امت قائمه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۷۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ مارس ۲۰۲۴
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = امت| عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}


== واژه‌شناسی ==
== واژه‌شناسی ==
خط ۱۹: خط ۱۹:
==ویژگی‌های [[امت]] قایمه و قدرشناسی از آنان==
==ویژگی‌های [[امت]] قایمه و قدرشناسی از آنان==
===[[تلاوت آیات]] [[خداوند]]===
===[[تلاوت آیات]] [[خداوند]]===
امت قائمه، [[کتاب اللّه]] ([[قرآن]]) را در لحظاتی از شب [[تلاوت]] * می‌کنند: «یَتلونَ ءایـتِ اللّهِ ءاناءَ الَّیلِ و هُم یَسجُدون». ([[آل‌عمران]] / ۳، ۱۱۳)<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۴.</ref> برخی گفته‌اند: با توجه به جمله «وهُم یَسجُدون» [[قرائت قرآن]] در [[نماز]] عشا یا [[نماز شب]] مراد است؛<ref> کشف الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸؛ مجمع‌البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> امّا کسانی که امت قائمه را وصف برای اهل کتابی قرار داده‌اند که اسلام نیاورده‌اند، آن را به تلاوت مناجاتها و [[ادعیه]] <ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۲.</ref> یا بر قرائت بخش [[تحریف]] نشده [[تورات]] و [[انجیل]] حمل کرده‌اند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref> این گروه در مورد «و هُم یَسجُدون» گفته‌اند: یا مراد، معنای لغوی آن یعنی [[خشوع]] و [[خضوع]] در برابر خداوند یا کنایه از نماز اهل کتاب است <ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۳؛ الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref> و این [[سجده]] باید برای خداوند باشد؛ نه دیگران، حتی [[مسیح]] نیز شایسته[[سجده]] نیست، اگرچه بعضی او را [[پسر خدا]] یا [[خدا]] بدانند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص194.</ref>
امت قائمه، [[کتاب الله]] ([[قرآن]]) را در لحظاتی از شب [[تلاوت]] می‌کنند: {{متن قرآن|يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ}}<ref>«آنان برابر نیستند؛ از اهل کتاب گروهی برخاستگانند  که در طول شب آیات خداوند را تلاوت می‌کنند در حالی که سر به سجده دارند» سوره آل عمران، آیه ۱۱۳.</ref><ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۴.</ref> برخی گفته‌اند: با توجه به جمله {{متن قرآن|وَهُمْ يَسْجُدُونَ}} [[قرائت قرآن]] در [[نماز]] عشا یا [[نماز شب]] مراد است؛<ref> کشف الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸؛ مجمع‌البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> امّا کسانی که امت قائمه را وصف برای اهل کتابی قرار داده‌اند که اسلام نیاورده‌اند، آن را به تلاوت مناجات‌ها و [[ادعیه]] <ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۲.</ref> یا بر قرائت بخش [[تحریف]] نشده [[تورات]] و [[انجیل]] حمل کرده‌اند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref> این گروه در مورد {{متن قرآن|وَهُمْ يَسْجُدُونَ}} گفته‌اند: یا مراد، معنای لغوی آن یعنی [[خشوع]] و [[خضوع]] در برابر خداوند یا کنایه از نماز اهل کتاب است <ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۳؛ الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref> و این [[سجده]] باید برای خداوند باشد؛ نه دیگران، حتی [[مسیح]] نیز شایسته [[سجده]] نیست، اگرچه بعضی او را [[پسر خدا]] یا [[خدا]] بدانند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص279-280.</ref>


===[[ایمان به خدا]] و [[روز قیامت]]===
===[[ایمان به خدا]] و [[روز قیامت]]===
[[امت قائمه]] به [[خداوند]][[ایمان]] اذعانی ([[واقعی]]) دارد که ثمره آن [[خشیت از خدا]] و [[آمادگی]] برای روز قیامت است: «یُؤمِنونَ بِاللّهِ والیَومِ الأخِرِ» ([[آل عمران]] / ۳، ۱۱۴)؛ نه [[ایمان]] جنسی (ادّعایی) که برای صاحب آن بهره‌ای جز [[غرور]] و ادّعا ندارد، چنان که [[شأن]] بسیاری از افراد [[بشر]] این گونه است.<ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۳.</ref> ایمان به خدا ایمان به [[وحدانیت]] و سایر صفات او و [[ایمان به روز قیامت]] ایمان به [[برانگیخته شدن]] [[انسان‌ها]] در روز قیامت است.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۵؛ مجمع البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> برخی ایمان به خدا را به عدم [[اعتقادات]][[باطل]] چون [[تثلیث]] و سایر [[انحرافات]] [[مقید]] کرده‌اند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص194.</ref>
[[امت قائمه]] به [[خداوند]][[ایمان]] اذعانی ([[واقعی]]) دارد که ثمره آن [[خشیت از خدا]] و [[آمادگی]] برای روز قیامت است: {{متن قرآن|يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}}<ref>«به خداوند و روز بازپسین ایمان دارند » سوره آل عمران، آیه ۱۱۴.</ref>؛ نه [[ایمان]] جنسی (ادّعایی) که برای صاحب آن بهره‌ای جز [[غرور]] و ادّعا ندارد، چنان که [[شأن]] بسیاری از افراد [[بشر]] این گونه است.<ref>تفسیر المنار، ج ۴، ص۷۳.</ref> ایمان به خدا ایمان به [[وحدانیت]] و سایر صفات او و [[ایمان به روز قیامت]] ایمان به [[برانگیخته شدن]] [[انسان‌ها]] در روز قیامت است.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۵؛ مجمع البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> برخی ایمان به خدا را به عدم [[اعتقادات]] [[باطل]] چون [[تثلیث]] و سایر [[انحرافات]] [[مقید]] کرده‌اند.<ref>الفرقان، ج ۵، ص۳۴۶.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص280.</ref>


===[[امر به معروف و نهی از منکر]]===
===[[امر به معروف و نهی از منکر]]===
این گروه امر * به معروف و [[نهی از منکر]] می‌کنند: «و یَأمُرونَ بِالمَعروفِ ویَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ». «معروف» ایمان به خدا و [[تصدیق]] [[رسالت حضرت محمد]] {{صل}} و «منکر»[[تکذیب]][[توحید]] و [[بعثت]] آن حضرت دانسته شده است؛<ref>جامع‌البیان، مج۳، ج۴، ص۷۵؛ کشف‌الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸؛ مجمع‌البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> ولی با توجه به اینکه لفظ معروف و منکر مطلق است و شامل هر معروف و منکری می‌شود [[آیات]] یاد شده تا این بخش به اوصافی چون [[برترین اعمال]] یعنی [[نماز]] و بهترین [[اذکار]] یعنی [[ذکر خداوند]] و به [[برترین]] [[معارف]] یعنی [[معرفت]] [[مبدأ و معاد]] امت قائمه اشاره داشته است که با آنها به تکمیل خویش می‌پرداختند و در این بخش به وصف امر به معروف و نهی از منکر آنان که مربوط به تکمیل دیگران بعد از تکمیل خویش است اشاره دارد.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص۲۰۲.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص194.</ref>
این گروه [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] می‌کنند: {{متن قرآن|وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ}}<ref>«و باید از میان شما گروهی باشند که (مردم را) به نیکی فرا می‌خوانند و به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و اینانند که رستگارند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۴.</ref> ایمان به خدا و [[تصدیق]] [[رسالت حضرت محمد]] {{صل}} و «منکر» [[تکذیب]] [[توحید]] و [[بعثت]] آن حضرت دانسته شده است؛<ref>جامع‌البیان، مج۳، ج۴، ص۷۵؛ کشف‌الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸؛ مجمع‌البیان، ج ۲، ص۸۱۶.</ref> ولی با توجه به اینکه لفظ معروف و منکر مطلق است و شامل هر معروف و منکری می‌شود [[آیات]] یاد شده تا این بخش به اوصافی چون [[برترین اعمال]] یعنی [[نماز]] و بهترین [[اذکار]] یعنی [[ذکر خداوند]] و به [[برترین]] [[معارف]] یعنی [[معرفت]] [[مبدأ و معاد]] امت قائمه اشاره داشته است که با آنها به تکمیل خویش می‌پرداختند و در این بخش به وصف امر به معروف و نهی از منکر آنان که مربوط به تکمیل دیگران بعد از تکمیل خویش است اشاره دارد.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص۲۰۲.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص280.</ref>


===[[شتاب]] در انجام [[کارهای نیک]]===
===[[شتاب]] در انجام [[کارهای نیک]]===
آنان به سوی نیکیها می‌شتابند: «یُسـرِعونَ فِی الخَیرتِ» ([[آل‌عمران]] / ۳، ۱۱۴)؛ زیرا از آن [[بیم]] دارند که با [[مرگ]] [[فرصت]] را از دست بدهند <ref>جامع‌البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۶.</ref>. مراد از [[خیرات]] را، [[قوانین اسلام]] و [[اعمال صالح]] دانسته‌اند.<ref>کشف الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص194.</ref>
آنان به سوی نیکی‌ها می‌شتابند: {{متن قرآن|يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ}}<ref>«به خداوند و روز بازپسین ایمان دارند و به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و به کارهای خیر می‌شتابند و آنان از شایستگانند» سوره آل عمران، آیه ۱۱۴.</ref>؛ زیرا از آن [[بیم]] دارند که با [[مرگ]] [[فرصت]] را از دست بدهند <ref>جامع‌البیان، مج ۳، ج ۴، ص۷۶.</ref>. مراد از [[خیرات]] را، [[قوانین اسلام]] و [[اعمال صالح]] دانسته‌اند.<ref>کشف الاسرار، ج ۲، ص۲۴۸.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص280.</ref>


=== توصیف به [[صلاح]]===
=== توصیف به [[صلاح]]===
[[امت قائمه]] به [[صالح]] بودن وصف گردیده‌اند: «و اُولکَ مِنَ الصّــلِحین». برخی وصف صلاح را بالاترین [[مدح]] در [[فرهنگ قرآنی]] دانسته‌اند؛ زیرا [[خداوند]] بزرگ‌ترین [[پیامبران]] خود را با این وصف، [[ستوده]] است: «و اَدخَلنـهُم فی رَحمَتِنا اِنَّهُم مِنَ الصّــلِحین = و ایشان را در مهر و [[بخشایش]] خویش درآوردیم، که آنان از [[نیکان]] و [[شایستگان]] بودند». ([[انبیاء]] / ۲۱، ۸۶)<ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص۲۰۳.</ref> در پایان خداوند می‌فرماید: و آنان (امت قائمه) هر کار [[نیکی]] که انجام دهند هرگز [[ناسپاسی]] نبینند و خداوند به [[[حال]]] [[پرهیزکاران]] داناست: «وما یَفعَلوا مِن خَیرٍ فَلَن یُکفَروهُ واللّهُ عَلیمٌ بِالمُتَّقین». ([[آل‌عمران]] / ۳، ۱۱۵) به گفته برخی [[مفسران]] این [[آیه]] نیز ردّی بر [[پندار]] [[باطل]] [[یهودیان]] درباره امت قائمه است که می‌گفتند: [[اشرار]] از [[یهود]] به محمد {{صل}}[[ایمان]] آورده‌اند؛ زیرا خداوند در این آیه آنان را در شمار [[صالحان]] خوانده <ref>روح المعانی، مج ۳، ج ۴، ص۵۵.</ref> و از آنان به [[عظمت]] یاد کرده است.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۴، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص194.</ref>
[[امت قائمه]] به [[صالح]] بودن وصف گردیده‌اند: {{متن قرآن|وَأُولَئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«به خداوند و روز بازپسین ایمان دارند و به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و به کارهای خیر می‌شتابند و آنان از شایستگانند» سوره آل عمران، آیه ۱۱۴.</ref>. برخی وصف صلاح را بالاترین [[مدح]] در [[فرهنگ قرآنی]] دانسته‌اند؛ زیرا [[خداوند]] بزرگ‌ترین [[پیامبران]] خود را با این وصف، [[ستوده]] است: {{متن قرآن|وَأَدْخَلْنَاهُمْ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و آنان را در بخشایش خویش در آوردیم؛ بی‌گمان آنها از شایستگان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۶.</ref><ref>التفسیر الکبیر، ج ۸، ص۲۰۳.</ref> در پایان خداوند می‌فرماید: و آنان (امت قائمه) هر کار [[نیکی]] که انجام دهند هرگز [[ناسپاسی]] نبینند و خداوند به حال [[پرهیزکاران]] داناست: {{متن قرآن|وَمَا يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُكْفَرُوهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ}}<ref>«و هر چه نیکی ورزند ناسپاسی نخواهند دید و خداوند به (حال) پرهیزگاران داناست» سوره آل عمران، آیه ۱۱۵.</ref> به گفته برخی [[مفسران]] این [[آیه]] نیز ردّی بر [[پندار]] [[باطل]] [[یهودیان]] درباره امت قائمه است که می‌گفتند: [[اشرار]] از [[یهود]] به محمد {{صل}}[[ایمان]] آورده‌اند؛ زیرا خداوند در این آیه آنان را در شمار [[صالحان]] خوانده <ref>روح المعانی، مج ۳، ج ۴، ص۵۵.</ref> و از آنان به [[عظمت]] یاد کرده است.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۴، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[عبدالحسن افتخاری|افتخاری، عبدالحسن]]، [[امت قائمه - افتخاری (مقاله)|مقاله «امت قائمه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص 280-281.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۴۰: خط ۴۰:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:اصطلاحات قرآنی]]
۱۳۰٬۲۱۶

ویرایش