آینده جهان: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  =  

| مداخل مرتبط =  

== [[سنت]] [[تاریخ]] در باره آینده جهان ==

# {{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ}}<ref>«خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین می‌گرداند- چنان که کسانی پیش از آنها را جانشین گردانید- و بی‌گمان دینی را که برای آنان پسندیده است برای آنها استوار می‌دارد و (حال) آنان ر» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>، {{متن قرآن|وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ}}<ref>«خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین می‌گرداند- چنان که کسانی پیش از آنها را جانشین گردانید- و بی‌گمان دینی را که برای آنان پسندیده است برای آنها استوار می‌دارد و (حال) آنان ر» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>، {{متن قرآن|وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا}}<ref>«خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین می‌گرداند- چنان که کسانی پیش از آنها را جانشین گردانید- و بی‌گمان دینی را که برای آنان پسندیده است برای آنها استوار می‌دارد و (حال) آنان ر» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>

# {{متن قرآن|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ}}<ref>«و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم» سوره قصص، آیه ۵.</ref>

'''نکته''': جمله {{متن قرآن|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ}}<ref>«و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم» سوره قصص، آیه ۵.</ref>.»... هر چند ناظر به جمله: {{متن قرآن|إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِي الْأَرْضِ}}<ref>«بی‌گمان فرعون در زمین (مصر) گردنکشی ورزید و مردم آنجا را دسته‌دسته کرد» سوره قصص، آیه ۴.</ref> دارد، که [[فرعون]] در حالی که [[برتری]] جویی و [[ستم]] می‌کرد و مردان را می‌کشت و [[زنان]] را نگه می‌داشت، و ظاهراً حکایت از گذشته دارد که چنین و چنان بود، اما با کلمه مضارع: {{متن قرآن|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ}}<ref>«و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم» سوره قصص، آیه ۵.</ref> می‌خواهد بیان کند که این [[اراده خدا]] اختصاصی به آنان ندارد و سنتی [[ابدی]] و قانونی [[اجتماعی]] و [[تاریخی]] است که در برابر هر [[ستمگری]]، اگر [[مردم]] آن بایستند و [[قیام]] کنند و با [[ظالم]] [[همراهی]] نکنند، [[خداوند]] آنانرا [[پیروز]] می‌کند. توضیح و دفع شبهه: این [[آیه]] هر چند در سیاق [[آیات]] [[سوره قصص]] مربوط به داستان [[حضرت موسی]] و [[مبارزه]] او با [[فرعون]] آمده، اما شیوه بیان آن کلی و در [[مقام]] بیان یکی از [[سنت‌های الهی]] در [[تاریخ]] است، و اگر این [[آیه]] در کتاب‌های [[کلامی]] به [[امام زمان]] [[تطبیق]] داده شده، به این جهت است که ایشان یکی از مصادیق مستخلفین [[زمین]] و [[وارثان]] خواهند بود. و کسانی که اشکال کرده‌اند، که این [[آیه]] را نباید به مسئله [[انتظار فرج]] آن [[حضرت]] [[جری و تطبیق]] داد، توجه نکرده، که این فراز از [[آیات قرآن]] عام و شامل همه مواردی است که به آن [[تطبیق]] داده می‌شود، هر چند [[سبب نزول]] خاص داشته باشد، و یا سیاق آن مربوط به موضوعات معین می‌باشد، باز: نمی‌تواند آن را محدود به موضوع کند، به تعبیر [[قرآن]] پژوهان، سبب خاص موجب [[محدودیت]] دلالت نمی‌شود، به‌ویژه آنکه لحن [[آیه]] کلی است و خطاب [[آیه]] اگر به [[حضرت موسی]] است، اما به [[بنی اسرائیل]] نوید می‌دهد که [[اراده]] و [[سنت الهی]] بر این تعلق گرفته که [[پیروان]] [[حق]] را که در سرزمین فرو دست شده‌اند، کمک کند و آنان را [[پیشوایان]] [[مردم]] و [[وارث زمین]] گرداند. اکنون با این توضیخ کوتاه به [[تفسیر]] این [[آیه]] از جهت مختلف اشاره می‌شود: نکته دیگر همانطور که علل زوال [[باطل]] عام نیست، شرایط تحقق [[پیروزی]] هم مطلق نیست. اگر گفته شده که [[فرعون]] نابود شدنی است، تنها به این خاطر نیست که تنها [[فرعون]] [[تجاوز]] از این [[سنت]] کرده و قومی را برده قومی دیگر کرده، و بهره‌مندی قومی به قیمت [[محروم]] کردن قومی دیگر بوده و [[فرعون]] [[انسانیت]] را به سوی [[هلاکت]] و نابودی کشانده است و در نتیجه، تمامی اسباب و شرایط برای فنای خود را فراهم کرده است، [[خیر]] باید فردی دیگر با موقعیت [[رهبری]] [[موسی]] بیاید و [[بنی اسرائیل]] را متحد کند و زمینه‌های [[مبارزه]] را فراهم سازد و نقشه‌هایی را که علیه [[بنی اسرائیل]] جریان می‌یافت، همه را به نفع خود تغییر دهد، در این صورت است که آنچه به نفع [[آل فرعون]] جریان می‌یافت، به ضرر آنان تمام می‌شود. بنابراین، تنها [[ستم]] کردن عامل بیرون آمدن و آشکار شدن این [[سنت]] نمی‌شود، چه بسیار از اقوامی بوده‌اند که مورد [[ستم]] قرار گفته و نابود شده و [[شاهد]] تحقق [[وعده الهی]] نبوده و ظالمی بعد از ظالمی رخ نموده است. حتماً باید در این [[قانون]] تبصره‌ای وجود داشته باشد که بیان کند در کجا این [[پیروزی]] به سراغ [[اهل حق]] می‌آید، چرا در گذشته‌های بسیار دور برخی از جریان‌های [[حق]] [[پیروز]] نشده‌اند و چرا در ظاهر [[اهل باطل]] موفق شده و برخی که در [[جبهه]] [[اهل حق]] بوده، و یا در برابر [[جبهه]] [[باطل]] بوده‌اند، موفق نشده‌اند، در حالی که در باره این [[قوم]] می‌گوید: [[اراده]] [[پیروزی]] و [[پیشوایی]] آنان را کرده و می‌خواهد که آن [[قوم]] [[ستمگر]] را نابود و آنان را [[جانشین]] قرار دهد؟ به این [[دلیل]] گفته می‌شود، دلالت [[آیه]] نمی‌تواند مطلق باشد و پاسخ به این سؤال از [[آیه]] دیگری استفاده می‌شود که [[قانون]] دیگری را یاد آور می‌شود: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ}}<ref>«او را از پیش رو و پشت سر فرشتگانی پیگیرند که به فرمان خداوند، نگهبان وی‌اند» سوره رعد، آیه ۱۱.</ref>[[خدا]] حال قومی را تغییر نمی‌دهد تا آنان حال خود را تغییر دهند. و چون [[خدا]] برای قومی آسیبی بخواهد، هیچ برگشتی برای آن نیست، و غیر از او حمایتگری برای آنان نخواهد بود. چنانکه در جایی دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«آن، از این روست که خداوند نعمتی را که به گروهی بخشیده است نمی‌گرداند تا آنان آنچه در خود دارند بگردانند و بی‌گمان خداوند شنوایی داناست» سوره انفال، آیه ۵۳.</ref> [[دلیل]] می‌آورد و [[قانون]] ذکر می‌کند، چون [[خداوند]] نعمتی را که بر قومی ارزانی داشته تغییر نمی‌دهد، مگر آنکه آنان آنچه را در [[دل]] دارند تغییر دهند، و [[خدا]] شنوای داناست. در [[آیه]] نخست هم با قید [[مجاهدت]] آمده: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا}}<ref>«و راه‌های خویش را به آنان که در (راه) ما بکوشند می‌نماییم و بی‌گمان خداوند با نیکوکاران است» سوره عنکبوت، آیه ۶۹.</ref>، یعنی اگر تلاش و کوشش کردند، [[خدا]] راه بعدی [[مبارزه]] را نشان می‌دهد، نه این که در [[خانه]] بنشینند و بگویند [[انتظار]] می‌کشیم.

# {{متن قرآن|كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}<ref>«خداوند مقرّر فرموده است که من و فرستادگانم پیروز خواهیم شد؛ بی‌گمان خداوند توانایی پیروزمند است» سوره مجادله، آیه ۲۱.</ref>

# {{متن قرآن|إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ}}<ref>«ما پیامبران خویش و مؤمنان را در زندگی این جهان و در روزی که گواهان (به گواهی) برخیزند یاری می‌کنیم» سوره غافر، آیه ۵۱.</ref>

# {{متن قرآن|قُلْ لَنْ يُصِيبَنَا إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ}}<ref>«بگو هیچ‌گاه جز آنچه خداوند برای ما مقرّر داشته است به ما نمی‌رسد، او سرور ماست و مؤمنان باید تنها بر خداوند توکّل کنند» سوره توبه، آیه ۵۱.</ref>

# {{متن قرآن|مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«مردم مدینه و تازیان بیابان‌نشین پیرامون آنان حق ندارند از (همراهی) پیامبر بازمانند و نه جان‌های خودشان را از جان او دوست‌تر بدارند؛ از این رو که هیچ تشنگی و سختی و گرسنگی در راه خداوند به آنان نمی‌رسد و بر هیچ جایگاهی که کافران را به خشم آورد گام نمی‌نه» سوره توبه، آیه ۱۲۰.</ref>

# {{متن قرآن|كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«بر او مقرّر است که هر کس او را دوست گیرد وی، گمراهش می‌کند و او را به عذاب آتش رهنمون می‌شود» سوره حج، آیه ۴.</ref>.