۹۴۸م/ ۱۳۲۷ش، نیروهای [[انگلیسی]] از فلسطین خارج شدند و پس از ساعاتی [[دولت اسرائیل]] در تلآویو اعلام موجودیت کرد<ref>دولتآبادی، رویارویی ایدئولوژیهای انتفاضه، ۶۰.</ref>. | ||
آمارها نشان میدهد | آمارها نشان میدهد جمعیت فلسطین در سال ۱۹۱۸م/ ۱۲۹۷ش، حدود هفتصد هزار تن بوده است که حدود ۶۴۴ هزار (۹۲ درصد) [[عرب]] و نزدیک به ۵۵ هزار (حدود هشت درصد) یهودی بودهاند.<ref>کاظمی کرهرودی، حمایت از انتفاضهٔ فلسطین، ۳۷.</ref> این نسبت با [[قدرت]] [[سلاح]] بریتانیا و [[مهاجرت]] روزافزون یهودیان و [[اخراج]] و آوارهکردن عربهای [[مسلمان]] و بومی فلسطین<ref>محجوب، گیتاشناسی کشورها، ۲۲۱.</ref> در سال ۱۹۴۸م/ ۱۳۲۷ش به حدود ۶۵۰ هزار نفر رسید و جمعیت یهودیان ساکن در فلسطین [[دوازده]] برابر اندازه نخست شد<ref>دَروَزه، پرونده فلسطین، ۲۸–۲۹.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref> | ||
== [[مبارزات]] [[مردم]] فلسطین == | == [[مبارزات]] [[مردم]] فلسطین == | ||
سابقه مبارزات عربهای [[فلسطینی]] علیه | سابقه مبارزات عربهای [[فلسطینی]] علیه اشغالگران به اواخر [[قرن]] نوزدهم میلادی (۱۸۸۶م به بعد) بازمیگردد. در آن سالها [[فلسطینیان]] دریافته بودند [[هدف]] اشغالگران تأسیس دولتی یهودی در [[خاک]] فلسطین است.<ref>کیّالی، تاریخ نوین فلسطین، ۵۱–۵۳.</ref> همزمان با آغاز جنگ جهانی اول، [[خشم]] [[عربها]] علیه صهیونیستها و یهودیان [[اشغالگر]] فزونی یافت و مقدمات تشکیل [[جنبش]] ملی را فراهم آورد<ref>کیّالی، تاریخ نوین فلسطین، ۷۲–۸۵.</ref> تا سرانجام جنبش ملی فلسطین در سال ۱۹۱۹م/ ۱۲۹۸ش، در [[اعتراض]] به [[خیانت]] [[دولت بریتانیا]] به مردم فلسطین و صدور اعلامیه بالفور شکل گرفت.<ref>غوری، تاریخ شصتساله فلسطین، ۱/۳۴.</ref> در این برهه، [[اعتراض]] [[فلسطینیان]] به اشغال [[سرزمین]] خود به دست یهودیها، درگیریهای خونینی، نظیر [[قیام]] [[یافا]] در سال ۱۹۲۱م/ ۱۳۰۰ش، [[انقلاب]] [[براق]] در سال ۱۹۲۹م/ ۱۳۰۸ش و قیام [[عزالدین قسام]] در سالهای ۱۹۳۴م/ ۱۳۱۳ش و ۱۹۳۵م/ ۱۳۱۴ش<ref>صفاتاج، فلسطین از اشغال تا انتفاضه، ۵۴–۵۵.</ref> را رقم زد. پس از سال ۱۹۳۵م نیز قیامهایی همچون انقلاب ۱۹۳۶–۱۹۳۹، ۱۹۴۴ و ۱۹۴۷م در مناطق اشغالی روی داد که با [[همکاری]] [[انگلستان]] و [[صهیونیستها]] [[سرکوب]] شد و در سال ۱۹۴۸م/ ۱۲۳۷ش با خروج نیروهای [[انگلیسی]] و تشکیل [[دولت اسرائیل]] تمام این تلاشها ناکام ماند<ref>صفاتاج، فلسطین از اشغال تا انتفاضه، ۵۸–۶۰.</ref>. | ||
دهه پنجاه میلادی را دهه شکلگیری [[هویت ملی]] فلسطینیان میدانند. ناکامی گروههای [[فلسطینی]] میان سالهای ۱۹۵۴–۱۹۵۷م در برابر [[اسرائیل]]، اوضاع [[ناهنجار]] [[سیاسی]] ـ [[اقتصادی]] فلسطینیان و همچنین [[تصرف]] غزه در سال ۱۹۵۶م به دست اسرائیل و [[مقاومت]] فلسطینیان در مقابل و در نهایت [[اخراج]] صهیونیستها از نوار غزه، فلسطینیان را به [[فکر]] همکاری با یکدیگر انداخت و این [[تفکر]] میان سالهای ۱۹۵۷ و ۱۹۵۸م هسته نخستین تشکیل [[جنبش]] فتح بود.<ref>ابراهیم، ۲۰–۲۱.</ref> سازمانهای فلسطینی بسیاری، مانند الفتح<ref>شالیند، نهضتهای مقاومت فلسطین، ۶۵–۷۱.</ref> برای [[مبارزه مسلحانه]] علیه [[رژیم اسرائیل]] تشکیل شدند. ساف (PLO) ([[سازمان]] آزادیبخش [[فلسطین]]) که در نتیجه چهلمین کنفرانس اتحادیه [[عرب]] در سال ۱۹۶۴م/ ۱۳۴۳ش و به [[ریاست]] [[احمد]] شقیری تشکیل شد،<ref>رئیس، راه دشوار مقاومت فلسطین، ۱۱۰.</ref> [[هدف]] مهم درهم شکستن [[قدرت]] نیروهای [[صهیونیست]] و [[دولت]] [[غاصب]] اسرائیل با [[فعالیتهای سیاسی]] را برای خود برگزید<ref>آشوری، دانشنامه سیاسی، ۱۸۵.</ref>؛ ولی بعدها این سازمان برای تحقق این هدف، [[ارتش]] آزادیبخش فلسطین (PLA) را نیز تأسیس کرد تا علیه [[رژیم صهیونیستی]] به [[اقدامات نظامی]] نیز روی آورد.<ref>شالیند، نهضتهای مقاومت فلسطین، ۶۷.</ref> با ناکامی قیامهای پراکنده تا سال ۱۹۸۷م/ ۱۳۶۶ش، حرکت خودجوش و فراگیر [[مردم]] فلسطین، خارج از چارچوب ساف که به انتفاضه معروف است، آغاز شد؛ قیامی که همچنان ادامه یافته است | دهه پنجاه میلادی را دهه شکلگیری [[هویت ملی]] فلسطینیان میدانند. ناکامی گروههای [[فلسطینی]] میان سالهای ۱۹۵۴–۱۹۵۷م در برابر [[اسرائیل]]، اوضاع [[ناهنجار]] [[سیاسی]] ـ [[اقتصادی]] فلسطینیان و همچنین [[تصرف]] غزه در سال ۱۹۵۶م به دست اسرائیل و [[مقاومت]] فلسطینیان در مقابل و در نهایت [[اخراج]] صهیونیستها از نوار غزه، فلسطینیان را به [[فکر]] همکاری با یکدیگر انداخت و این [[تفکر]] میان سالهای ۱۹۵۷ و ۱۹۵۸م هسته نخستین تشکیل [[جنبش]] فتح بود.<ref>ابراهیم، ۲۰–۲۱.</ref> سازمانهای فلسطینی بسیاری، مانند الفتح<ref>شالیند، نهضتهای مقاومت فلسطین، ۶۵–۷۱.</ref> برای [[مبارزه مسلحانه]] علیه [[رژیم اسرائیل]] تشکیل شدند. ساف (PLO) ([[سازمان]] آزادیبخش [[فلسطین]]) که در نتیجه چهلمین کنفرانس اتحادیه [[عرب]] در سال ۱۹۶۴م/ ۱۳۴۳ش و به [[ریاست]] [[احمد]] شقیری تشکیل شد،<ref>رئیس، راه دشوار مقاومت فلسطین، ۱۱۰.</ref> [[هدف]] مهم درهم شکستن [[قدرت]] نیروهای [[صهیونیست]] و [[دولت]] [[غاصب]] اسرائیل با [[فعالیتهای سیاسی]] را برای خود برگزید<ref>آشوری، دانشنامه سیاسی، ۱۸۵.</ref>؛ ولی بعدها این سازمان برای تحقق این هدف، [[ارتش]] آزادیبخش فلسطین (PLA) را نیز تأسیس کرد تا علیه [[رژیم صهیونیستی]] به [[اقدامات نظامی]] نیز روی آورد.<ref>شالیند، نهضتهای مقاومت فلسطین، ۶۷.</ref> با ناکامی قیامهای پراکنده تا سال ۱۹۸۷م/ ۱۳۶۶ش، حرکت خودجوش و فراگیر [[مردم]] فلسطین، خارج از چارچوب ساف که به انتفاضه معروف است، آغاز شد؛ قیامی که همچنان ادامه یافته است<ref>کدیور، انتفاضه، ۱۷.</ref>. | ||
به دنبال | به دنبال جنبش جهاد اسلامی فلسطین که در اواخر سال ۱۹۷۰م و مقارن با انقلاب اسلامی ایران به دست فتحی شقاقی بنیانگذاری شد.<ref>شوشینسب، بررسی تطبیقی گفتمانهای اخوانالمسلمین، ۶۴.</ref> حرکت [[مقاومت اسلامی]] (حماس) در سال ۱۹۸۷م/ ۱۳۶۶ش به دست [[احمد یاسین]]، از [[رهبران]] اخوان المسلمین در غزه تأسیس گردید. این دو گروه با [[الهام]] گرفتن از انقلاب اسلامی ایران و با [[هدف]] [[رویارویی]] با [[اسرائیل]] و نیروهای ملی [[سکولار]] ساف به وجود آمدند.<ref>شوشینسب، بررسی تطبیقی گفتمانهای اخوانالمسلمین، ۶۱.</ref> سه دهه پس از شکلگیری ساف، [[یاسر]] [[عرفات]] در سال ۱۹۹۳م/ ۱۳۷۲ش طی نامهای به نخستوزیر [[رژیم صهیونیستی]]؛ [[اسحاق رابین]] این [[رژیم]] را به رسمیت [[شناخت]] و سبب انشقاق فتح ([[رهبر]] ساف) و حماس شد.<ref>کلاته، پیوستن حماس به سازمان آزادیبخش فلسطین، ۱۴۴.</ref> واکنش حماس به اقدامات فتح آغاز انتفاضه بود که بعدها با شکلگیری گردانهای عزالدین قسام، این جنبش به سمت حرکتهای مسلحانه قدم برداشت<ref>شوشینسب، بررسی تطبیقی گفتمانهای اخوانالمسلمین، ۶۲.</ref>. | ||
در | در بُعد منطقهای و [[جبهه]] [[عربی]] نیز جنگهای چندی میان اسرائیل و [[همسایگان]] درگرفته است. اسرائیل از سال ۱۹۴۸م/ ۱۳۲۷ش بیش از هفت مرتبه با همسایگان سرزمینهای اشغالی به [[جنگ]] پرداخته است؛ ازجمله جنگ اسرائیل با دول عربی [[مصر]] و [[سوریه]] و [[عراق]] و [[اردن]] و [[لبنان]]، مسئله کانال سوئز و [[صحرای سینا]] میان مصر و اسرائیل با [[حمایت]] [[انگلستان]] و فرانسه در سال ۱۹۵۶م/ ۱۳۳۵ش، [[جنگ]] شش روزه دول عربی با اسرائیل در ۱۹۶۷م/ ۱۳۴۶ش، جنگ مصر و اسرائیل در ۱۹۶۸م تا ۱۹۷۰م، جنگ [[رمضان]] میان اسرائیل و مصر و سوریه در ۱۹۷۳م و جنگهای ۱۹۸۲ و ۲۰۰۶م میان اسرائیل و لبنان<ref>محمدی و غفرانی، بحران فلسطین و آینده آن، ۲۷۸–۳۰۴.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref> | ||
== فلسطین در نگاه و [[عمل]] [[امام خمینی]] == | == فلسطین در نگاه و [[عمل]] [[امام خمینی]] == | ||
از اواخر دهه ۱۳۲۰، | از اواخر دهه ۱۳۲۰، رژیم پهلوی روابط غیررسمی و پنهانی خود را با دولت اسرائیل برقرار کرد. محمدرضاشاه پهلوی به درخواست [[آمریکا]]، خواستار تقویت و [[تحکیم]] [[روابط]] همهجانبه خود با [[اسرائیل]] بود. بدین ترتیب [[رژیم]] طی دهه چهل، روابط خود را با اسرائیل گسترش داد؛ روابطی که همه عرصههای [[سیاسی]] و نظامی ـ [[امنیتی]] و [[اقتصادی]] را شامل میشد. [[امام خمینی]] با ورود به صحنه [[مبارزه]] در نخستین سالهای دهه چهل شمسی، در کنار اعلام [[حمایت]] از [[مردم]] [[مظلوم]] [[فلسطین]]، اسرائیل و [[صهیونیسم]] را خطری برای [[جهان اسلام]] و [[صلح]] و [[امنیت]] منطقه و همه [[مسلمانان]]، بهویژه [[ایرانیان]] برشمرد و حملات خود را متوجه [[محمدرضا پهلوی]] و حامیان [[صهیونیستی]] و آمریکایی او کرد<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱/۷۷ و ۱۸۶؛ مجیدی، فلسطین، نگاه مسلمان ایرانی، ۲۳.</ref>. | ||
امام خمینی در | امام خمینی در بُعد [[فقهی]] [[معتقد]] بود اگر [[سرزمین مسلمین]] تحت [[سلطه کفار]] درآیند و [[قدرت اسلام]] تحتالشعاع قرار بگیرد، بر همه مسلمانان [[واجب]] است با [[جان]] و [[مال]] از [[سرزمینهای اسلامی]] حمایت کنند.<ref>امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۴۶۱.</ref> نخستین موضعگیری عمومی ایشان دربارهٔ فلسطین به سال ۱۳۴۱ بازمیگردد. در شهریور این سال، ایشان طی سخنانی، [[مخالفت]] خویش را با [[دولت اسرائیل]] اعلام و خود را حامی دولتهای [[مسلمان]] در برابر اسرائیل معرفی کرد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱/۷۷.</ref> از این [[تاریخ]] تا اواسط سال ۱۳۴۳، امام خمینی به مناسبتهای گوناگون علیه اسرائیل و تقویت روابط [[حکومت پهلوی]] با این [[کشور]] موضعگیری کرده است.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱/۱۶۴، ۱۹۷، ۲۲۱، ۲۴۳ و ۲۶۱.</ref> ایشان به [[دولتهای اسلامی]] دربارهٔ قضیه فلسطین اعلام خطر میکرد و آنها را به [[پرهیز]] از [[اختلافات]] و تلاش برای بیرونراندن اسرائیل از فلسطین و [[دفاع]] از [[حقوق]] آوارگان [[فلسطینی]] فرا میخواند<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱/۳۸۸.</ref>. | ||
امام خمینی در سال ۱۳۴۷، در پاسخ به [[پرسش]] [[نماینده]] الفتح دربارهٔ جواز استفاده از [[وجوهات شرعی]] برای کمک به [[رزمندگان]] فلسطینی، ضمن تأکید بر دفاع همهجانبه از [[اسلام]] و [[جهاد]] در برابر [[اشغالگران]] [[صهیونیست]] و [[لزوم]] حمایت از نیروهای [[مبارز]] فلسطینی، اختصاص بخشی از [[اموال]] [[شرعی]]، مانند [[زکات]] و [[سهم امام]]{{ع}} را به مجاهدین [[فلسطینی]] [[شایسته]]، بلکه [[واجب]] شمرد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۱۹۹–۲۰۱.</ref> ایشان در [[پیام]] به [[زائران]] بیتالله الحرام در سال ۱۳۴۹، به [[مسلمین]] [[جهان]] دربارهٔ [[فلسطین]] هشدار داد و دوری سران [[کشورهای اسلامی]] از [[اختلافات]] را در [[حل مشکلات]] فلسطین مؤثر دانست<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۳۲۳.</ref>؛ چنانکه با [[انتقاد]] از برخی سران [[ممالک اسلامی]]، که با وجود منابع سرشار طبیعی و [[جمعیت]] فراوان نتوانستند دست [[صهیونیسم]] را از [[سرزمین فلسطین]] کوتاه کنند، اعلام خطر کرد که مقصود [[قدرتهای استکباری]] از ایجاد [[اسرائیل]]، تنها اشغال فلسطین نیست، بلکه [[هدف]] نهایی آنان [[تسلط]] بر همه کشورهای [[عربی]] است | امام خمینی در سال ۱۳۴۷، در پاسخ به [[پرسش]] [[نماینده]] الفتح دربارهٔ جواز استفاده از [[وجوهات شرعی]] برای کمک به [[رزمندگان]] فلسطینی، ضمن تأکید بر دفاع همهجانبه از [[اسلام]] و [[جهاد]] در برابر [[اشغالگران]] [[صهیونیست]] و [[لزوم]] حمایت از نیروهای [[مبارز]] فلسطینی، اختصاص بخشی از [[اموال]] [[شرعی]]، مانند [[زکات]] و [[سهم امام]]{{ع}} را به مجاهدین [[فلسطینی]] [[شایسته]]، بلکه [[واجب]] شمرد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۱۹۹–۲۰۱.</ref> ایشان در [[پیام]] به [[زائران]] بیتالله الحرام در سال ۱۳۴۹، به [[مسلمین]] [[جهان]] دربارهٔ [[فلسطین]] هشدار داد و دوری سران [[کشورهای اسلامی]] از [[اختلافات]] را در [[حل مشکلات]] فلسطین مؤثر دانست<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۳۲۳.</ref>؛ چنانکه با [[انتقاد]] از برخی سران [[ممالک اسلامی]]، که با وجود منابع سرشار طبیعی و [[جمعیت]] فراوان نتوانستند دست [[صهیونیسم]] را از [[سرزمین فلسطین]] کوتاه کنند، اعلام خطر کرد که مقصود [[قدرتهای استکباری]] از ایجاد [[اسرائیل]]، تنها اشغال فلسطین نیست، بلکه [[هدف]] نهایی آنان [[تسلط]] بر همه کشورهای [[عربی]] است<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۴۵۸–۴۶۰.</ref>. | ||
در اواسط سال ۱۳۵۲ و به هنگام [[رویارویی]] دولتهای عربی با اسرائیل، در [[جنگ]] سوم [[عربها]] و اسرائیل، [[امام خمینی]]، [[مسلمانان]] را به [[توکل بر خدا]] و [[حمایت]] از [[مجاهدان]] فلسطینی و نثار [[جان]] و [[مال]] خویش در راه [[دفاع]] از فلسطین اشغالی و رهاساختن آن از [[اسارت]] [[استعمار]] فرا خواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۴.</ref> ایشان در پیامی به [[ملت]] [[مسلمان]] [[ایران]]، همزمان با [[اعتراض]] به جشنهای ۲۵۰۰ساله، ضمن اعلام ناخرسندی از [[همکاری]] [[محمدرضا پهلوی]] با اسرائیل و اعتراض به [[بیاعتنایی]] او به جنگ عربها و اسرائیل، مقصود پهلوی از صحنهسازیها و [[دستگیری]] بسیاری از [[علما]] و [[روشنفکران]] [[ایرانی]] و [[تبعید]] و [[شکنجه]] آنان را سرگرمکردن [[ملت ایران]] به مصیبتهای خود و جلوگیری از گسترش دامنه [[مبارزه]] عربها با اسرائیل و عدم [[همراهی]] [[مردم ایران]] با مبارزان فلسطینی بیان کرد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۵–۶.</ref> با نزدیک شدن به سالهای آخر [[حیات]] [[رژیم پهلوی]] و اوجگیری [[مبارزات]] [[مردم]] (۱۳۵۶ و ۱۳۵۷)، مناسبات و [[روابط]] ایران و اسرائیل رو به سردی نهاد و با [[پیروزی انقلاب اسلامی]] بهکلی قطع شد | در اواسط سال ۱۳۵۲ و به هنگام [[رویارویی]] دولتهای عربی با اسرائیل، در [[جنگ]] سوم [[عربها]] و اسرائیل، [[امام خمینی]]، [[مسلمانان]] را به [[توکل بر خدا]] و [[حمایت]] از [[مجاهدان]] فلسطینی و نثار [[جان]] و [[مال]] خویش در راه [[دفاع]] از فلسطین اشغالی و رهاساختن آن از [[اسارت]] [[استعمار]] فرا خواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۴.</ref> ایشان در پیامی به [[ملت]] [[مسلمان]] [[ایران]]، همزمان با [[اعتراض]] به جشنهای ۲۵۰۰ساله، ضمن اعلام ناخرسندی از [[همکاری]] [[محمدرضا پهلوی]] با اسرائیل و اعتراض به [[بیاعتنایی]] او به جنگ عربها و اسرائیل، مقصود پهلوی از صحنهسازیها و [[دستگیری]] بسیاری از [[علما]] و [[روشنفکران]] [[ایرانی]] و [[تبعید]] و [[شکنجه]] آنان را سرگرمکردن [[ملت ایران]] به مصیبتهای خود و جلوگیری از گسترش دامنه [[مبارزه]] عربها با اسرائیل و عدم [[همراهی]] [[مردم ایران]] با مبارزان فلسطینی بیان کرد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۵–۶.</ref> با نزدیک شدن به سالهای آخر [[حیات]] [[رژیم پهلوی]] و اوجگیری [[مبارزات]] [[مردم]] (۱۳۵۶ و ۱۳۵۷)، مناسبات و [[روابط]] ایران و اسرائیل رو به سردی نهاد و با [[پیروزی انقلاب اسلامی]] بهکلی قطع شد<ref>ولایتی، ایران و تحولات فلسطین، ۲۲۰.</ref>. | ||
امام خمینی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با تعیین [[جمعه]] آخر [[ماه رمضان]] به عنوان [[روز]] [[قدس]]، خواستار پیوند و [[اتحاد مسلمانان]] برای حمایت از [[حقوق مردم]] فلسطین شد<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۶۷.</ref>. ایشان [[اختلاف]] و [[تفرقه]] میان [[مسلمانان]] را عامل بقای [[اسرائیل]] میدانست و در بیانی تمثیلی خاطرنشان کرد اگر [[مسلمین]] با [[وحدت]]، هر کدام یک سطل آب بر سر این [[رژیم]] میریختند تا به حال نابود شده بود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۷۴.</ref> از دیدگاه ایشان، مسئله [[قدس]]، مسئلهای قومی و مربوط به یک [[کشور]] یا حتی مسلمانان [[جهان]] نیست، بلکه واقعیتی مربوط به [[موحدان]] جهان و [[مؤمنان]] گذشته و حال و [[آینده]] است.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۶/۱۹۰.</ref> ایشان پس از ترسیم مفاهیم [[انسانی]] و [[اسلامی]] مسئله [[فلسطین]]، [[رسالت]] [[آزادی]] آن را به عهده [[امت اسلامی]] قرار داد؛ زیرا ایشان قدس را حقی میدانست که از آنِ مسلمانان است و باید به آنان بازگردانده شود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۵/۸۲.</ref> ایشان مسئله فلسطین را محور [[مبارزه با مستکبران]] ارزیابی میکرد و [[روز]] قدس را روز [[حیات]] [[اسلام]] و روز [[تعیین سرنوشت]] ملتهای [[مستضعف]] برمیشمرد و [[ملل مسلمان]] را به اقدامات اصولی و عملی برای آزادی قدس فرامیخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۷۶.</ref> [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] [[قاطع]] [[امام خمینی]] از [[ملت]] فلسطین سبب شد [[فلسطینیان]]، اصول [[جهاد]] و [[شهادت]] و [[فداکاری]] در راه [[هدف]] را که نماد [[شیعیان]] و شعارهای [[انقلاب اسلامی ایران]] بود، به عنوان اصول اساسی سازمانهایی، مانند جهاد اسلامی فلسطین مطرح کنند | امام خمینی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با تعیین [[جمعه]] آخر [[ماه رمضان]] به عنوان [[روز]] [[قدس]]، خواستار پیوند و [[اتحاد مسلمانان]] برای حمایت از [[حقوق مردم]] فلسطین شد<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۶۷.</ref>. ایشان [[اختلاف]] و [[تفرقه]] میان [[مسلمانان]] را عامل بقای [[اسرائیل]] میدانست و در بیانی تمثیلی خاطرنشان کرد اگر [[مسلمین]] با [[وحدت]]، هر کدام یک سطل آب بر سر این [[رژیم]] میریختند تا به حال نابود شده بود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۷۴.</ref> از دیدگاه ایشان، مسئله [[قدس]]، مسئلهای قومی و مربوط به یک [[کشور]] یا حتی مسلمانان [[جهان]] نیست، بلکه واقعیتی مربوط به [[موحدان]] جهان و [[مؤمنان]] گذشته و حال و [[آینده]] است.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۶/۱۹۰.</ref> ایشان پس از ترسیم مفاهیم [[انسانی]] و [[اسلامی]] مسئله [[فلسطین]]، [[رسالت]] [[آزادی]] آن را به عهده [[امت اسلامی]] قرار داد؛ زیرا ایشان قدس را حقی میدانست که از آنِ مسلمانان است و باید به آنان بازگردانده شود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۵/۸۲.</ref> ایشان مسئله فلسطین را محور [[مبارزه با مستکبران]] ارزیابی میکرد و [[روز]] قدس را روز [[حیات]] [[اسلام]] و روز [[تعیین سرنوشت]] ملتهای [[مستضعف]] برمیشمرد و [[ملل مسلمان]] را به اقدامات اصولی و عملی برای آزادی قدس فرامیخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۹/۲۷۶.</ref> [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] [[قاطع]] [[امام خمینی]] از [[ملت]] فلسطین سبب شد [[فلسطینیان]]، اصول [[جهاد]] و [[شهادت]] و [[فداکاری]] در راه [[هدف]] را که نماد [[شیعیان]] و شعارهای [[انقلاب اسلامی ایران]] بود، به عنوان اصول اساسی سازمانهایی، مانند جهاد اسلامی فلسطین مطرح کنند<ref>کدیور، انتفاضه، ۱۱۴.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref> | ||
== | == نقد موضع کشورها و سازمانهای بینالمللی == | ||
در جریان [[منازعات]] و درگیریهای فلسطین و | در جریان [[منازعات]] و درگیریهای فلسطین و رژیم اشغالگر قدس، [[سازمان]] [[ملل]] و سران کشورهای [[عرب]] و [[مقامات]] بلندپایه آمریکا و دیگر کشورهای غربی چندین طرح و پیشنهاد [[صلح]] ارائه کردند؛ اما این طرحها غالباً یکطرفه بود و در آن [[منافع]] طرف [[فلسطینی]] رعایت نمیشد و اگر گاهی دربردارنده منافع ملت فلسطین و آوارگان فلسطینی بود، اسرائیل آن را رد میکرد<ref>جزینی، نقش سوریه در روند صلح خاورمیانه، ۵۵–۶۴.</ref>. | ||
امام خمینی در طول [[مبارزات]] [[مردم]] فلسطین، ضمن [[انتقاد]] از [[دولتهای اسلامی]] که به جای [[حمایت]] از [[مردم]] [[فلسطین]]، [[بیاعتنایی]] در پیش گرفته یا احیاناً [[یاریدهنده]] جنایتکاران شده یا به مذاکرات بینتیجه مشغول بودند، [[مسلمانان]] را به حمایت و [[دفاع]] از مبارزان [[فلسطینی]] با هر وسیله ممکن و دفع [[اسرائیل]] با تلاش و [[وحدت اسلامی]] فرامیخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۳۵۸.</ref> برخلاف نظر [[امام خمینی]] و عملکرد [[جمهوری اسلامی ایران]]، دولتهای [[کشورهای اسلامی]]، بهویژه [[سازمان]] [[همکاری]] (کنفرانس) [[اسلامی]]، با برخوردی منفعلانه و محافظهکارانه [[واقعیت]] اسرائیل را پذیرفتند و در اجلاسهای ۱۹۸۴ و ۱۹۹۴م مراکش، ۱۹۷۸م [[کویت]] و ۱۹۹۱م سنگال به دنبال طرح [[سازش]] با این [[رژیم]] برآمدند<ref>فوزی، سازمان کنفرانس اسلامی، ۸۹–۹۰.</ref>. | امام خمینی در طول [[مبارزات]] [[مردم]] فلسطین، ضمن [[انتقاد]] از [[دولتهای اسلامی]] که به جای [[حمایت]] از [[مردم]] [[فلسطین]]، [[بیاعتنایی]] در پیش گرفته یا احیاناً [[یاریدهنده]] جنایتکاران شده یا به مذاکرات بینتیجه مشغول بودند، [[مسلمانان]] را به حمایت و [[دفاع]] از مبارزان [[فلسطینی]] با هر وسیله ممکن و دفع [[اسرائیل]] با تلاش و [[وحدت اسلامی]] فرامیخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۳/۳۵۸.</ref> برخلاف نظر [[امام خمینی]] و عملکرد [[جمهوری اسلامی ایران]]، دولتهای [[کشورهای اسلامی]]، بهویژه [[سازمان]] [[همکاری]] (کنفرانس) [[اسلامی]]، با برخوردی منفعلانه و محافظهکارانه [[واقعیت]] اسرائیل را پذیرفتند و در اجلاسهای ۱۹۸۴ و ۱۹۹۴م مراکش، ۱۹۷۸م [[کویت]] و ۱۹۹۱م سنگال به دنبال طرح [[سازش]] با این [[رژیم]] برآمدند<ref>فوزی، سازمان کنفرانس اسلامی، ۸۹–۹۰.</ref>. | ||
امام خمینی [[معتقد]] بود [[مذاکره]] با [[سیاستمداران]] [[جنایتکار]] [[تاریخ]]، [[قدس]] و فلسطین را [[نجات]] نمیدهد،<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۶۰.</ref> بلکه این تلاشها در قالب طرحهایی، نظیر طرح [[سادات]] و فهد برای [[برقراری صلح]] در منطقه، تنها به کوتاه کردن دست مردم [[مسلمان]] از [[سرنوشت]] خویش میانجامد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۳۳۹.</ref> طرح هشتمادهای فهد که از [[رژیم اسرائیل]] میخواست از سرزمینهای اشغالی سال ۱۹۶۷م خارج شود، <ref>علمالهدی، شناخت صهیونیسم بینالملل، ۱۷۷–۱۷۸.</ref> در واقع به معنای [[شناسایی]] [[حاکمیت]] و [[استقلال]] و [[تمامیت ارضی]] [[رژیم صهیونیستی]] بود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۸۱.</ref> امام خمینی ضمن [[اعتراض]] به این طرح و اعلام خطر دربارهٔ آن، نتیجه پذیرش چنین طرحی را [[سلطه]] و حاکمیت اسرائیل بر تمام سرزمینهای [[عرب]] برشمرد | امام خمینی [[معتقد]] بود [[مذاکره]] با [[سیاستمداران]] [[جنایتکار]] [[تاریخ]]، [[قدس]] و فلسطین را [[نجات]] نمیدهد،<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۶۰.</ref> بلکه این تلاشها در قالب طرحهایی، نظیر طرح [[سادات]] و فهد برای [[برقراری صلح]] در منطقه، تنها به کوتاه کردن دست مردم [[مسلمان]] از [[سرنوشت]] خویش میانجامد.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۳۳۹.</ref> طرح هشتمادهای فهد که از [[رژیم اسرائیل]] میخواست از سرزمینهای اشغالی سال ۱۹۶۷م خارج شود، <ref>علمالهدی، شناخت صهیونیسم بینالملل، ۱۷۷–۱۷۸.</ref> در واقع به معنای [[شناسایی]] [[حاکمیت]] و [[استقلال]] و [[تمامیت ارضی]] [[رژیم صهیونیستی]] بود.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۸۱.</ref> امام خمینی ضمن [[اعتراض]] به این طرح و اعلام خطر دربارهٔ آن، نتیجه پذیرش چنین طرحی را [[سلطه]] و حاکمیت اسرائیل بر تمام سرزمینهای [[عرب]] برشمرد<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۳۷۱.</ref>. | ||
امام خمینی همچنین با اعتراض به [[سازمانهای بینالمللی]] که از [[متجاوزان]] به فلسطین و کشورهای [[عربی]] [[پشتیبانی]] میکنند، آنها را عامل [[زورگویان]] معرفی کرد و [[مستضعفان]] را به [[قطع امید]] از آنان و اتکا به [[خدا]] و [[مبارزه]] با [[دشمنان]] خود فرا میخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۹/۱۷۷.</ref> ایشان [[سکوت]] و سازش سران کشورهای اسلامی در برابر جنایات اسرائیل در [[سرزمین فلسطین]] را محکوم کرده، بر [[لزوم]] مبارزه با اسرائیل تا بازپسگرفتن سرزمین فلسطین تأکید میکرد | امام خمینی همچنین با اعتراض به [[سازمانهای بینالمللی]] که از [[متجاوزان]] به فلسطین و کشورهای [[عربی]] [[پشتیبانی]] میکنند، آنها را عامل [[زورگویان]] معرفی کرد و [[مستضعفان]] را به [[قطع امید]] از آنان و اتکا به [[خدا]] و [[مبارزه]] با [[دشمنان]] خود فرا میخواند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۹/۱۷۷.</ref> ایشان [[سکوت]] و سازش سران کشورهای اسلامی در برابر جنایات اسرائیل در [[سرزمین فلسطین]] را محکوم کرده، بر [[لزوم]] مبارزه با اسرائیل تا بازپسگرفتن سرزمین فلسطین تأکید میکرد<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲۰/۳۲۰.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مکانها]] | |||
[[رده:مدخلهای در انتظار تلخیص]] | [[رده:مدخلهای در انتظار تلخیص]] | ||