دشنام: تفاوت میان نسخه‌ها

دشنام (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۳

۶٬۷۳۵ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش

@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 فحش، هر سخن و [[عمل زشت]] را گویند. هر [[کلام]] ناپسندی که از حد فراتر رود و [[بیهوده]] و یاوه محسوب گردد فحش و فاحشه نامیده می‌شود.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 148-149.</ref>
+==شرایط تحقق [[سب]] و [[دشنام]]==
+#مطلق [[فحش دادن]] برای شخص [[مسلمان]] [[عیب]] و [[زشت]] است. مسلمان باید از [[عفت]] زبان برخوردار باشد، کلمه‌های رکیک و زشت را به زبان نیاورد، همیشه جمله‌ها و کلمه‌های [[زیبا]] و [[پاک]] به کار ببرد و حتی با [[دشمنان]] و [[بیگانگان]] نیز برخوردی [[شایسته]] و [[نیکو]] داشته باشد، اما اگر [[مسلمانی]] به [[کفار]] [[بدعت‌گذار]] در [[دین]]، متظاهر و [[متجاهر به فسق]] [[فحش]] داد، [[تعزیر]] و [[تأدیب]] از او ساقط است؛ زیرا به قول [[صاحب جواهر]] کفار مستحق فحش و دشنام‌اند<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۴۳۱.</ref>. آنان [[کرامت انسانی]] را زیر پا گذاشته و از [[وحی]] و [[تعالیم]] [[الهی]] دور مانده‌اند، اما بهتر است [[انسان]] حتی به کفار نیز فحش ندهد، به ویژه اگر با آنها در یک [[شهر]] [[زندگی]] کند یا فحش دادن به آنها سبب ایجاد فتنه‌ای گردد که در این صورت هرگز نباید به آنها فحش داد.
+#فحش و دشنام وقتی تحقق مییابد که موجب تنقیص، [[اهانت]] و [[تحقیر]] [[شخصیت]] دیگران گردد، مثل این که به او [[فرومایه]] و امثال آن بگویند.
+#در [[صدق]] [[سبّ]] و دشنام، شرط نیست که طرف در مجلس حضور داشته باشد، بلکه در تحقیق دشنام، قصد [[اهانت]] و تنقیص شرط است.
+#برای این که بفهمیم آیا فلان کلمه دشنام محسوب می‌شود یا خیر، باید به عرف [[رجوع]] کرد<ref>شیخ انصاری، مکاسب، ص۳۲.</ref>؛ زیرا [[فرهنگ]] هر جامعه‌ای با [[جوامع]] دیگر متفاوت است و ممکن است در جامعه‌ای کلمه‌ای فحش تلقی شود، ولی در [[جامعه]] دیگر فحش نباشد.
+گفتنی است که [[مؤمن]] به دلیل پاک بودنش نباید زبان خود را به دشنام [[آلوده]] سازد. [[امامان معصوم]]{{عم}} در بسیاری از [[روایات]]، مطلق [[شیعیان]] را از آلوده نمودن زبان خود به فحش و [[ناسزا]] [[نهی]] نموده و از آنان خواسته‌اند خود را از [[زخم زبان]] و دشنام و ناسزا دور نگه دارند و [[رفتاری]] جز سخن [[نیک]] با [[مردمان]] نداشته باشند. در روایتی که از [[پیامبر]] نقل کردیم {{متن حدیث|لَا تَسُبُّوا النَّاسَ فَتَكْسِبُوا الْعَدَاوَةَ بَيْنَهُمْ}} کلمه «ناس» شامل تمام [[مردم]] می‌شود که به طور مطلق مردم را از [[فحش دادن]] [[نهی]] کرده است.
+[[روایت]] با صراحت مردم را از [[دشنام]] دادن، باز میدارد و بعد دلیل میآورد که [[فحاشی]] موجب [[دشمنی]] می‌شود. اگر شما به دیگران - ولو غیرمسلمان باشند - [[فحش]] بگویید، در مقابل آنان نیز به شما فحش خواهند داد و این فحاشی سرانجام به دشمنی و [[فتنه]] تبدیل می‌شود و [[صمیمیت]] و [[روابط حسنه]] از میان می‌رود.
+حضرت در روایتی دیگر می‌فرماید: {{متن حدیث|لَا تَسُبَّنَ أَحَداً}}؛ «به کسی فحش ندهید». در روایتی به مردم سفارش شده است: هر چه را [[دوست]] دارید دیگران به شما بگویند، شما هم درباره مردم انجام دهید و با کلمات [[نیکو]] خطاب کنید. همچنین روایت شده: [[دشنام]] دهنده و فحش دهنده را [[مؤمن]] و [[شیعه]] ننامید<ref>برگرفته شده از: دایرة‌المعارف بزرگ تشیع با تصرفات و اضافات.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 150-152.</ref>
+==دشنام‌های غیرقابل [[تحمل]]==
+[[دین اسلام]] به آبروی فرد [[مسلمان]] اهمیت فوق‌العاده‌ای قایل شده است؛ لذا برای [[مسلمانان]] [[اجازه]] داده نشده آبروی هم‌دیگر را با فحش و دشنام یا غیر آن از بین ببرند. [[آبروی مؤمن]] به حدی مهم است که در روایتی آمده است: آبروی مؤمن احترامش بزرگ‌تر از [[خانه]] خداست و باید [[حرمت]] [[مؤمنان]] [[حفظ]] گردد. دشنام‌های نوع دوم معمولاً توأم با [[تهمت]] و افتراست و آثار [[حقوق اجتماعی]] دارد؛ از این رو مورد توجه [[شارع]] و [[فقیهان]] قرار گرفته است و حساسیت فراوانی به آن نشان داده‌اند. اگر در قسم اول، فحش دهنده محکوم به [[تعزیر]] می‌شد: این جا باید [[حد شرعی]] بر او جاری گردد و برای طرف دشنام[[حق]] [[شکایت]] و اعاده حیثیت قرار داده است.
+در این جا به نمونه‌هایی از نوع دوم اشاره می‌کنیم:
+#فحش دهنده، کسی را زنازاده خواند یا او را به آن متهم کند.
+#فحش دهنده کسی را به [[زنا]]، لواط، شراب‌خواری و امثال آن متهم کند. این موارد مانند نسبت‌های ناروا به مادر، [[خواهر]]، [[زن]] و دختر است و لطمه شدیدی به حیثیت و [[شرافت]] طرف وارد میسازد. از این رو [[علمای امامیه]] به اتفاق آن را از عنوان [[سب]] متعارف و عادی خارج کرده و [[جرم]] «[[قذف]]» دانسته‌اند که حد آن به عنوان عقوبت‌های [[شرعی]] معین، هشتاد ضربه تازیانه است.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 152-153.</ref>
 == منابع ==