نظام: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۱۷۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵: خط ۱۵:
== نظام چیست؟ ==  
== نظام چیست؟ ==  
نظام، [[سیستم]] یا دستگاه، واژه‌ای است که گاه برای [[حکومت]] یا [[دولت]] به کار می‌رود. به عبارتی دیگر، نظام عبارت است از [[اجتماع]] [[قواعد]] مربوط به یک موضوع و مرتبط به هم‌ به‌ نحوی که یک نظریه یا [[مکتب]] را شکل دهد.<ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظام‌مند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظام‌مند نبوی]]، [[پژوهش‌های اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهش‌های اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۰</ref> نظام مجموعه‌ای از اجزای به هم وابسته است که در [[راه]] نیل به هدف‌های معینی باهم هماهنگی دارند.<ref>رضائیان، علی، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم</ref> <ref>[[محمد عینی‌زاده موحد|عینی‌زاده موحد، محمد]]، [[سید رضا مؤدب|مؤدب، سید رضا]]، [[نظام‌سازی در نگاه تفسیری آیت الله خامنه‌ای (مقاله)|نظام‌سازی در نگاه تفسیری آیت الله خامنه‌ای]]، مجلۀ مطالعات قرآن و حدیث، ش ۲۱، ص ۱۵۵.</ref> در هر نظام‌، ‌‌تغییر‌ هر جزء بر اجزای دیگر و بر کل، تأثیر دارد و هیچ یک از عناصر‌، اثری‌ مستقل‌ و جدا از مجموعه نمی‌گذارد و نمی‌پذیرد. <ref>واسطی، عبدالحمید، نگرش سیستمی به دین، مجلۀ کتاب نقد، ش ۳۳، ص ۱۰۵</ref> <ref>[[حسین بابایی مجرد|بابایی مجرد، حسین]]، [[بهروز رضایی‌منش|رضایی‌منش، بهروز]]؛ [[معناشناسی نظام‌سازی و روش‌شناسی کشف نظام از منابع دینی (مقاله)|معناشناسی نظام‌سازی و روش‌شناسی کشف نظام از منابع دینی]]، قبسات، ش ۷۶، ص ۱۶۲</ref>
نظام، [[سیستم]] یا دستگاه، واژه‌ای است که گاه برای [[حکومت]] یا [[دولت]] به کار می‌رود. به عبارتی دیگر، نظام عبارت است از [[اجتماع]] [[قواعد]] مربوط به یک موضوع و مرتبط به هم‌ به‌ نحوی که یک نظریه یا [[مکتب]] را شکل دهد.<ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظام‌مند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظام‌مند نبوی]]، [[پژوهش‌های اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهش‌های اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۰</ref> نظام مجموعه‌ای از اجزای به هم وابسته است که در [[راه]] نیل به هدف‌های معینی باهم هماهنگی دارند.<ref>رضائیان، علی، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم</ref> <ref>[[محمد عینی‌زاده موحد|عینی‌زاده موحد، محمد]]، [[سید رضا مؤدب|مؤدب، سید رضا]]، [[نظام‌سازی در نگاه تفسیری آیت الله خامنه‌ای (مقاله)|نظام‌سازی در نگاه تفسیری آیت الله خامنه‌ای]]، مجلۀ مطالعات قرآن و حدیث، ش ۲۱، ص ۱۵۵.</ref> در هر نظام‌، ‌‌تغییر‌ هر جزء بر اجزای دیگر و بر کل، تأثیر دارد و هیچ یک از عناصر‌، اثری‌ مستقل‌ و جدا از مجموعه نمی‌گذارد و نمی‌پذیرد. <ref>واسطی، عبدالحمید، نگرش سیستمی به دین، مجلۀ کتاب نقد، ش ۳۳، ص ۱۰۵</ref> <ref>[[حسین بابایی مجرد|بابایی مجرد، حسین]]، [[بهروز رضایی‌منش|رضایی‌منش، بهروز]]؛ [[معناشناسی نظام‌سازی و روش‌شناسی کشف نظام از منابع دینی (مقاله)|معناشناسی نظام‌سازی و روش‌شناسی کشف نظام از منابع دینی]]، قبسات، ش ۷۶، ص ۱۶۲</ref>
برای «نظام» تعاریف گوناگونی ارائه داده‌اند؛ اما تعریفی که برای نظام اقتصادی بیشتر قابل استفاده باشد، از این قرار است:
نظام در تئوری عمومی [[نظام‌ها]] به مجموعه‌ای از اجزای به هم وابسته گفته می‌شود که در راه نیل به هدف‌های معینی با هم، هماهنگی دارند<ref>چرچمن، چارلزوست، نظریه سیستم‌های ترجمه رشید اصلانی، ص۲۶.</ref>.
این تعریف هر مجموعه‌ای را که اجزایش از دو ویژگی هماهنگی و هدفدار بودن برخوردارند، شامل می‌شود. بر این اساس، سه نوع نظام از هم قابل تفکیک‌اند:
#نظام‌های [[تکوینی]] غیررفتاری؛ مانند نظام آفرینش و نظام موجود در دستگاه گوارش [[انسان]]؛
#نظام‌های مصنوعی غیررفتاری؛ مانند نظام موجود در اتومبیل و هواپیما؛
#نظام‌های [[رفتاری]]. اجزای این نظام‌ها رفتارهای ارادی [[بشر]] است. چون این [[رفتارها]] همواره بر اساس [[جهان‌بینی]] و ارزش‌های مقبول انسان شکل می‌گیرد. بنابراین در تعریف نظام‌های رفتاری، عنصر دیگری به نام مبانی [[فلسفی]] ([[جهان بینی]]) و مبانی مکتبی ([[ایدئولوژی]]) وارد می‌شود. بر این اساس، «نظام رفتاری، مجموعه‌ای از رفتارهای ارادی انسان است که بر اساس مبانی فلسفی و مکتبی معین، در جهت نیل به اهداف مشخص هماهنگی کامل دارند»<ref>[[احمد علی یوسفی|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۷]]، ص ۱۴.</ref>.


== چیستی نظام‌مندی ==
== چیستی نظام‌مندی ==
۱۳۱٬۶۲۶

ویرایش