پرش به محتوا

جفر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۷: خط ۱۷:


== محتوای جفر بر اساس [[روایات]] ==
== محتوای جفر بر اساس [[روایات]] ==
{{اصلی|جفر در حدیث}}
روایات محتوای خاصی برای جفر بیان کرده‌اند مانند:  
روایات محتوای خاصی برای جفر بیان کرده‌اند مانند:  
# جفر حاوی {{متن حدیث|عِلْمُ الأَوَّلِینَ‏ وَ الاخِرِین‏}} است: [[امام صادق]] {{ع}} برای ابوحمزۀ ثمالی جریان مفصل [[الواح حضرت موسی]] {{ع}} بعد از رحلتش و نحوه رسیدن آن به دست [[مبارک]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و کیفیت فراگیری [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} را بیان داشته و در پایان می‌فرماید: "[[رسول خدا]] {{صل}} به امیرالمؤمنین {{ع}} [[امر]] فرمود که [[الواح]] را استنساخ نماید و ایشان آنها را در پوست گوسفندی نوشت و آن جفر است و در آن است [[علم]] اولین و آخرین و آن نزد ماست و..." <ref>{{متن حدیث|فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صأَنْ یَنْسَخَهَا فَنَسَخَهَا فِی جِلْدِ شَاةٍ وَ هُوَ الْجَفْرُ وَ فِیهِ عِلْمُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ هُوَ عِنْدَنَا وَ الْأَلْوَاحُ وَ عَصَا مُوسَی عِنْدَنَا وَ نَحْنُ وَرِثْنَا النَّبِیَّ ص}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص۱۹۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰؛ [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۲ ـ ۶۶.</ref>  
# جفر حاوی {{متن حدیث|عِلْمُ الأَوَّلِینَ‏ وَ الاخِرِین‏}} است: [[امام صادق]] {{ع}} برای ابوحمزۀ ثمالی جریان مفصل الواح حضرت موسی {{ع}} بعد از رحلتش و نحوه رسیدن آن به دست [[مبارک]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و کیفیت فراگیری [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} را بیان داشته و در پایان می‌فرماید: "[[رسول خدا]] {{صل}} به امیرالمؤمنین {{ع}} [[امر]] فرمود که الواح را استنساخ نماید و ایشان آنها را در پوست گوسفندی نوشت و آن جفر است و در آن است [[علم]] اولین و آخرین و آن نزد ماست و..." <ref>{{متن حدیث|فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صأَنْ یَنْسَخَهَا فَنَسَخَهَا فِی جِلْدِ شَاةٍ وَ هُوَ الْجَفْرُ وَ فِیهِ عِلْمُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ هُوَ عِنْدَنَا وَ الْأَلْوَاحُ وَ عَصَا مُوسَی عِنْدَنَا وَ نَحْنُ وَرِثْنَا النَّبِیَّ ص}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص۱۹۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰؛ [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۲ ـ ۶۶.</ref>  
# [[علم]] حوادث گذشته و [[آینده]] تا [[روز قیامت]] در جفر است: {{متن حدیث|عِلْمِ‏ الْمَنَایَا وَ الْبَلَایَا وَ الرَّزَایَا وَ عِلْمِ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة‏}}<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج ۲، ص۳۵۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[علی نمازی شاهرودی|نمازی شاهرودی، علی]]، [[علم غیب ۲ (کتاب)|علم غیب]]، ص۱۱۰.</ref> در روایتی [[سدیر]] صیرفی می‌‌گوید: من و [[مفضل بن عمر]] و [[داوود بن کثیر رقی]] و [[ابوبصیر]] و [[ابان بن تغلب]] بر مولایمان [[امام صادق]] {{ع}} وارد شدیم... سپس فرمودند: "وای بر شما، من امروز صبح در کتاب جفر نگریستم و آن [[کتابی]] است مشتمل بر [[علم منایا و بلایا]] و رزایا و علم آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده تا روز قیامت به وقوع خواهد پیوست، که [[خداوند]] مخصوص گردانیده به آن [[محمد]] {{صل}} و [[ائمه]] {{ع}} بعد از وی را..."<ref>{{متن حدیث|وَیْکَمُ إِنِّی نَظَرْتُ صَبِیحَةَ هَذَا الْیَوْمِ فِی کِتَابِ الْجَفْرِ الْمُشْتَمِلِ عَلَی عِلْم الْبَلَایَا وَ الْمَنَایَا وَ عِلْمِ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ الَّذِی خَصَّ اللَّهُ تَقَدَّسَ اسْمُهُ بِهِ مُحَمَّداً وَ الْأَئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ ع‏}}؛ ‏طوسی، محمد بن حسن، الغیبة للحجة، ص۱۶۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰؛ [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۲ ـ ۶۶؛ [[سید محمد فائز باقری|فائز باقری، سید محمد]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۱۱۶ ـ ۱۲۹.</ref>
# [[علم]] حوادث گذشته و [[آینده]] تا [[روز قیامت]] در جفر است: {{متن حدیث|عِلْمِ‏ الْمَنَایَا وَ الْبَلَایَا وَ الرَّزَایَا وَ عِلْمِ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة‏}}<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج ۲، ص۳۵۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[علی نمازی شاهرودی|نمازی شاهرودی، علی]]، [[علم غیب ۲ (کتاب)|علم غیب]]، ص۱۱۰.</ref> در روایتی [[سدیر]] صیرفی می‌‌گوید: من و [[مفضل بن عمر]] و [[داوود بن کثیر رقی]] و [[ابوبصیر]] و [[ابان بن تغلب]] بر مولایمان [[امام صادق]] {{ع}} وارد شدیم... سپس فرمودند: "وای بر شما، من امروز صبح در کتاب جفر نگریستم و آن [[کتابی]] است مشتمل بر [[علم منایا و بلایا]] و رزایا و علم آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده تا روز قیامت به وقوع خواهد پیوست، که [[خداوند]] مخصوص گردانیده به آن [[محمد]] {{صل}} و [[ائمه]] {{ع}} بعد از وی را..."<ref>{{متن حدیث|وَیْکَمُ إِنِّی نَظَرْتُ صَبِیحَةَ هَذَا الْیَوْمِ فِی کِتَابِ الْجَفْرِ الْمُشْتَمِلِ عَلَی عِلْم الْبَلَایَا وَ الْمَنَایَا وَ عِلْمِ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ الَّذِی خَصَّ اللَّهُ تَقَدَّسَ اسْمُهُ بِهِ مُحَمَّداً وَ الْأَئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ ع‏}}؛ ‏طوسی، محمد بن حسن، الغیبة للحجة، ص۱۶۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰؛ [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۲ ـ ۶۶؛ [[سید محمد فائز باقری|فائز باقری، سید محمد]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)|بررسی علم اولیای الهی]]، ص۱۱۶ ـ ۱۲۹.</ref>
# برخی از [[روایات]] دیگر جفر را حاوی "جَمِیع الْعُلُوم‏‏" وصف می‌کنند: [[حسن]] بن فضال [[نقل]] می‌‌کند [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[امام]] نشانه‌هایی دارد... و جفر اکبر و جفر اصغر که جمیع [[علوم]] در آنهاست نزد وی است"<ref>{{متن حدیث|و یکون عنده الجفر الأکبر و الجفر الأصغر إهاب ماعز و إهاب کبش فیهما جمیع العلوم}}؛ حرعاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۵، ص۳۴۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰.</ref>
# برخی از [[روایات]] دیگر جفر را حاوی "جَمِیع الْعُلُوم‏‏" وصف می‌کنند: [[حسن]] بن فضال [[نقل]] می‌‌کند [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[امام]] نشانه‌هایی دارد... و جفر اکبر و جفر اصغر که جمیع [[علوم]] در آنهاست نزد وی است"<ref>{{متن حدیث|و یکون عنده الجفر الأکبر و الجفر الأصغر إهاب ماعز و إهاب کبش فیهما جمیع العلوم}}؛ حرعاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج ۵، ص۳۴۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت (پایان‌نامه)|علم غیب امامان از نگاه عقل کتاب و سنت]]، ص۱۶۳ ـ ۱۷۰.</ref>
خط ۲۴: خط ۲۵:


== جفر و [[مهدویت]] ==
== جفر و [[مهدویت]] ==
# در [[حدیث]] است که [[پیغمبر]] {{صل}} جفر و [[جامعه]] را به [[حضرت علی]] {{ع}} [[املاء]] نمود که در حدیث، [[تفسیر]] شده به پوست بزی و پوست قوچی که همه [[علوم]]، حتی خون‌بهای خراش و یک تازیانه و نیم تازیانه در آن است. از محقق [[شریف]] در شرح مواقف [[نقل]] شده که جفر و جامعه دو کتاب‌اند از حضرت علی {{ع}} که در آن، به روش [[علم حروف]]، همه حوادث تا [[انقراض]] [[عالم]] [[ثبت]] شده و حضرات [[ائمه]] [[معصومین]] {{عم}} بدان [[آگاه]] بوده و طبق آن [[حکم]] می‌کرده‌اند. [[گواه]] این، [[حدیث]] [[امام صادق]] {{ع}} است که فرمود: "[[جفر ابیض]]، نزد من است". [[زید بن ابی العلاء]] ـ [[راوی حدیث]] ـ عرض کرد: چه چیزی در آن است‌؟ فرمود: "[[زبور داود]]، [[تورات موسی]]، [[انجیل عیسی]]، [[صحف ابراهیم]] {{عم}} و [[احکام]] [[حلال و حرام]] و [[مصحف فاطمه]] {{س}} در آن است. نیز در آن است، آنچه که [[مردم]] در آن به ما نیاز دارند و فرمود: [[جفر احمر]] نزد ما است و چه می‌دانند آن چیست‌؟ در آن [[سلاح]] است، و به جهت [[خون]] گشوده می‌شود که صاحب [[شمشیر]] ([[حضرت ولی عصر]] {{ع}}) آن را برای کشتن می‌گشاید"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ عِنْدِی الْجَفْرَ الْأَبْیَضَ قَالَ قُلْتُ فَأَیُّ شَیْ‏ءٍ فِیهِ قَالَ زَبُورُ دَاوُدَ وَ تَوْرَاةُ مُوسَی وَ إِنْجِیلُ عِیسَی وَ صُحُفُ إِبْرَاهِیمَ {{ع}}وَ الْحَلَالُ وَ الْحَرَامُ وَ مُصْحَفُ فَاطِمَةَ مَا أَزْعُمُ أَنَّ فِیهِ قُرْآناً وَ فِیهِ مَا یَحْتَاجُ النَّاسُ إِلَیْنَا وَ لَا نَحْتَاجُ إِلَی أَحَدٍ حَتَّی فِیهِ الْجَلْدَةُ وَ نِصْفُ الْجَلْدَةِ وَ رُبُعُ الْجَلْدَةِ وَ أَرْشُ الْخَدْشِ وَ عِنْدِی الْجَفْرَ الْأَحْمَرَ قَالَ قُلْتُ وَ أَیُّ شَیْ‏ءٍ فِی الْجَفْرِ الْأَحْمَرِ قَالَ السِّلَاحُ وَ ذَلِکَ إِنَّمَا یُفْتَحُ لِلدَّمِ یَفْتَحُهُ صَاحِبُ السَّیْفِ لِلْقَتْلِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِی یَعْفُورٍ أَصْلَحَکَ اللَّهُ أَ یَعْرِفُ هَذَا بَنُو الْحَسَنِ فَقَالَ إِی وَ اللَّهِ کَمَا یَعْرِفُونَ اللَّیْلَ أَنَّهُ لَیْلٌ وَ النَّهَارَ أَنَّهُ نَهَارٌ وَ لَکِنَّهُمْ یَحْمِلُهُمُ الْحَسَدُ وَ طَلَبُ الدُّنْیَا عَلَی الْجُحُودِ وَ الْإِنْکَارِ وَ لَوْ طَلَبُوا الْحَقَّ بِالْحَقِّ لَکَانَ خَیْراً لَهُمْ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۴۰.</ref>.
# در [[حدیث]] است که [[پیغمبر]] {{صل}} جفر و [[جامعه]] را به [[حضرت علی]] {{ع}} املاء نمود که در حدیث، [[تفسیر]] شده به پوست بزی و پوست قوچی که همه [[علوم]]، حتی خون‌بهای خراش و یک تازیانه و نیم تازیانه در آن است. از محقق [[شریف]] در شرح مواقف [[نقل]] شده که جفر و جامعه دو کتاب‌اند از حضرت علی {{ع}} که در آن، به روش علم حروف، همه حوادث تا انقراض [[عالم]] [[ثبت]] شده و حضرات [[ائمه]] [[معصومین]] {{عم}} بدان [[آگاه]] بوده و طبق آن [[حکم]] می‌کرده‌اند. [[گواه]] این، [[حدیث]] [[امام صادق]] {{ع}} است که فرمود: "[[جفر ابیض]]، نزد من است". زید بن ابی العلاء ـ راوی حدیث ـ عرض کرد: چه چیزی در آن است‌؟ فرمود: "[[زبور داود]]، [[تورات موسی]]، [[انجیل عیسی]]، صحف ابراهیم {{عم}} و [[احکام]] [[حلال و حرام]] و [[مصحف فاطمه]] {{س}} در آن است. نیز در آن است، آنچه که [[مردم]] در آن به ما نیاز دارند و فرمود: [[جفر احمر]] نزد ما است و چه می‌دانند آن چیست‌؟ در آن [[سلاح]] است، و به جهت [[خون]] گشوده می‌شود که صاحب [[شمشیر]] ([[حضرت ولی عصر]] {{ع}}) آن را برای کشتن می‌گشاید"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ عِنْدِی الْجَفْرَ الْأَبْیَضَ قَالَ قُلْتُ فَأَیُّ شَیْ‏ءٍ فِیهِ قَالَ زَبُورُ دَاوُدَ وَ تَوْرَاةُ مُوسَی وَ إِنْجِیلُ عِیسَی وَ صُحُفُ إِبْرَاهِیمَ {{ع}}وَ الْحَلَالُ وَ الْحَرَامُ وَ مُصْحَفُ فَاطِمَةَ مَا أَزْعُمُ أَنَّ فِیهِ قُرْآناً وَ فِیهِ مَا یَحْتَاجُ النَّاسُ إِلَیْنَا وَ لَا نَحْتَاجُ إِلَی أَحَدٍ حَتَّی فِیهِ الْجَلْدَةُ وَ نِصْفُ الْجَلْدَةِ وَ رُبُعُ الْجَلْدَةِ وَ أَرْشُ الْخَدْشِ وَ عِنْدِی الْجَفْرَ الْأَحْمَرَ قَالَ قُلْتُ وَ أَیُّ شَیْ‏ءٍ فِی الْجَفْرِ الْأَحْمَرِ قَالَ السِّلَاحُ وَ ذَلِکَ إِنَّمَا یُفْتَحُ لِلدَّمِ یَفْتَحُهُ صَاحِبُ السَّیْفِ لِلْقَتْلِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِی یَعْفُورٍ أَصْلَحَکَ اللَّهُ أَ یَعْرِفُ هَذَا بَنُو الْحَسَنِ فَقَالَ إِی وَ اللَّهِ کَمَا یَعْرِفُونَ اللَّیْلَ أَنَّهُ لَیْلٌ وَ النَّهَارَ أَنَّهُ نَهَارٌ وَ لَکِنَّهُمْ یَحْمِلُهُمُ الْحَسَدُ وَ طَلَبُ الدُّنْیَا عَلَی الْجُحُودِ وَ الْإِنْکَارِ وَ لَوْ طَلَبُوا الْحَقَّ بِالْحَقِّ لَکَانَ خَیْراً لَهُمْ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۲۴۰.</ref>.
# رفید می‌گوید: به [[امام صادق]] {{ع}} عرض کردم: فدایت شوم! آیا [[حضرت قائم]] {{ع}} با [[اهل عراق]] به همان روشی که [[امیر المؤمنین]] {{ع}} با آنها داشت عمل می‌کند؟ فرمود: [[خیر]]، ای رفید! [[علی]] {{ع}} با آنها برطبق [[جفر ابیض]] عمل می‌نمود، [[ولی]] [[قائم]] {{ع}} با [[عرب‌ها]] طبق [[جفر احمر]] عمل خواهد کرد. عرض کردم: فدایت شوم، جفر احمر چیست‌؟ [[حضرت]] به انگشت به گلوی خویش اشاره نمود و فرمود: این‌چنین، یعنی [[کشتار]]<ref>{{متن حدیث|قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}جُعِلْتُ فِدَاکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ یَسِیرُ الْقَائِمُ بِسِیرَةِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ فِی أَهْلِ السَّوَادِ فَقَالَ لَا یَا رُفَیْدُ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ سَارَ فِی أَهْلِ السَّوَادِ بِمَا فِی الْجَفْرِ الْأَبْیَضِ وَ إِنَّ الْقَائِمَ یَسِیرُ فِی الْعَرَبِ بِمَا فِی الْجَفْرِ الْأَحْمَرِ قَالَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا الْجَفْرُ الْأَحْمَرُ قَالَ فَأَمَرَّ إِصْبَعَهُ عَلَی حَلْقِهِ فَقَالَ هَکَذَا یَعْنِی الذَّبْح}}؛ مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالانوار، ج ۵۲، ص۳۱۳.</ref>.
# رفید می‌گوید: به [[امام صادق]] {{ع}} عرض کردم: فدایت شوم! آیا [[حضرت قائم]] {{ع}} با [[اهل عراق]] به همان روشی که [[امیر المؤمنین]] {{ع}} با آنها داشت عمل می‌کند؟ فرمود: [[خیر]]، ای رفید! [[علی]] {{ع}} با آنها برطبق [[جفر ابیض]] عمل می‌نمود، [[ولی]] [[قائم]] {{ع}} با [[عرب‌ها]] طبق [[جفر احمر]] عمل خواهد کرد. عرض کردم: فدایت شوم، جفر احمر چیست‌؟ حضرت به انگشت به گلوی خویش اشاره نمود و فرمود: این‌چنین، یعنی [[کشتار]]<ref>{{متن حدیث|قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}جُعِلْتُ فِدَاکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ یَسِیرُ الْقَائِمُ بِسِیرَةِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ فِی أَهْلِ السَّوَادِ فَقَالَ لَا یَا رُفَیْدُ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ سَارَ فِی أَهْلِ السَّوَادِ بِمَا فِی الْجَفْرِ الْأَبْیَضِ وَ إِنَّ الْقَائِمَ یَسِیرُ فِی الْعَرَبِ بِمَا فِی الْجَفْرِ الْأَحْمَرِ قَالَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا الْجَفْرُ الْأَحْمَرُ قَالَ فَأَمَرَّ إِصْبَعَهُ عَلَی حَلْقِهِ فَقَالَ هَکَذَا یَعْنِی الذَّبْح}}؛ مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالانوار، ج ۵۲، ص۳۱۳.</ref>.
# گروهی از [[اصحاب]] امام صادق {{ع}} به [[خدمت]] آن حضرت شرفیاب شدند و آن حضرت را دیدند که روی [[زمین]] نشسته و در حالی که به شدّت می‌گریست، فرمود: "[[سرور]] من! [[غیبت]] تو [[خواب]] از دیدگانم ربوده، خاطرم را پریشان ساخته و [[آرامش]] دلم را از من [[سلب]] کرده است..." یکی از [[یاران]] عرضه نمود: مولای من! [[خدا]] دیدگانت را نگریاند، چه چیزی موجب شده که این چنین سیلاب [[اشک]] بر صورت مبارکت جاری شود؟ [[امام صادق]] {{ع}} آهی کشید که قفسه‌های سینه‌اش باز شد و لرزه بر اندامش افتاد و فرمود: "وای بر شما! امروز صبح کتاب "جفر" را [[مطالعه]] می‌کردم، در [[زندگی]] [[قائم]] می‌اندیشیدم که از دیده‌ها [[غائب]] می‌شود و غیبتش طولانی می‌گردد و عمرش بسیار طولانی می‌شود و [[مؤمنان]] در آن [[زمان]] به [[سختی]] آزموده می‌شوند و از طول غیبتش دچار شک‌ و تردید شده، بیشترشان از [[دین]] خود مرتدّ می‌شوند... از مطالعه وضع آنها رشته افکارم گسست و [[کوه]] [[غم]] و [[اندوه]] بر تنم فرو ریخت"<ref>{{متن حدیث|عَنْ سَدِیرٍ الصَّیْرَفِیِّ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَ الْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ وَ أَبُو بَصِیرٍ وَ أَبَانُ بْنُ تَغْلِبَ عَلَی مَوْلَانَا أَبِی عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ {{ع}}فَرَأَیْنَاهُ جَالِساً عَلَی التُّرَابِ وَ عَلَیْهِ مِسْحٌ خَیْبَرِیٌّ مُطَوَّقٌ بِلَا جَیْبٍ مُقَصَّرُ الْکُمَّیْنِ وَ هُوَ یَبْکِی بُکَاءَ الْوَالِهِ الثَّکْلَی ذَاتِ الْکَبِدِ الْحَرَّی قَدْ نَالَ الْحُزْنُ مِنْ وَجْنَتَیْهِ وَ شَاعَ التَّغَیُّرُ فِی عَارِضَیْهِ وَ أَبْلَی الدُّمُوعُ مَحْجِرَیْهِ وَ هُوَ یَقُولُ سَیِّدِی غَیْبَتُکَ نَفَتْ رُقَادِی وَ ضَیَّقَتْ عَلَیَّ مِهَادِی وَ أَسَرَتْ مِنِّی رَاحَةَ فُؤَادِی سَیِّدِی غَیْبَتُکَ أَوْصَلَتْ مُصَابِی بِفَجَائِعِ الْأَبَدِ وَ فَقْدُ الْوَاحِدِ بَعْدَ الْوَاحِدِ یُفْنِی الْجَمْعَ وَ الْعَدَدَ فَمَا أُحِسُّ بِدَمْعَةٍ تَرْقَی مِنْ عَیْنِی وَ أَنِینٍ یَفْتُرُ مِنْ صَدْرِی عَنْ دَوَارِجِ الرَّزَایَا وَ سَوَالِفِ الْبَلَایَا إِلَّا مُثِّلَ لِعَیْنِی عَنْ عَوَائِرِ أَعْظَمِهَا وَ أَفْظَعِهَا وَ تَرَاقِی أَشَدِّهَا وَ أَنْکَرِهَا وَ نَوَائِبَ مَخْلُوطَةٍ بِغَضَبِکَ وَ نَوَازِلَ مَعْجُونَةٍ بِسَخَطِکَ قَالَ سَدِیرٌ فَاسْتَطَارَتْ عُقُولُنَا وَلَهاً وَ تَصَدَّعَتْ قُلُوبُنَا جَزَعاً عَنْ ذَلِکَ الْخَطْبِ الْهَائِلِ وَ الْحَادِثِ الْغَائِلِ وَ ظَنَنَّا أَنَّهُ سِمَةٌ لِمَکْرُوهَةٍ قَارِعَةٍ أَوْ حَلَّتْ بِهِ مِنَ الدَّهْرِ بَائِقَةٌ}}؛ بحار الانوار، ج ۵۱، ص۲۱۹؛ غیبة طوسی، ص۱۰۵؛ [[منتخب الاثر (کتاب)|منتخب الاثر]]، ص۲۵۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۴۹.</ref>
# گروهی از [[اصحاب]] امام صادق {{ع}} به خدمت آن حضرت شرفیاب شدند و آن حضرت را دیدند که روی [[زمین]] نشسته و در حالی که به شدّت می‌گریست، فرمود: "[[سرور]] من! [[غیبت]] تو [[خواب]] از دیدگانم ربوده، خاطرم را پریشان ساخته و [[آرامش]] دلم را از من [[سلب]] کرده است..." یکی از [[یاران]] عرضه نمود: مولای من! [[خدا]] دیدگانت را نگریاند، چه چیزی موجب شده که این چنین سیلاب [[اشک]] بر صورت مبارکت جاری شود؟ [[امام صادق]] {{ع}} آهی کشید که قفسه‌های سینه‌اش باز شد و لرزه بر اندامش افتاد و فرمود: "وای بر شما! امروز صبح کتاب "جفر" را مطالعه می‌کردم، در [[زندگی]] [[قائم]] می‌اندیشیدم که از دیده‌ها [[غائب]] می‌شود و غیبتش طولانی می‌گردد و عمرش بسیار طولانی می‌شود و [[مؤمنان]] در آن [[زمان]] به [[سختی]] آزموده می‌شوند و از طول غیبتش دچار شک‌ و تردید شده، بیشترشان از [[دین]] خود مرتدّ می‌شوند... از مطالعه وضع آنها رشته افکارم گسست و [[کوه]] [[غم]] و [[اندوه]] بر تنم فرو ریخت"<ref>{{متن حدیث|عَنْ سَدِیرٍ الصَّیْرَفِیِّ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَ الْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ وَ أَبُو بَصِیرٍ وَ أَبَانُ بْنُ تَغْلِبَ عَلَی مَوْلَانَا أَبِی عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ {{ع}}فَرَأَیْنَاهُ جَالِساً عَلَی التُّرَابِ وَ عَلَیْهِ مِسْحٌ خَیْبَرِیٌّ مُطَوَّقٌ بِلَا جَیْبٍ مُقَصَّرُ الْکُمَّیْنِ وَ هُوَ یَبْکِی بُکَاءَ الْوَالِهِ الثَّکْلَی ذَاتِ الْکَبِدِ الْحَرَّی قَدْ نَالَ الْحُزْنُ مِنْ وَجْنَتَیْهِ وَ شَاعَ التَّغَیُّرُ فِی عَارِضَیْهِ وَ أَبْلَی الدُّمُوعُ مَحْجِرَیْهِ وَ هُوَ یَقُولُ سَیِّدِی غَیْبَتُکَ نَفَتْ رُقَادِی وَ ضَیَّقَتْ عَلَیَّ مِهَادِی وَ أَسَرَتْ مِنِّی رَاحَةَ فُؤَادِی سَیِّدِی غَیْبَتُکَ أَوْصَلَتْ مُصَابِی بِفَجَائِعِ الْأَبَدِ وَ فَقْدُ الْوَاحِدِ بَعْدَ الْوَاحِدِ یُفْنِی الْجَمْعَ وَ الْعَدَدَ فَمَا أُحِسُّ بِدَمْعَةٍ تَرْقَی مِنْ عَیْنِی وَ أَنِینٍ یَفْتُرُ مِنْ صَدْرِی عَنْ دَوَارِجِ الرَّزَایَا وَ سَوَالِفِ الْبَلَایَا إِلَّا مُثِّلَ لِعَیْنِی عَنْ عَوَائِرِ أَعْظَمِهَا وَ أَفْظَعِهَا وَ تَرَاقِی أَشَدِّهَا وَ أَنْکَرِهَا وَ نَوَائِبَ مَخْلُوطَةٍ بِغَضَبِکَ وَ نَوَازِلَ مَعْجُونَةٍ بِسَخَطِکَ قَالَ سَدِیرٌ فَاسْتَطَارَتْ عُقُولُنَا وَلَهاً وَ تَصَدَّعَتْ قُلُوبُنَا جَزَعاً عَنْ ذَلِکَ الْخَطْبِ الْهَائِلِ وَ الْحَادِثِ الْغَائِلِ وَ ظَنَنَّا أَنَّهُ سِمَةٌ لِمَکْرُوهَةٍ قَارِعَةٍ أَوْ حَلَّتْ بِهِ مِنَ الدَّهْرِ بَائِقَةٌ}}؛ بحار الانوار، ج ۵۱، ص۲۱۹؛ غیبة طوسی، ص۱۰۵؛ [[منتخب الاثر (کتاب)|منتخب الاثر]]، ص۲۵۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۴۹.</ref>


== پرسش‌های وابسته ==
== پرسش‌های وابسته ==
۱۳۱٬۴۸۹

ویرایش