نص بر امام: تفاوت میان نسخه‌ها

نص بر امام (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۶

۷٬۵۸۶ بایت حذف‌شده ، ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۲۹٬۵۷۲

ویرایش

@@ خط ۱۲: / خط ۱۲: @@
 نزد [[امامیه]] [[نص]] تنها [[راه تعیین]] و [[شناخت امام]] است به این معنی که [[رسول خدا]]{{صل}} به امر [[خدای تعالی]] [[جانشین]] خود را برای [[زعامت]] و [[رهبری]] [[امت]] برای [[مردم]] نام برده و معرفی نماید و یا امام [[منصوب از سوی خداوند]]، امام بعد از خود را معرفی کند. از این راه در کتاب‌های [[روائی]] و [[کلامی]] به استخلاف، [[عهد]] و [[وصیت]] نیز تعبیر شده است<ref>ر. ک: کمال الدین، ج ۲، ص۱۹۹؛ الارشاد، ج ۱، ص۸ و ص۱۷۹؛ احتجاج، ج ۲، ص۳۱۶؛ شرح مقاصد، ج ۵، ص۲۳۳؛ بحار، ج ۲۳، ص۵۷؛ ج ۲۵، ص۱۳۸.</ref>. باید دانست در اینکه شناخت امام به [[تنصیص]] حاصل می‌‌شود بین فریقین اختلافی نیست اما [[اختلاف]] در انحصاری بودن این راه است<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص۱۵۱-۱۵۵</ref>.
-== مقدمه ==
-* [[خداوند]] در [[قرآن]] به [[اطاعت از اولی الامر]]، [[امر]] فرموده؛ از آنجا که نمی‌توان از همه کسانی که مدعی ولایتند، [[اطاعت]] کرد. پس [[مسلمانان]] باید به دنبال [[شناسایی]] [[اولی الامر]] باشند<ref>ر. ک. [[علی رضا امینی|امینی، علی رضا]]؛ [[محسن جوادی|جوادی، محسن]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص۱۰۹.</ref>.
-* مهمترین [[اختلاف]] [[شیعه]] و [[اهل سنت]] در بحث [[امامت]]، مربوط به [[نص الهی]] و [[انتخاب مردمی]] است<ref>ر. ک. [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص۴۰۱.</ref>.
-* در نظر شیعه، تنها [[راه تعیین امام]] آن است که [[پیامبر]] یا شخصی که امامتش ثابت شده است به امامت او تصریح نمایند.
-* با توجه به [[عصمت امام]]، [[سنت]] امامت همچون [[سنت پیامبر]]، معتبر است پس اگر [[امام]]، شخصی را برای امامت پس از خود معرفی کند، در [[حکم]] معرفی [[خدا]] و پیامبرش خواهد بود<ref>ر. ک. علی رضا امینی|امینی، علی رضا؛ محسن جوادی|جوادی، محسن، معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی، ج۲، ص۱۸۲.</ref>.
-* [[عالمان اهل سنت]] در این مسئله نظرات متفاوتی دارند:
-*# [[بیعت اهل حل و عقد]]: گروهی از بزرگان، [[امامت]] شخصی را بپذیرند. حتی اگر تنها یکی از [[اهل حل و عقد]] با شخصی [[بیعت]] کند کافی است.
-*# [[غلبه]] قهرآمیز "نظامی": حتی اگر شخص [[فاسق]]، [[ظالم]]، یا [[جاهل]] با [[توسل به زور]] بر [[مسند حکومت]] نشست، امام [[جامعه اسلامی]] می‌باشد<ref>ر. ک. علی رضا امینی|امینی، علی رضا؛ محسن جوادی|جوادی، محسن، معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی، ج۲، ص۱۵۰ - ۱۵۱.</ref>.
-* نظریه اول "بیعت اهل حل و عقد" و [[اجماع]]، گرفتار [[مصادره]] به مطلوب است زیرا براساس توجیه وضع موجود و [[مشروعیت]] بخشیدن به [[خلافت ابوبکر]] و [[عمر]] و [[عثمان]] و [[حاکمان]] دیگر، راه‌هایی را معرفی کرده‌اند.
-* ضمناً، این [[استدلال]]، چیزی جز دور [[باطل]] نیست چون دلیل [[حقانیت]] [[ابوبکر]] را اجماع می‌دانند و از طرفی دلیل [[حجیت اجماع]] را [[نحوه انتخاب ابوبکر]] می‌دانند که دور باطل است<ref>ر. ک. عبدالحسین خسروپناه، کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.
-* شیعه، امامت را یک [[مقام]] [[دنیوی]] نمی‌دند، بلکه منصبی [[الهی]] برای [[حفظ شریعت]] است که ویژگی‌هایی مثل [[عصمت]] و [[علم لدنی]] و [[افضلیت]] در آن شرط است که جز [[خداوند]] و [[پیامبر]] و [[امام]] پیشین، کسی از آنها [[آگاه]] نیست. مثلاً، [[معصوم]] یعنی کسی که دارای [[ملکه]] [[اجتناب از گناه]] و خطاست و این ملکه امری درونی و پنهانی است<ref>ر. ک. [[علی رضا امینی|امینی، علی رضا]]؛ [[محسن جوادی|جوادی، محسن]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص۱۵۲؛ [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص۴۰۴ - ۴۰۵.</ref>.
-* همچنین [[تعیین امام]]، لطفی است از جانب خداوند بر [[بندگان]] و هر لطفی، بر خداوند [[واجب]] و لازم است. بنابراین، [[خدای متعال]]، امام را خود تعیین می‌فرماید<ref>ر. ک. جمعی از نویسندگان، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|امامت‌پژوهی]]، ص۲۷۰.</ref>.
-* اساساً با وجود [[نصب از طرف خدا]] که [[ولایت]] در اصل، از آنِ او است، نوبت به [[انتخاب]] [[دشواری]] نمی‌رسد. [[حضرت علی]]{{ع}}: "یکی گفت: پسر [[ابوطالب]]! تو بر این امر بسیار [[حرص]] می‌ورزی. گفتم: نه! به [[خدا]] قسم شما حریص‌ترند... من حقی را که از آنهم بود، [[طلب]] کردم و شما مرا از رسیدن به [[حق]] خود باز می‌دارید". حضرت، [[حق حاکمیت]] را برای [[امامان]] پس از خود نیز قائل است: "... [[آل محمد]]، پایه [[دین]] و ستون تعیین‌اند... [[حق ولایت]]، خاص ایشان است...".
-* در عین حال، شرایط به گونه‌ای است که [[اقدام]] برای [[تصدی]] ولایت را به [[اصلاح]] [[مسلمانان]] نمی‌بیند: "به صبر‌گراییدم... میراثم ربودۀ این و آن و من بدان نگران". این بیانات نشان می‌دهد که حضرت نه در [[مقام]] بیان [[اولویت]] خویش، بلکه بیانگر حق [[قطعی]] خود است. اما [[امام علی]]{{ع}} در مقابل [[معاویه]] به گونه‌ای دیگر [[استدلال]] می‌کند: "مردمی که با [[ابوبکر]] و [[عمر]] و [[عثمان]] [[بیعت]] کردند، بیعت مرا نیز پذیرفتند. پس کسی که حاضر است، نمی‌تواند دیگری را انتخاب کند و غایب هم نمی‌تواند اقدام حاضران را نپذیرد..." زیرا حضرت در مواجهه با فردی مانند معاویه، تنها از طریق [[اجتماع]] به شیوه [[سلف]] و معمول، می‌تواند استدلال کند<ref>ر. ک. علی رضا امینی|امینی، علی رضا؛ محسن جوادی|جوادی، محسن، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص۱۱۲ - ۱۱۵.</ref>.
-* همچنین تمامی [[امامان]] با بیان [[پیامبر]] و یا بیان [[امام]] پیشین [[شناسایی]] می‌شوند. از آنجا که امامان، نه به کسب و [[اجتهاد]]، که به [[الهام]] و [[تربیت الهی]]، به این [[مقام]] می‌رسند، سن، اثری در [[تعیین امام]] ندارد. مانند [[نبوت]] [[حضرت عیسی]]{{ع}} و [[حضرت یحیی]]{{ع}} در [[کودکی]].
-* موقعیت [[علمی]] امامان در حضور [[عالمان]] و [[اندیشمندان]]، که همیشه با [[پیروزی امام]] همراه بود و بروز [[کرامات]] از ایشان، برای [[شیعیان]] هیچ‌گونه تردیدی باقی نمی‌گذارد<ref>ر. ک. [[علی رضا امینی|امینی، علی رضا]]؛ [[محسن جوادی|جوادی، محسن]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص۱۲۱ - ۱۲۳.</ref>.
 == معناشناسی [[نص]] ==