اجماع در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

[[امامیه]] که براساس [[آیات]] و [[روایات]] فراوان، [[معتقد به امامت]] [[امامان]] اثناعشر {{ع}} بوده، به مقتضای ادلّه [[عقلی]] و [[نقلی]] نظیر [[آیه تطهیر]]، ایشان را از هرگونه [[اشتباه]] [[معصوم]] می‌دانند، [[اجماع]] را از آن جهت که کاشف از رأی معصوم {{ع}} است، [[حجّت]] می‌شمرند و معیار در [[کشف]] رأی معصوم را [[قاعده لطف]]<ref> معالم الاصول، ص‌۱۷۵.</ref> یا ملازمه عادی<ref>دروس فی علم الاصول، ج‌۲، ص‌۱۲۸‌ـ‌۱۲۹.</ref> دانسته‌اند که براساس حساب احتمالات، اجماع [[علما]]، بیانگر وجود یک دلیل شرعی ([[سیره]] و ارتکاز متشرعه) است که کاشف از رأی معصوم {{ع}} است.

== [[استدلال]] [[اهل سنت]] بر [[حجیت اجماع]] ==

# شما [[بهترین]] اُمّتی هستید که به سود [[انسان‌ها]] [[آفریده]] شده‌اید و [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌کنید: {{متن قرآن|كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ}}<ref>«شما بهترین گروهی بوده‌اید که (به عنوان سرمشق) برای مردم پدیدار شده‌اید؛ به کار پسندیده فرمان می‌دهید و از (کار) ناپسند باز می‌دارید و به خداوند ایمان دارید و اهل کتاب اگر ایمان می‌آوردند برای آنان بهتر بود؛ برخی از آنها مؤمن امّا بسیاری از آنان نافرمانند» سوره آل عمران، آیه ۱۱۰.</ref> در بیان استدلال به آیه گفته‌اند: از آنجا که خداوند، امّت را با خیر (بهترین) وصف کرده است، آشکار می‌شود که ایشان بر حقّند؛ پس اگر بر امری اتّفاق کردند، بر [[حق]] اجتماع کرده‌اند و براین اساس، اتّفاق ایشان حجّت خواهد بود و امّت را به این وصف کرده که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند؛ پس روشن می‌شود که آن‌چه را امّت منکر دانسته، منکر است و آن‌چه را معروف بداند، معروف است<ref>احکام‌القرآن، ج۲، ص۵۲؛ تفسیر بیضاوی، ج۱، ص۲۸۰.</ref>. در ردّ این استدلال گفته‌اند:

## آیه، بیش از [[فضیلت]] نسبی را اثبات نمی‌کند؛ بنابراین [[عصمت]] ایشان [[ثابت]] نمی‌شود تا بر حجّیت اتفاق دلالت داشته باشد؛ زیرا وصف امّت به بهترین، معنایش [[نفی]] [[خطا]] و اشتباه نیست و بر این اساس، لازمه مطلب مذکور این نیست که هرچه را امر می‌کنند، معروف باشد و هرچه را [[نهی]] می‌نمایند، منکر باشد<ref>الاصول العامه، ص۲۶۰.</ref>.

== منابع ==