مرجعیت علمی در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←علامه حلّی
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
=== [[علامه حلّی]] === | === [[علامه حلّی]] === | ||
علامه حلّی درباره [[علوم]] غیردینی [[امامان]]{{عم}} موضعگیری خاصی نکرده است و تمام براهینی که برای [[ضرورت عصمت امام]] بیان میکند، پیرامون علم به دین است. البته او آنگاه که به ویژگیهای [[امیر مؤمنان]]{{ع}} اشاره میکند به این نکته میپردازد که تمام فضلا علوم خود را از او گرفتهاند<ref>ر.ک: فاضل مقداد سیوری حلی، ارشاد الطالبین، تحقیق سید مهدی رجایی، ص۳۶۴.</ref>. همچنین به گفته علامه، [[امام علی]]{{ع}} عالمترین [[مردم]] عصر خود در علوم عقلی و [[نقلی]] بوده، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} او را داناترین مردم به [[قضاوت]] دانسته که چنین عنوانی مستلزم آن است که او عالمترین مردم دورانش باشد<ref>حسن بن یوسف حلی، کشف الیقین، ص۴۲.</ref>. | |||
علامه حلّی در جایی دیگر بیان میکند که برخی [[اصحاب]] [[امامیه]] معتقدند که [[امام]] [[وظیفه]] دارد مردم را با صنایع پنهان، سموم کشنده و غذاهای مفید آشنا سازد<ref>همو، انوار الملکوت، تحقیق محمد نجمی زنجانی، ص۲۰۳.</ref>. وی دراینباره دیدگاه خود را بیان نمیکند. به نظر میرسد در [[اندیشه]] او این سخن [[قطعی]] نیست. | |||
=== [[فاضل مقداد]] === | === [[فاضل مقداد]] === | ||
| خط ۹۹: | خط ۹۹: | ||
این نظریه ـ چنانکه روشن است ـ با آنچه پیشتر از فاضل نقل کردیم، ناسازگار است. شاید بتوان گفت آنچه فاضل پیشتر بیان کرده، فضیلتی اختصاصی برای [[امام]] على {{ع}} بوده است، وگرنه اگر بر این [[باور]] باشیم که متصدی [[منصب قضاوت]] باید تمام [[علوم]] را داشته باشد، اساساً کسی نمیتواند چنین منصبی را بر عهده گیرد. | این نظریه ـ چنانکه روشن است ـ با آنچه پیشتر از فاضل نقل کردیم، ناسازگار است. شاید بتوان گفت آنچه فاضل پیشتر بیان کرده، فضیلتی اختصاصی برای [[امام]] على {{ع}} بوده است، وگرنه اگر بر این [[باور]] باشیم که متصدی [[منصب قضاوت]] باید تمام [[علوم]] را داشته باشد، اساساً کسی نمیتواند چنین منصبی را بر عهده گیرد. | ||
وجه جمع دیگری نیز وجود دارد، بدین بیان که منظور او از جمیع علوم، همه | وجه جمع دیگری نیز وجود دارد، بدین بیان که منظور او از جمیع علوم، همه علوم شرعی است. [[شاهد]] این ادعا مقایسهای است که فاضل میان این سخن پیامبر ({{متن حدیث|اقضاکم على}}) با سخنانی به عمل میآورد که درباره برخی [[اصحاب]] دیگر بیان شده است. برای نمونه، او از [[رسول خدا]] {{صل}} [[نقل]] میکند که درباره [[ابی بن کعب]] فرمود: {{عربی|اقرأکم أبی}}؛ یعنی کسی که داناترین فرد نسبت به [[تلاوت قرآن]] است. همچنین درباره [[زید بن ثابت]] فرمود: {{عربی|أفرضکم زید}}؛ یعنی کسی که داناترین شما در مسائل [[ارث]] است. آنگاه فرمود: تمام این [[علوم]] جزئی از [[علم]] قضاوتاند. | ||
حاصل این مقایسه آن است که مثلاً [[زید]] در [[محاسبه]] [[ارث]] [[اعلم]] است، ابی در [[قرائت قرآن]]، و... ، اما [[امام علی]] {{ع}} همه اینها را در خود جمع کرده است؛ به این [[دلیل]] که [[قضاوت]] هم به [[علوم قرآنی]] نیاز دارد، هم به [[محاسبه]] [[ارث]] و... . | حاصل این مقایسه آن است که مثلاً [[زید]] در [[محاسبه]] [[ارث]] [[اعلم]] است، ابی در [[قرائت قرآن]]، و... ، اما [[امام علی]] {{ع}} همه اینها را در خود جمع کرده است؛ به این [[دلیل]] که [[قضاوت]] هم به [[علوم قرآنی]] نیاز دارد، هم به [[محاسبه]] [[ارث]] و... . | ||