بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
«گرانفروشی» به لحاظ [[حکم تکلیفی]] به عنوان اولی جایز است<ref>مجمع المسائل ۳ / ۱۶۳</ref>. مگر نسبت به کسی که فروشنده به او [[وعده]] [[احسان]] و رعایت حال او در | «گرانفروشی» به لحاظ [[حکم تکلیفی]] به عنوان اولی جایز است<ref>مجمع المسائل ۳ / ۱۶۳.</ref>. مگر نسبت به کسی که فروشنده به او [[وعده]] [[احسان]] و رعایت حال او در معامله را داده باشد، که گران فروشی نسبت به او [[مکروه]] خواهد بود؛ بکله برخی [[حرام]] دانستهاند و نیز نسبت به [[مؤمن]] مکروه است. گران فروشی به لحاظ [[حکم وضعی]] موجب خیار غبن میشود. | ||
گران فروشی به لحاظ [[حکم وضعی]] موجب خیار غبن میشود. | |||
==سایر [[احکام]]== | == سایر [[احکام]] == | ||
===[[عبادات]]=== | === [[عبادات]] === | ||
اگر کسی برای [[وضو]] یا [[غسل]] آب نداشته باشد و تهیه آن با قیمت گران امکان پذیر باشد، در صورتی که گرانی به حد اجحاف به خریدار برسد، خریدن آن [[واجب]] نسیت و میتواند برای [[نماز]] [[تیمم]] کند. همچنین اگر [[نمازگزار]]، فاقد [[لباس]] پوشاننده عورت باشد و تهیه آن با قیمت گران که به حد اجحاف و اضرار برسد، امکان پذیر باشد، خریدن آن واجب نیست و نماز را بدون ساتر با کیفیتی خاص به جا میآورد<ref>جواهر الکلام ۸ / ۱۹۴؛ العروة الوثقی ۲ / ۳۵۰؛ مستمسک العروة ۴ / ۳۲۵.</ref>. | اگر کسی برای [[وضو]] یا [[غسل]] آب نداشته باشد و تهیه آن با قیمت گران امکان پذیر باشد، در صورتی که گرانی به حد اجحاف به خریدار برسد، خریدن آن [[واجب]] نسیت و میتواند برای [[نماز]] [[تیمم]] کند. همچنین اگر [[نمازگزار]]، فاقد [[لباس]] پوشاننده عورت باشد و تهیه آن با قیمت گران که به حد اجحاف و اضرار برسد، امکان پذیر باشد، خریدن آن واجب نیست و نماز را بدون ساتر با کیفیتی خاص به جا میآورد<ref>جواهر الکلام ۸ / ۱۹۴؛ العروة الوثقی ۲ / ۳۵۰؛ مستمسک العروة ۴ / ۳۲۵.</ref>. | ||
فراهم کردن اسباب | فراهم کردن اسباب سفر حج با قیمت بیشتر، بنابر مشهور همین [[حکم]] را دارد<ref>جواهر الکلام ۱۷ / ۲۵۷؛ مستمسک العروة ۱۰ / ۸۱.</ref>. برخی در صورتی که فراهم کردن اسباب سفر حج با قیمتی گرانتر از ثمن المثل ممکن باشد، تهیه آن را واجب ندانستهاند، هرچند گرانی به حد اجحاف نرسد<ref>المبسوط ۱ / ۳۰۰.</ref>. | ||
برخی در صورتی که فراهم کردن اسباب سفر حج با قیمتی گرانتر از ثمن المثل ممکن باشد، تهیه آن را واجب ندانستهاند، هرچند گرانی به حد اجحاف نرسد<ref>المبسوط ۱ / ۳۰۰ | |||
چنانچه [[محتکر]] جنس را با قیمت گران عرضه کند، در صورتی که گرانی به حد اجحاف برسد، به قول جمعی، [[حاکم شرع]] میتواند تعیین نرخ کند وبه قولی، میتواند بدون تعیین نرخ، محتکر را به کاهش قیمت - تا حد رفع اجحاف - وادار سازد<ref> کتاب المکاسب ۴ / ۳۷۳.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۷، ص۲۴۹-۲۵۰.</ref> | === معاملات === | ||
به قول برخی، [[انبار]] کردن کالا به مدت سه [[روز]] در ایام گرانی و کمبود جنس، تحقق بخش عنوان [[احتکار]] است<ref>النهایة / ۳۷۴.</ref>. چنانچه [[محتکر]] جنس را با قیمت گران عرضه کند، در صورتی که گرانی به حد اجحاف برسد، به قول جمعی، [[حاکم شرع]] میتواند تعیین نرخ کند وبه قولی، میتواند بدون تعیین نرخ، محتکر را به کاهش قیمت - تا حد رفع اجحاف - وادار سازد<ref> کتاب المکاسب ۴ / ۳۷۳.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۷، ص۲۴۹-۲۵۰.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||