شأن اقتصادی معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

=== گرفتن جزیه از اهل کتاب ===

براساس [[نص]] صریح [[آیات قرآن کریم]]، [[اهل کتاب]] که در [[جامعه اسلامی]] [[زندگی]] می‌کنند، باید به [[حکومت اسلامی]] [[مالیات]] بپردازند که از آن به «[[جزیه]]» تعبیر می‌شود؛ در غیر این صورت، باید آماده [[نبرد]] با [[مسلمانان]] شوند: {{متن قرآن|قَاتِلُواْ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلاَ بِالْيَوْمِ الآخِرِ وَلاَ يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلاَ يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُواْ الْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}.<ref>«با کسانی از اهل کتاب که نه به خدا، و نه به روز جزا ایمان دارند، و نه آنچه را خدا و رسولش تحریم کرده، حرام می‌شمرند، و نه آیین حق را می‌پذیرند، پیکار کنید تا زمانی که با خضوع و تسلیم، جزیه را به دست خود بپردازند» (توبه، ۲۹).</ref> محققان درباره [[جزیه]] سخنان فراوانی بیان کرده‌اند که [[نقل]] و بررسی آنها سخن را به درازا می‌کشاند؛<ref>برای نمونه، ر.ک: ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۳۵۵ و ۳۵۶؛ علی اکبر کلانتری ارسنجانی، الجزية و احکامها فی الفقه الاسلامی.</ref> اما آنچه بیانش در این مجال می‌گنجد، آن است که [[جزیه]] براساس [[آیه]] یادشده بر افراد [[انسانی]] تعلق می‌گیرد، نه [[اموال]] یا اراضی آنها. با وجود این، در روایات معتبر، اینکه [[جزیه]] بر افراد تعلق گیرد یا بر [[اموال]] یا اراضی، بر عهده [[امام]] گذاشته شده است.<ref>برای نمونه، زراره در روایتی صحیح از [[امام صادق]] {{ع}} نقل می‌کند که فرمود: {{عربی|"إِنْ شَاءَ الْإِمَامُ وَضَعَ ذَلِكَ عَلَى رُءُوسِهِمْ وَ لَيْسَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ شَيْ‏ءٌ وَ إِنْ شَاءَ فَعَلَى أَمْوَالِهِمْ وَ لَيْسَ عَلَى رُءُوسِهِمْ شَيْ‏ء"}} (محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۳، ص۵۶۷). محمد بن مسلم نیز در روایتی معتبر همین مضمون را از امام صادق {{ع}} نقل کرده است (همان).</ref> بنابراین می‌توان گفت یکی از [[شئون اقتصادی امام]] و پیشوای [[جامعه اسلامی]]، گرفتن جزیه از اهل کتاب و تعیین نوع و مقدار آن است<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص۲۸۶.</ref>.