پرش به محتوا

استغفار در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = استغفار| عنوان مدخل  = استغفار| مداخل مرتبط = [[استغفار در قرآن]] - [[استغفار در معارف دعا و زیارات]] - [[استغفار در معارف و سیره نبوی]] - [[استغفار در معارف و سیره سجادی]] - [[استغفار در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = استغفار| عنوان مدخل  = استغفار| مداخل مرتبط = [[استغفار در قرآن]] - [[استغفار در معارف دعا و زیارات]] - [[استغفار در معارف و سیره نبوی]] - [[استغفار در معارف و سیره سجادی]] - [[استغفار در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}
 
==مقدمه==
مفهوم آمرزش خواهی ۶۸ بار در قرآن آمده است: ۴۳ مورد از آن در هیئتهای گوناگون باب استفعال، ۱۷ مورد در قالب «إغفر»، سه مورد به صیغه «یغفر»، دو مورد «تغفر» و یک بار به‌صورت «مغفرة» به کار رفته است.(۱) در دو آیه نیز فرمان استغفار با واژه «حِطَّة» آمده و نقل شده است که خداوند به بنی * اسرائیل فرمان استغفار داد تا مشمول مغفرت الهی قرار گیرند. (بقره / ۲، ۵۸؛ اعراف / ۷، ۱۶۱) واژه استغفار به معنای درخواست مغفرت (۲) از ریشه «غ ـ ف ـ ر» در لغت به معنای پوشش است،(۳) چنان که گفته می‌شود: «اصبغ ثوبک بالسواد فهوأغفر لوسخه = لباست را رنگ سیاه کن تا در برابر چرک پوشاننده‌تر باشد».(۴) به کلاه‌خود نیز از آن جهت که سر را از آسیبها می‌پوشاند، مِغفَر می‌گویند (۵) و پارچه‌ای را که به‌صورت آستر، یک سوی لباس را پوشش می‌دهد، غَفَر می‌نامند.(۶) استغفار در اصطلاح، به معنای درخواست زبانی یا عملی (۷) آمرزش (۸) و پوشش گناه *(۹) از پیشگاه خداوند، و هدف از آن درخواست مصونیّت از آثار بد گناه و عذاب الهی است.(۱۰) کیفیّت پوشاندن گناه از بحث استغفار خارج است و از جمله افعال الهی به شمار می‌رود و از آن تحت عناوین غفران، عفو، تکفیر * سیّئه و تبدیل آن به حسنه بحث می‌شود. برخی، واژه استغفار در آیاتی از قرآن را به ایمان،(۱۱) اسلام (۱۲) یا گزاردن نماز (۱۳) تفسیر کرده‌اند که به مصادیق استغفار در مقام عمل اشاره دارند. در شریعت اسلامی، استغفار به‌صورت بهترین عبادت و دعا * مطرح، و فراوانی انجام دادن آن توصیه شده و شاخص‌ترین تعبیر از آن، با جمله «استغفر الله» است.(۱۴)
مفهوم آمرزش خواهی ۶۸ بار در قرآن آمده است: ۴۳ مورد از آن در هیئتهای گوناگون باب استفعال، ۱۷ مورد در قالب «إغفر»، سه مورد به صیغه «یغفر»، دو مورد «تغفر» و یک بار به‌صورت «مغفرة» به کار رفته است.(۱) در دو آیه نیز فرمان استغفار با واژه «حِطَّة» آمده و نقل شده است که خداوند به بنی * اسرائیل فرمان استغفار داد تا مشمول مغفرت الهی قرار گیرند. (بقره / ۲، ۵۸؛ اعراف / ۷، ۱۶۱) واژه استغفار به معنای درخواست مغفرت (۲) از ریشه «غ ـ ف ـ ر» در لغت به معنای پوشش است،(۳) چنان که گفته می‌شود: «اصبغ ثوبک بالسواد فهوأغفر لوسخه = لباست را رنگ سیاه کن تا در برابر چرک پوشاننده‌تر باشد».(۴) به کلاه‌خود نیز از آن جهت که سر را از آسیبها می‌پوشاند، مِغفَر می‌گویند (۵) و پارچه‌ای را که به‌صورت آستر، یک سوی لباس را پوشش می‌دهد، غَفَر می‌نامند.(۶) استغفار در اصطلاح، به معنای درخواست زبانی یا عملی (۷) آمرزش (۸) و پوشش گناه *(۹) از پیشگاه خداوند، و هدف از آن درخواست مصونیّت از آثار بد گناه و عذاب الهی است.(۱۰) کیفیّت پوشاندن گناه از بحث استغفار خارج است و از جمله افعال الهی به شمار می‌رود و از آن تحت عناوین غفران، عفو، تکفیر * سیّئه و تبدیل آن به حسنه بحث می‌شود. برخی، واژه استغفار در آیاتی از قرآن را به ایمان،(۱۱) اسلام (۱۲) یا گزاردن نماز (۱۳) تفسیر کرده‌اند که به مصادیق استغفار در مقام عمل اشاره دارند. در شریعت اسلامی، استغفار به‌صورت بهترین عبادت و دعا * مطرح، و فراوانی انجام دادن آن توصیه شده و شاخص‌ترین تعبیر از آن، با جمله «استغفر الله» است.(۱۴)
۱. <ref>المعجم المفهرس، ص۶۳۴، «غفر».</ref>
۱. <ref>المعجم المفهرس، ص۶۳۴، «غفر».</ref>
۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش