|
|
| خط ۵۸: |
خط ۵۸: |
|
| |
|
| ==[[بغض امام علی]]{{ع}}== | | ==[[بغض امام علی]]{{ع}}== |
| =[[بغض امام علی]]{{ع}}==
| |
| به چند نمونه از [[روایات]]، از منظر موضوع بغض مینگریم. البته روشن است که این دو دسته مکمل یکدیگر و در پی هدفی یگانهاند.
| |
| [[نسائی]] آورده است که [[پیامبر]] در [[خطبه غدیر]] فرمود: «من [[دوست]] کسی هستم که با علی دوست است و دشمنم با کسی که با او [[دشمن]] است»<ref>نسائی، خصائص امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب، ص۴۲، ح۸.</ref>. نیز بنا بر آنچه در کتب بسیار مهم و مشهور [[اهل سنت]] آمده است، روزی پیامبر خطاب به [[حضرت علی]]{{ع}} و [[حضرت فاطمه]]{{س}} و [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} فرمود: «من سر [[جنگ]] دارم با کسی که با شما سر جنگ دارد و در [[صلح]] و صفایم با کسی که با شما در صلح و [[صفا]] است»<ref>سنن الترمذی، ج۵، ص۶۹۹، ح۳۸۷۰؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۵۲، ح۱۴۵؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶۱، ح۴۷۱۴؛ احمد بن حنبل، المسند، ج۳، ص۴۴۶، ح۹۷۰۴.</ref>. نویسنده [[حنفی مذهب]] کتاب [[ینابیع الموده]] در [[حدیثی]] از [[رسول خدا]]{{صل}} آورده است: «[[جنگ با علی]] جنگ با [[خدا]] است و صلح با علی صلح با خدا است»<ref>قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوی القربی، ج۱، ص۱۷۳.</ref>.
| |
| رسول خدا{{صل}} در احادیثی بسیار بر [[دشمنان امام علی]]{{ع}} [[نفرین]] کرده است؛ از جمله: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ}}<ref>سنن ابن ماجه، ج۱، ص۴۳، ح۱۰۱۶.</ref>. همچنین فرموده است: «پروردگارا، کسی را که با علی دشمن است، به رو در [[آتش دوزخ]] افکن»<ref>طبرانی، المعجم الأوسط، ج۶، ص۳۰۰، ح۶۴۶۸.</ref>.
| |
|
| |
| درباره اینکه [[آزار]] علی{{ع}}، [[آزار رسول خدا]]{{صل}} است، [[احادیث]] بسیارند؛ از جمله اینکه پیامبر به علی{{ع}} میفرماید: «هر کس تو را بیازارد، مرا آزرده است و هر کس مرا بیازارد، خدا را آزرده است»<ref>تاریخ مدینه دمشق، ج۴۲، ص۲۰۴، ح۸۶۷۶.</ref>. همچنین، حدیثی است بسیار مشهور که پیامبر در ماجراهایی چند بر زبان آورده است: «هر کس علی را بیازارد، مرا آزرده است»<ref>بخاری، تاریخ الکبیر، ج۶، ص۳۰۷، ح۲۴۸۲؛ احمد بن حنبل، فضائل الصحابه، ج۲، ص۶۲۴، ح۱۰۶۸.</ref>.
| |
| نکته توجه برانگیز در این ماجراها ([[احادیث]] [[آزار]]) لحن خشمگینانه [[پیامبر]] در این دست از سخنان است. در ظاهر [[روایات]]، کسانی که در این ماجراها بر [[امام علی]]{{ع}} خرده میگرفتهاند، در [[خردهگیری]] و [[انتقاد]] خویش به [[نرمی]] سخن گفتهاند، ولی [[رسول خدا]]{{صل}} بسیار سخت پاسخ میداده و آثار [[خشم]] از سیمایش هویدا میشده است<ref>ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج۱۱، ص۲۶۸-۲۶۶.</ref>. این شیوه پیامبرگواهی است بر حساسیت او نسبت به موقعیت و [[شأن علی]]{{ع}} و این حساسیت نه از روی [[تعصب]] [[خویشاوندی]]، که به مقتضای [[رسالت الهی]] بوده است. پیامبر میخواسته است جایگاه پیشوای [[آینده]] [[مسلمانان]] و مردی آسمانی را محفوظ بدارد. در [[حدیثی]] میفرماید: «علی را [[دشنام]] مگویید»<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۹، ص۱۴۸، ح۳۲۴.</ref>. نیز میفرماید: «هر کس علی را دشنام گوید مرا دشنام گفته است و هر کس مرا دشنام گوید، [[خدا]] را دشنام گفته است»<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۱، ح۴۶۱۶.</ref>.
| |
|
| |
| از شگفتیها است که بنا بر روایات بسیاری، [[دشمنان علی]]{{ع}}، حرامزادهاند<ref>ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج۱۱، ص۲۷۹ و ص۲۱۵.</ref>. [[ابن عساکر]] آورده است:
| |
| پیامبر در [[جنگ خیبر]] علی{{ع}} را نام برد و فرمود: «ای [[مردم]]، فرزندانتان را به [[حب علی]] بیازمایید. چون علی را [[دوست]] بدارند، از شمایند و چون [[دشمن]] بدارند از شما نیستند»<ref>تاریخ مدینه دمشق، ج۴۲، ص۲۸۸، ح۸۸۱۸.</ref>.
| |
| همو در ادامه آورده است که چگونه [[صحابه]] [[پاکی]] مولد فرزندانشان را با [[دوستی علی]]{{ع}} میآزمودند. در روایتی است که علی{{ع}} میفرماید: «نه [[کافر]] مرا دوست میدارد و نه زنازاده»<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۱۰.</ref>. و ابن عساکر نقل کرده است: «[[انصار]] میگفتند که ما با [[بغض]] [[علی بن ابی طالب]] پی میبردیم که چه کسی ناپاکزاده است»<ref>ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج۱۱، ص۲۸۲.</ref>.
| |
|
| |
| روایاتی با همین مضمون از دو [[صحابی]] بزرگ، [[جابر بن عبدالله انصاری]] و [[ابوایوب انصاری]] نیز نقل شدهاند<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج۱۱، ص۲۸۰.</ref>.
| |
| در این باره [[مسعودی]] در مروج الذهب داستانی شیرین نقل میکند که خلاصهاش چنین است: یکی از [[حاکمان]] و سران بزرگ و مشهور قبائل، به نام ابودلف، پسری داشت که با علی{{ع}} و شیعیانش [[دشمن]] بود. روزی هنگامی که پدر در مجلس نبود، خطاب به حاضران گفت: «[[شیعیان]] میپندارند کسی با علی مخالف نیست مگر اینکه [[حلال]] زاده نیست، ولی این [[سخن راست]] نمیتواند باشد؛ زیرا من دشمن علیام، در حالی که شما از [[غیرت]] پدرم آگاهید و نمیتوانید [[حرم]] او را متهم سازید». ناگهان پدر، که سخن او را شنیده بود، به مجلس درآمد. همه به احترامش برخاستند. آنگاه به [[اهل]] مجلس گفت: «سخن او را شنیدید؛ ولی آنچه گفت، درست نیست. به [[خدا]] [[سوگند]]، او فرزند [[زنا]] و حیض است». آنگاه ماجرای خود را بازگفت: «روزی [[بیمار]] بودم و خواهرم کنیزش را برای پرستاریام فرستاد و من با کنیزک درآمیختم و چون پس از چندی معلوم شد، کنیزک باردار است، خواهرم کنیزک را به من بخشید. آن کنیزک مادر همین فرزند بود»<ref>مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۴، ص۶۲.</ref>.
| |
| گویی [[دوستی]] [[امام علی]]{{ع}} گوهری است که در مزبله [[جان]] ناپاکزاده جای نمیگیرد. [[عشق]] به علی{{ع}}، [[نشانه]] [[طهارت نفس]] است و [[دشمنی]] با آن [[روح]] بزرگ، نشانه [[خبث]] [[طینت]] و حرامزادگی است. دست [[قدرت]] [[تکوین]] [[الهی]]، این صفت را تنها در دوستی امام علی{{ع}} به [[ودیعه]] نهاده است.
| |
| افزون بر همه اینها، [[روایات]]، [[مرگ]] دشمن علی{{ع}} را [[مرگ جاهلی]] شمردهاند. [[طبرانی]] در [[المعجم الکبیر]] والاوسط آورده است که [[پیامبر]] به علی{{ع}} فرمود:
| |
| هرکس تو را [[دوست]] بدارد، [[ایمان]] و [[ایمنی]] او را در خود میگیرد و هر کس بر تو [[بغض]] ورزد، خدایش به مرگ جاهلی میمیراند و اعمالش در [[اسلام]] به حساب کشیده میشود<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۱، ص۶۳، ح۱۱۰۹۲؛ طبرانی، المعجم الاوسط، ج۸، ص۴۰، ح۷۸۹۴.</ref>.
| |
|
| |
| واپسین جمله [[حدیث]] بدین معنا است که هر چند [[آدمی]] را به عنوان فردی [[کافر]] [[قبض روح]] میکنند، حساب [[مسلمان]] از او میکشند. طبرانی در [[حدیثی]] دیگر از [[رسول خدا]]{{صل}} آورده است:
| |
| هر کس تو را آن گاه که من زندهام، [[دوست]] بدارد، [[عهد]] خویش به پایان رسانده است و هر کس پس از من، آنگاه که هنوز تو در [[دنیایی]]، دوستت بدارد، [[خدا]] فرجام کارش را به [[ایمان]] و [[ایمنی]] ختم میکند. و هر کس آنگاه که نه من زندهام و نه تو، دوستت بدارد، خدا فرجام کارش را به ایمان و ایمنی میرساند و او را از وحشتهای بزرگ [[قیامت]] رها میسازد. ای علی، هر کس در حال [[بغض]] تو بمیرد، به [[مرگ جاهلیت]] مرده است و خدا از او چون [[مسلمانان]] حساب میکشد<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۲، ص۳۲۱، ح۱۳۵۴۹.</ref>.
| |
|
| |
| این دسته از [[روایات]] در کنار روایاتی مشهور، که ایمان نداشتن به [[امام]] را موجب [[مرگ جاهلی]] میدانند، معنایی بس روشن مییابند. [[احمد بن حنبل]] و دیگران از [[پیامبر]] آوردهاند که میفرماید: «هر کس بیامام بمیرد، به مرگ جاهلی مرده است»<ref>احمد بن حنبل، المسند، ج۶، ص۲۲، ج۱۶۸۷۶.</ref>.
| |
| دیگر جزای [[دشمنی با علی]]{{ع}} [[آتش]] است. [[ابن عساکر]] از پیامبر نقل میکند که فرمود: «[[یا علی]]، اگر همه امتم تو را [[دشمن]] بدارند، [[خداوند]] همه آنان را به رو در آتش میافکند»<ref>تاریخ مدینه دمشق، ج۴۲، ص۲۹۷، ح۸۸۳۱.</ref>. و در کتاب طبقات الحنابله از [[محمد بن منصور]] نقل میکند:
| |
| نزد احمد بن حنبل بودیم. مردی از او پرسید: چه میگویی درباره این [[حدیث]] علی که گفته است: من تقسیم کننده آتش دوزخم؟» احمد بن حنبل گفت: «چرا منکر میشوید و برایتان عجیب است؟ مگر به ما نرسیده است که پیامبر به علی{{ع}} فرمود: تو را دوست نمیدارد جز [[مؤمن]] و دشمن نمیدارد جز [[منافق]]؟!» گفتیم: «آری». گفت: «جای مؤمن کجا است؟» گفتیم: «[[بهشت]]». گفت: «جای منافق کجا است؟» گفتیم: «در آتش». گفت: «پس علی تقسیمکننده آتش است»<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج۱۱، ص۲۷۸، به نقل از طبقات الحنابله، ج۱، ص۳۲۰؛ کفایه الطالب، ص۷۲؛ تاریخ مدینه دمشق، ج۴۲، ص۳۰۱.</ref>.<ref>[[سید محمود طباطبایی نژاد|طباطبایی نژاد، سید محمود]]، [[حب امام علی (مقاله)| مقاله «حب امام علی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۲۵۸.</ref>
| |
|
| |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| {{مدخل امام علی}}
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| {{منابع}}
| |
| # [[پرونده:13681148.jpg|22px]] [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|'''گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین''']]
| |
| # [[پرونده:1368101.jpg|22px]] [[سید محمود طباطبایی نژاد|طباطبایی نژاد، سید محمود]]، [[حب امام علی (مقاله)| مقاله «حب امام علی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
| |
| {{پایان منابع}}
| |
|
| |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
| {{امام علی}}
| |
|
| |
| [[رده:امام علی]]
| |
| [[رده:مدخل گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]
| |
