←منابع
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←منابع) |
||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
علاوه بر آن، برخی اشخاص بهسبب داشتن پیوند [[ولاء]] ([[وابستگی]] حمایتی) یا [[ازدواج]] با افراد این قبیله، به این [[قبیله]] منتسب گشتهاند که از بلندآوازهترین این [[موالیان]] میتوان از [[أبوسلمه حفص بن سلیمان خلال]]، معروف به «[[وزیر]] [[آل محمّد]]»، [[سفیر]] و رابط [[دعاة بنی العباس]] در [[خراسان]] و إبراهیم امام بن محمد بن علی بن عبداللّه بن عبّاس بن عبد المطلّب – از موالیان بنی سبیع - یاد کرد<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | علاوه بر آن، برخی اشخاص بهسبب داشتن پیوند [[ولاء]] ([[وابستگی]] حمایتی) یا [[ازدواج]] با افراد این قبیله، به این [[قبیله]] منتسب گشتهاند که از بلندآوازهترین این [[موالیان]] میتوان از [[أبوسلمه حفص بن سلیمان خلال]]، معروف به «[[وزیر]] [[آل محمّد]]»، [[سفیر]] و رابط [[دعاة بنی العباس]] در [[خراسان]] و إبراهیم امام بن محمد بن علی بن عبداللّه بن عبّاس بن عبد المطلّب – از موالیان بنی سبیع - یاد کرد<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
==اعلام و [[رجال]] بنی مالک== | |||
از مشاهیر و رجال برجسته و نامی بسیاری که از این [[طایفه]] برخاستند باید از اصحابی نظیر ضِمام بن زید بن ثوابة الحکم<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۴۹۸.</ref>، [[عمیرة بن مالک خارفی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۳.</ref> و حمرة بن مالک بن ذی المشعار بن مالک<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۱۸۶؛ ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۱۰۴. حُمرة بن مالک بن سعد از همراهان معاویه در جنگ صفین و از شهود او در جریان حکمیت بود. (هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۵؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۱۸۶).</ref> نام برد. ضمن این که از برخی معاریف [[جاهلی]] این [[قوم]] میتوان از زید بن مرب بن معدیکرب بن زود بن سیف - از [[پادشاهان]] بنی [[حاشد]] - یاد کرد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۸.</ref>. از شعرای بنام این [[طایفه]] هم میتوان از [[یزید بن صریم بن أجدع بن مر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۹.</ref> و عبدالعزی شاعر بن سبع بن نمر بن ذهل هر دو از شعرای جاهلی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۲.</ref>، [[بداء بن سلمان]] از اشراف و [[شجاعان]] و [[شاعران]] آنها در [[جاهلیت]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>، [[عبدالله بن حبل]] [[برادر]] بنی [[سلامان]] از شجاعان و شعرای جاهلی<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>، عبدالرحمن بن حارث بن نظام بن جشم بن حاشد معروف به «اعشی همدان»<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۳؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۶.</ref>، مدرک بن عبدالعزی به سبع بن نمر<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶.</ref>، جُشیش (وازع) بن عبدالله بن مرّ بن سلمان بن معمر معروف به «شَرْقیّ»<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸. ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۴.</ref>، وازع بن عبدالله بن مرّ بن سلمان بن معمر معروف به «جُشیش»<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۳.</ref>، أجدع بن مالک بن أُمیة بن عبدالله بن مرَّ بن سلامان وادعی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷-۵۱۸؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۳۵۵.</ref>، [[مغیرة بن منتشر بن أجدع]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴.</ref>، عمَّار بن عُبید بن یزید بن عمرو ذی کُبار<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰.</ref> و [[مالک بن حریم بن مالک بن دالان]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵.</ref> یاد کرد. [[عبدالرحمن بن سعید بن قیس]] از اشراف این [[قوم]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰.</ref>، أبوشعیره (مالک) بن مُنبه بن سلمةَ بن مالک بن عذر از بزرگان [[جاهلی]] بنی عذر و مشهور به «[[غنیمة]] عذر»<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>، [[محمد بن عبدالرحمن بن سعید بن قیس]] از اشراف و رؤسای [[بنی همدان]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۱۱۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۴۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۴۲۲.</ref>، [[قیس بن حمرة بن مالک]] از وجوه [[اهل شام]] و [[رییس]] پلیس [[معاویه]] در [[شام]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۹، ص۳۷۸.</ref>، حکم بن عبد الرحمن بن حارث بن عبدالکریم از [[شجاعان]] و تکسواران بنی همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۲.</ref>، طلحة بن مصرّف بن کعب بن عمرو بن جخدب از زهّاد و عبّاد این قوم<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۷.</ref>، ذو دَیم بن قیس بن مالک از اشراف<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۴.</ref>، [[محمد بن منتشر بن أجدع]] از [[اشراف کوفه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۴.</ref>، هانی بن أَبی حیة بن علقمة بن سلمان بن مالک از اشراف بنی همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸.</ref>، حارث و شدَّاد پسران أَزمع بن أَبی بُثینة بن عبدالله بن مرِّ از اشراف<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸.</ref>، [[علی بن محمد صلیحی]] از داعیان [[دعوت]] عبیدیان<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۰۲.</ref>، [[جون بن کعب بن عبدالله]] از تکسواران همدان<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۹.</ref> و [[ابوایوب المالکی]] از [[فرماندهان]] و امرای [[اسلامی]] در [[فتوحات]]<ref>بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۲۱۳. نیز ر.ک: طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۶۰۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۴۹۸.</ref> هم، دیگر [[رجال]] معروف این [[قوم]] برشمرده شدهاند. ضمن این که از فقهای بنی مالک بن جشم نیز باید از بزرگانی چون قاسم بن ولید بن سلمةَ بن خارج بن کُریب بن أَیفع<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۳؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۱۰۸.</ref>، عبیدة بن أجدع بن سلمان بن حبیب بن مواجد<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۷.</ref>، [[مسروق بن أجدع بن مالک]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۸؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۳.</ref>، [[عبدالله بن کعب بن اسد بن یخلد بن حوث]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۱.</ref>، عبدالله بن نمیر بن عبدالله بن أبی حیةَ بن شریح<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۱.</ref>، ابو إسحاق عمرو بن عبد الله بن علیّ بن احمد سبیعی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۵؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۱۱.</ref>، زبید بن حارث بن عبدالکریم یامی و از رجال [[علمی]] و [[محدثان]] این قوم از عرار بن عبدالله یامی<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۷.</ref>، مسیب بن عبدخیر خیوانی<ref>سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۶۳.</ref>، سعید بن وهب (وهیب) خیوانی<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۲۵۱؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۶۳؛ المزی، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۸۱.</ref>، [[اسماعیل بن بهرام خبذعی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۴۱۸.</ref>، ابراهیم بن محمد بن مالک بن زبید همدانی خیوانی<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۱، ص۳۱۸؛ ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۱۲۹؛ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۶۳.</ref>، [[وهب بن جابر خیوانی]]<ref>ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۲۳؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۴۸۹؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۲، ص۳۴۴.</ref>، [[صالح بن خیوان]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۷۵۴.</ref>، [[یونس]] بن [[ابواسحاق سبیعی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۷، ص۶۹.</ref>، [[اسرائیل بن یونس بن ابواسحاق سبیعی]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۲۳.</ref>، [[عبدالله بن نمیر بن عبدالله خارفی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۶۴.</ref>، [[ابوعبدالرحمن زبید بن حارث بن عبدالکریم یامی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۴۰۶.</ref> و [[ابوعبدالله یامی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۴۰۶.</ref> یاد کرد. | |||
همچنین، علاوه بر نام [[رجال]] و معاریف بزرگ [[شیعی]] همچون [[سعید بن قیس بن زید]] - از [[اصحاب خاص امیرالمؤمنین]]{{ع}} و [[رییس]] همدان در [[عراق]] - <ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۹. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵. علاوه بر آن، همدانی از او با تعبیر یکی از معدود تکسواران عرب و یکی از دهاة خمسه (تیزهوشان پنجگانه عرب) و از اجواد و دستگیران نیازمندان یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۹).</ref> و عمار بن ابی سلمة بن عبدالله بن عرار - از [[یاران امام علی]]{{ع}} و از [[شهدای کربلا]] -<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۹؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۴۰.</ref>، که در متن به نامشان پرداخته شد، از بزرگان [[علمی]]، [[حدیثی]]، [[فقهی]] [[شیعه]] این [[طایفه]] که در تدوین و گسترش [[علوم]] و [[معارف اسلام]] و [[تشیع]] نقش گستردهای داشتند هم میتوان به نام [[ابوعماره عبد خیر بن یزید خیوانی]] از [[راویان]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۲، ص۷۵۴.</ref>، حارث الأعور بن عبد الله بن کعب بن أسد بن یخلد از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} و از [[فقها]] و راویان<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵.</ref> و متبحّر در [[علم]] به [[فرائض]] و [[حساب]]<ref>تستری، قاموس الرجال، ج۳، ص۱۰.</ref>، [[حجر بن قحطان]]<ref>نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۳۱۴.</ref>، [[زید بن هانی سبیعی]] از [[اصحاب حضرت علی]]{{ع}}، [[یزید بن حصین مشرقی]] از [[اصحاب امام حسین]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۰۶؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۱، ص۱۱۸.</ref>، [[حمید بن شعیب]] [[سبیعی]] [[همدانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۹۲؛ نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۳۳.</ref>، [[ابراهیم بن هارون خارفی کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۵۸.</ref>، [[یونس]] بن [[اسحاق سبیعی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۲۴.</ref>، [[محمد بن طلحة بن مصرف همدانی یامی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۶.</ref>، [[ابوعمار حسین بن سلمه همدانی خارفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۸۳.</ref>، [[محمد بن عبدالله بن سواده همدانی خارفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۸۷.</ref>، [[محمد بن لبیب بن عبدالرحمن همدانی کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۳.</ref>، [[محمد بن هلال همدانی خیوانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۷؛ ابن داوود حلی، رجال، ج۴، ص۳۴۴.</ref>، [[جعفر بن عماره همدانی]] خارفی<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۷۵.</ref>، [[عمران بن عطیه خارفی کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۵۷.</ref>، [[مسهر بن عبدالملک بن سلع همدانی خیوانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۱۳.</ref>، [[ابراهیم بن زیاد خارفی کوفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۵۷.</ref>، [[محمد بن اسلم بن علا خارفی همدانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۷۷.</ref>، [[مثنی بن عطیه خارفی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۰۵.</ref>، [[سلیمان بن سلمه دالانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۱۷؛ تفرشی، نقد الرجال، ج۲، ص۳۶۳.</ref> همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} و [[ابوالجارود زیاد بن منذر همدانی خارفی]] از اصحاب امام صادق{{ع}} و [[امام کاظم]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۰۸؛ نجاشی، رجال، ص۱۷۰.</ref> اشاره کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||