احتکار در فقه تطبیقی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۸: خط ۲۸:
مجموعه‌ای از فقها، [[اتفاق نظر]] دارند در اینکه احتکار، مرجوح و [[نکوهیده]] است؛ با این حال، [[اختلاف]] نظر در میان آنها وجود دارد که آیا حکم تکلیفی آن به صورت [[نهی]] تحریمی یا تنزیهی ([[کراهت]]) است.
مجموعه‌ای از فقها، [[اتفاق نظر]] دارند در اینکه احتکار، مرجوح و [[نکوهیده]] است؛ با این حال، [[اختلاف]] نظر در میان آنها وجود دارد که آیا حکم تکلیفی آن به صورت [[نهی]] تحریمی یا تنزیهی ([[کراهت]]) است.


برخی از [[فقهای امامیه]]، با استناد به چندین متن، باور دارند که احتکار [[حرام]] است. به عنوان مثال، در حدیثی منقول از [[امام صادق]]{{ع}} [[راوی]] می‌گوید: «من به عنوان فروشنده گندم فعالیت می‌کنم و گاهی با رواج یا [[کسادی]] [[بازار]] مواجه می‌شوم که مجبورم گندم را ذخیره کنم. [[امام]] پرسید: اطرافیان چه می‌گویند در این باره؟ من پاسخ دادم: آنها مرا [[محتکر]] می‌نامند. امام پرسید: آیا کسی دیگری به جز تو این کالا را می‌فروشد؟ من پاسخ دادم: من حتی یک هزارم این کالا را نیز نمی‌فروشم. امام فرمود: این مورد مشکلی ندارد. محتکری که مورد [[ذم]] قرار می‌گیرد، مردی از [[قریش]] به نام [[حکیم بن حزام]] است که هرگاه غذا به [[مدینه]] می‌رسید، همه آن را می‌خرید. پس [[پیامبر]]{{صل}} به او گذشت و فرمود: ای حکیم بن حزام، مواظب باش که احتکار نکنی!»
برخی از [[فقهای امامیه]]، با استناد به چندین متن، باور دارند که احتکار [[حرام]] است. به عنوان مثال، در حدیثی آمده است: «[[امام صادق]]{{ع}} سؤال کردند: [[شغل]] شما چیست؟ من پاسخ دادم: فروشنده گندم هستم و گاهی با رواج [[بازار]] و گاهی با [[کسادی]] مواجه می‌شوم که در آن مواقع گندم را ذخیره می‌کنم. [[امام]]{{ع}} پرسیدند: اطرافیان شما در این باره چه می‌گویند؟ من پاسخ دادم: آنها مرا [[محتکر]] می‌نامند. باز هم [[امام]]{{ع}} سؤال کردند: آیا فردی دیگری نیز این کالا را می‌فروشد؟ من گفتم: من حتی یک هزارم این کالا را نمی‌فروشم، [[امام]]{{ع}} فرمودند: مشکلی وجود ندارد. محتکری که مورد [[نکوهش]] قرار می‌گیرد، مردی از [[قریش]] به نام [[حکیم بن حزام]] است که هرگاه [[خوراک]] به [[مدینه]] می‌رسید، کل آن را خریداری می‌کرد. [[پیامبر]]{{صل}} از او عبور کرد و فرمود: ای [[حکیم بن حزام]]، برحذر باش که [[احتکار]] نکنی!».


با توجه به ظهور عبارت «مواظب باش که احتکار نکنی» در [[سخنان امام]]، می‌توان فهمید که [[حکم]] [[نهی]] از [[احتکار]] تحریمی است. همچنین، [[استدلال]] [[امام صادق]]{{ع}} با استفاده از [[سخنان پیامبر اکرم]]{{صل}}، نشان می‌دهد که این حکم به صورت کلی برای همه موارد صادق است. این دیدگاه را فقهای اکثر [[مذاهب]] پذیرفته‌اند.
با توجه به ظهور عبارت «برحذر باش که احتکار نکنی» در [[سخنان امام]]، می‌توان فهمید که [[حکم]] [[نهی]] از [[احتکار]] تحریمی است. همچنین، [[استدلال]] [[امام صادق]]{{ع}} با استفاده از [[سخنان پیامبر اکرم]]{{صل}}، نشان می‌دهد که این حکم به صورت کلی برای همه موارد صادق است. این دیدگاه را فقهای اکثر [[مذاهب]] پذیرفته‌اند.


برای این [[باور]]، به [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ}}<ref>«بی‌گمان به کسانی که کفر ورزیده‌اند».. سوره حج، آیه 25.</ref> و احادیثی که بیان می‌کنند: «[[محتکر]] [[ملعون]] است» استدلال شده‌است<ref>ر.ک: [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[الموسوعة الفقهیة المقارنة (کتاب)|الموسوعة الفقهیة المقارنة]] ج۱، ص۲۹۲.</ref>.
برای این [[باور]]، به [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ}}<ref>«بی‌گمان به کسانی که کفر ورزیده‌اند».. سوره حج، آیه 25.</ref> و احادیثی که بیان می‌کنند: «[[محتکر]] [[ملعون]] است» استدلال شده‌است<ref>ر.ک: [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[الموسوعة الفقهیة المقارنة (کتاب)|الموسوعة الفقهیة المقارنة]] ج۱، ص۲۹۲.</ref>.
۲۲۷٬۶۸۳

ویرایش