معجزه علم معصوم در فلسفه اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(←منابع) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
از دیدگاه | از دیدگاه حکمت متعالیه [[علم]] [[امام]] مانند سایر [[مردم]] نیست، بلکه [[معجزه الهی]] به شمار میرود. توضیح آنکه، هر وقت [[حکمت خداوند]] مقتضی شده که مصلحتی در میان باشد، [[خداوند متعال]] برخلاف جریانات مأنوس و معمول موجودی را [[خلق]] میکند یا حادثهای را پدید میآورد که در اصطلاح [[معجزه]] یا [[خرق عادت]] نامیده میشود و یکی از آن موارد علم امام است.<ref>شریعتی، ۲۳۲:۱۳۷۰.</ref> اصول [[معجزات]] و [[کرامات]] سه امر است: چون [[انسان کامل]] دارای بخشهای سهگانهای چون طبیعت و نفس و [[عقل]] است و هر یک از آنها از عالمی است غیر از عالم دیگری، و نقص و کمالی دارد، پس کمال روح که همان [[عقل نظری]] است به واسطه علم به [[حقایق]] و امور [[الهی]] است، و کمال نفس که همان قوه خیالی است به واسطه استقرار و جایگزینی صورتهای جزئی است، و کمال طبیعت عبارت است از تصرف در مواد به واسطه احاطه و حرکت دادن و دگرگون کردن، پس در انسان کامل که جامع [[کمالات انسانی]] است سه معجزه موجود است: | ||
# خاصیتی در قوه عملی اوست که در هیولای عالم اثر گذارده و صورتی را زدوده و صورتی دیگر ایجاد میکند، و همچنین [[نفس انسانی]] در هیولای عالم اثر میگذارد، ولی بیشتر این گونه است که اثرش از عالم خاص خود که بدن اوست [[تجاوز]] نمیکند. | # خاصیتی در قوه عملی اوست که در هیولای عالم اثر گذارده و صورتی را زدوده و صورتی دیگر ایجاد میکند، و همچنین [[نفس انسانی]] در هیولای عالم اثر میگذارد، ولی بیشتر این گونه است که اثرش از عالم خاص خود که بدن اوست [[تجاوز]] نمیکند. | ||
# آنچه به حسب قوه خیالی است و آن اینکه: [[قوی]] بودن نفس خیالی [[انسان]] خود نیرویی است که باعث میشود در [[بیداری]] اتصال به عالم [[غیب]] صوری پیدا کند، اگر دارای [[فضیلت]] [[علمی]] باشد معلوماتش را به صورت الفاظ شنیدنی و یا نوشتنی میبیند و فرشتهای که به او | # آنچه به حسب قوه خیالی است و آن اینکه: [[قوی]] بودن نفس خیالی [[انسان]] خود نیرویی است که باعث میشود در [[بیداری]] اتصال به عالم [[غیب]] صوری پیدا کند، اگر دارای [[فضیلت]] [[علمی]] باشد معلوماتش را به صورت الفاظ شنیدنی و یا نوشتنی میبیند و فرشتهای که به او القا میکند در صورت شخص [[انسانی]] مشاهده میکند، و یا به صورت [[امر غیبی]] آن را ترسیمشده میبیند. و یا به گونه آوای سروش [[غیبی]] صدایش را میشنود و دیگر شخصش را مشاهده نمیکند، و یا اینکه به صورت [[غلبه]] [[گمان]] و [[ظن]] به [[امر غیبی]] [[ادراک]] میکند و بر مطلب [[آگاهی]] مییابد. پس آنچه از سخن که محفوظ مانده، اگر در [[خواب]] باشد [[رؤیای صادقه]] است و نیازی به تعبیر ندارد، و اگر در [[بیداری]] باشد آن [[وحی]] آشکار است و نیازی به [[تأویل]] ندارد، و این [[باطل]] نیست<ref>صدرالمتألهین، ۴۳۱-۴۳۲:۱۳۸۳.</ref>. | ||
# که از [[برترین]] [[خواص]] [[نبوت]] و [[اشرف]] آن است، کمال | # که از [[برترین]] [[خواص]] [[نبوت]] و [[اشرف]] آن است، کمال قوه نظری و [[عقل نظری]] است، یعنی جوهر [[عقلی]] صفایی مییابد که اتصالش به عقل فعال بسیار شدید شده به طوری که [[علوم]] و معارف را بدون واسطه [[معلم]] بشری در زمانی کوتاه دریافت میکند<ref>همان: ۴۲۵.</ref> همان طور که در مباحث قبل درباره موروثی بودن [[علم امامان]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} گفتیم این ویژگیها شامل [[امامان]]{{ع}} نیز میشود<ref>[[اعلا تورانی|تورانی، اعلا]] و [[زهرا خطیبی|خطیبی، زهرا]]، [[علم امام در آینه حکمت متعالیه (مقاله)|علم امام در آینه حکمت متعالیه]]، ص۵۵.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||