←واقعه غدیر
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = | | موضوع مرتبط = حدیث غدیر | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = | | مداخل مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== حدیث غدیر == | == حدیث غدیر == | ||
{{اصلی|حدیث غدیر}} | {{اصلی|حدیث غدیر}} | ||
حادثۀ [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریّۀ]] [[پیامبر|حضرت رسول]] {{صل}} و [[نصب]] [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} به [[خلافت]] از سوی [[پیامبر]] در آن روز و تعبیر {{متن حدیث|مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلاَهُ }}، از نقلهای متواتری است که در [[روایات]] [[شیعه]] و [[اهل سنت]] و منابع هر دو [[فرقه]] [[نقل]] شده است. [[حدیث غدیر]] و [[آیه اکمال دین]] و [[آیه ابلاغ]]، در منابع بیشماری آمده و [[امیر مؤمنان]] {{ع}} و [[ائمه]] دیگر و علمای [[شیعه]] به آن استناد و [[احتجاج]] کردهاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۷۹.</ref>. | حادثۀ [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریّۀ]] [[پیامبر|حضرت رسول]] {{صل}} و [[نصب]] [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} به [[خلافت]] از سوی [[پیامبر]] در آن روز و تعبیر {{متن حدیث|مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلاَهُ }}، از نقلهای متواتری است که در [[روایات]] [[شیعه]] و [[اهل سنت]] و منابع هر دو [[فرقه]] [[نقل]] شده است. [[حدیث غدیر]] و [[آیه اکمال دین]] و [[آیه ابلاغ]]، در منابع بیشماری آمده و [[امیر مؤمنان]] {{ع}} و [[ائمه]] دیگر و علمای [[شیعه]] به آن استناد و [[احتجاج]] کردهاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۷۹.</ref>. | ||
==تواتر حدیث غدیر== | ==تواتر حدیث غدیر== | ||
علمای شیعه در ردّ سخن اهل تسنن که با قبول اصل [[روایت]]، منکر تواتر آن شدهاند، به ارائۀ منابع و اسنادی دست زدهاند که تواتر آن را [[اثبات]] میکند. [[علامه سیّد شرف الدین]] در [[المراجعات (کتاب)|المراجعات]]، تواتر آن را از منابع [[شیعی]] و [[اهل سنت]] [[اثبات]] کرده است<ref>المراجعات، نامۀ ۵۶(ص ۱۸۴). در حواشی تحقیقی حسین الراضی بر المراجعات، نام ۱۱۶ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین که این حدیث را نقل کردهاند، آمده است (المراجعات، ص ۴۱۴، تعلیقۀ ۶۴۲) و افزوده است که علمای [[سنت]] نیز در تألیفات خود آن را روایت کردهاند و عدد آنان را از قرن ۲ تا ۱۴ هجری ۳۶۰ نفر میداند که علامۀ امینی در الغدیر (ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱) نقل کرده است.</ref>. [[علامه میرحامد حسین]] نیز در [[عبقات الأنوار (کتاب)|عبقات الأنوار]] ناقلان و [[راویان حدیث غدیر]] را معرفی کرده و به [[شبهات]] هم پاسخ داده است<ref>ر. ک: «فیض القدیر» (خلاصۀ عبقات دربارۀ حدیث غدیر)، شیخ عباس قمی، «نفحات الازهار» (خلاصه عبقات الأنوار) ج ۱۵ و ۱۶، نیز در کتاب «علیّ من المهد الی اللّحد» قزوینی، ص ۱۹۶ نام راویان غدیر آمده است، نیز «بحار الأنوار»، ج ۳۷ ص ۱۸۱</ref>. با وجود آن همه چهرههای سرشناس از [[صحابه]] و [[تابعین]] که [[واقعۀ غدیر]] و سخنان [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} را [[شاهد]] بوده و آن را [[نقل]] کردهاند، شبههای در این [[روایت]] و دلالتش بر [[امامت]] [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} باقی نمیماند، آشنایی با اسامی آنان خالی از فایده نیست. | |||
==راویان حدیث== | ==راویان حدیث== | ||
===راویان از صحابه=== | ===راویان از صحابه=== | ||
| خط ۲۱۰: | خط ۲۱۱: | ||
{{پایان فهرست تابعین}} | {{پایان فهرست تابعین}} | ||
سپس ۳۶۰ نفر از علمای | سپس ۳۶۰ نفر از علمای راوی حدیث را به ترتیب قرنهای بعدی (از قرن ۲ تا قرن ۱۴) نام میبرد<ref>الغدیر، ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱</ref>. | ||
===ناقلان حدیث از مؤلفان برجسته=== | ===ناقلان حدیث از مؤلفان برجسته=== | ||
علامه امینی نام شماری از آنان که به [[نقل]] [[حدیث غدیر]] بسنده نکرده، بلکه دربارۀ آن به تألیف مستقلّ پرداختهاند برمیشمرد، از قبیل: | علامه امینی نام شماری از آنان که به [[نقل]] [[حدیث غدیر]] بسنده نکرده، بلکه دربارۀ آن به تألیف مستقلّ پرداختهاند برمیشمرد، از قبیل: | ||
| خط ۲۳۹: | خط ۲۴۱: | ||
==[[راویان حدیث غدیر]]== | ==[[راویان حدیث غدیر]]== | ||
یکی دیگر از ویژگیهای برجسته [[غدیر]]، | یکی دیگر از ویژگیهای برجسته [[غدیر]]، تواتر آن است؛ تا آنجا که هرگونه تردید درباره آن را میزداید. در این بخش، به بیش از پانصد راوی غدیر، به ترتیب [[قرن]] و با ذکر منابع، اشاره میشود: | ||
=== | ===قرن اول (۱۴۶ نفر)=== | ||
آنان که در [[حجه الوداع]]، در آن [[اجتماع]] ۹۰ یا ۱۲۰ هزار نفری [[غدیر خم]] حضور داشتند و | آنان که در [[حجه الوداع]]، در آن [[اجتماع]] ۹۰ یا ۱۲۰ هزار نفری [[غدیر خم]] حضور داشتند و خطبه پیامبر را در [[نصب]] [[امیرمؤمنان]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} به [[امامت]] شنیدند، شمارشان بسیار بوده است. در میان آن همه [[شاهدان]] و [[گواهان]]، کتب [[تاریخ]] نام ۱۴۶ نفر را ثبت کردهاند<ref>برای آگاهی از این نامها، ر.ک: احقاق الحق: عبقات الانوار؛ الغدیر.</ref>. | ||
=== | ===قرن دوم (۵۶ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابومحمد عمرو بن دینار جمحی مکی]] (م ۱۱۵ یا ۱۱۶ق)<ref>ابونعیم، حلیه الاولیاء، ج۴، ص۲۳.</ref>؛ | #[[ابومحمد عمرو بن دینار جمحی مکی]] (م ۱۱۵ یا ۱۱۶ق)<ref>ابونعیم، حلیه الاولیاء، ج۴، ص۲۳.</ref>؛ | ||
| خط ۳۰۴: | خط ۳۰۶: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن سوم (۹۲ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ضمره بن ربیعه قرشی مدنی]] (م۲۰۲ ق)<ref>علامه امینی، الغدیر، ج۱، ص۸۲.</ref>؛ | #[[ضمره بن ربیعه قرشی مدنی]] (م۲۰۲ ق)<ref>علامه امینی، الغدیر، ج۱، ص۸۲.</ref>؛ | ||
| خط ۴۰۰: | خط ۴۰۲: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن چهارم (۴۳ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابوعباس سکری بغدادی]] (م ۳۰۲ق)<ref>ابن بطریق، عمده عیون صحاح الاخبار، ص۴۸.</ref>؛ | #[[ابوعباس سکری بغدادی]] (م ۳۰۲ق)<ref>ابن بطریق، عمده عیون صحاح الاخبار، ص۴۸.</ref>؛ | ||
| خط ۴۴۷: | خط ۴۴۹: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن پنجم (۲۴ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[قاضی محمد باقلانی]] (م ۴۰۳ق)<ref>باقلانی، التمهید.</ref>؛ | #[[قاضی محمد باقلانی]] (م ۴۰۳ق)<ref>باقلانی، التمهید.</ref>؛ | ||
| خط ۴۷۵: | خط ۴۷۷: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن ششم (۲۰ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابوحامد محمد بن محمد غزالی]] (م ۵۰۵ ق)<ref>غزالی، سر العالمین.</ref>؛ | #[[ابوحامد محمد بن محمد غزالی]] (م ۵۰۵ ق)<ref>غزالی، سر العالمین.</ref>؛ | ||
| خط ۴۹۹: | خط ۵۰۱: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن هفتم (۲۱ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[حنبل بن عبدالله بغدادی رصافی]] (م ۶۰۴ق)<ref>احمد بن حنبل، المسند.</ref>؛ | #[[حنبل بن عبدالله بغدادی رصافی]] (م ۶۰۴ق)<ref>احمد بن حنبل، المسند.</ref>؛ | ||
| خط ۵۲۴: | خط ۵۲۶: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن هشتم (۱۹ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابراهیم بن محمد جوینی]] (م ۷۲۲ق)<ref>جوینی، فرائد السمطین.</ref>؛ | #[[ابراهیم بن محمد جوینی]] (م ۷۲۲ق)<ref>جوینی، فرائد السمطین.</ref>؛ | ||
| خط ۵۴۷: | خط ۵۴۹: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن نهم (۱۷ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابوالحسن هیثمی قاهری]] (۱۳۵-۸۰۷ق)<ref>هیثمی، مجمع الزوائد.</ref>؛ | #[[ابوالحسن هیثمی قاهری]] (۱۳۵-۸۰۷ق)<ref>هیثمی، مجمع الزوائد.</ref>؛ | ||
| خط ۵۶۸: | خط ۵۷۰: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن دهم (۱۳ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[جلال الدین سیوطی]] (م ۹۱۱ق)<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء؛ الدر المنثور.</ref>؛ | #[[جلال الدین سیوطی]] (م ۹۱۱ق)<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء؛ الدر المنثور.</ref>؛ | ||
| خط ۵۸۵: | خط ۵۸۷: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن یازدهم (۱۲ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[علی بن سلطان محمد هروی قاری]] (م ۱۰۱۴ق)<ref>قاری، شرح المشکاه.</ref>؛ | #[[علی بن سلطان محمد هروی قاری]] (م ۱۰۱۴ق)<ref>قاری، شرح المشکاه.</ref>؛ | ||
| خط ۶۰۱: | خط ۶۰۳: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن دوازدهم (۱۳ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[سید محمد بن عبدالرسول شافعی]] (۱۰۴۰-۱۱۰۳ق)<ref>سهارنپوری، مرافض الروافض.</ref>؛ | #[[سید محمد بن عبدالرسول شافعی]] (۱۰۴۰-۱۱۰۳ق)<ref>سهارنپوری، مرافض الروافض.</ref>؛ | ||
| خط ۶۱۸: | خط ۶۲۰: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن سیزدهم (۱۳ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[ابوفیض محمد بن محمد مرتضی حسینی زبیدی حنفی]] (م ۱۲۰۵ق)<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۳۹۹.</ref>؛ | #[[ابوفیض محمد بن محمد مرتضی حسینی زبیدی حنفی]] (م ۱۲۰۵ق)<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۰، ص۳۹۹.</ref>؛ | ||
| خط ۶۳۵: | خط ۶۳۷: | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
=== | ===قرن چهاردهم (۲۰ نفر)=== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
#[[سید احمد بن زینی بن احمد دحلان مکی]] (۱۲۳۲-۱۳۰۴ق)<ref>زینی دحلان، نفخات الرحمان.</ref>؛ | #[[سید احمد بن زینی بن احمد دحلان مکی]] (۱۲۳۲-۱۳۰۴ق)<ref>زینی دحلان، نفخات الرحمان.</ref>؛ | ||
| خط ۶۵۶: | خط ۶۵۸: | ||
#[[صفا خلوصی]]<ref>در نامهای به مرحوم علامه امینی.</ref>؛ | #[[صفا خلوصی]]<ref>در نامهای به مرحوم علامه امینی.</ref>؛ | ||
#[[شهاب الدین احمد بن محمد بن صدیق]]<ref>شهاب الدین، تشنیف الآذان، ص۷۷ .</ref>؛ | #[[شهاب الدین احمد بن محمد بن صدیق]]<ref>شهاب الدین، تشنیف الآذان، ص۷۷ .</ref>؛ | ||
#[[شیخ محمد تیسیر دمشقی]]<ref>سید عبدالعزیز طباطبایی، الغدیر فی التراث الاسلامی، ص۱۷۸.</ref> | #[[شیخ محمد تیسیر دمشقی]]<ref>سید عبدالعزیز طباطبایی، الغدیر فی التراث الاسلامی، ص۱۷۸.</ref>.<ref>[[محمد دشتی|دشتی، محمد]]، [[سندشناسی غدیر (مقاله)| مقاله «سندشناسی غدیر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۸]]، ص ۳۱۵.</ref> | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
| خط ۶۶۸: | خط ۶۷۰: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:حدیث غدیر]] | ||
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | [[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | ||