خانه امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[علی بن ابی طالب]]{{ع}} برای خود در [[مدینه]] دو [[خانه]] [[اختیار]] کرده بود. یکی همان خانه‌ای است که در داخل [[مسجد]] قرار گرفت و همان [[خانه فاطمه]] [[دختر رسول خدا]]{{صل}} است که در آن سکونت می‌فرمود و دیگری خانه‌ای است که در کنار [[بقیع]] واقع شده بود و این خانه جزو [[موقوفات]] آن حضرت و در دست [[فرزندان]] او بود<ref>وفاء الوفاء، سمهودی، ج۲، ص۴۶۹.</ref>. این خانه در کنار منازل [[مهاجرین]] و به اصطلاح در محله مهاجرنشین مدینه قرار گرفته بود. حوادث مهم [[تاریخی]] که بلافاصله پس از رحلت جانگداز [[رسول خدا]]{{صل}} به وقوع پیوسته است، همه آنها در این [[منزل]] بوده، نه در بیتی که در کنار مسجد بود.

[[اجتماع]] عده‌ای از مهاجرین و [[انصار]] در [[مخالفت]] با بیعت ابوبکر، هجوم به خانه [[امیرمؤمنان]]{{ع}} و سوق دادن آن حضرت و همچنین حرکت [[حضرت زهرا]]{{س}} به سوی مسجد، دوران نقاهت آن حضرت، ملاقات‌ها و حوادثی که در این دوران اتفاق افتاده و همچنین مراسم تجهیز و [[تشییع]] آن بانوی گرامی مربوط به این منزل بوده و در این خانه واقع شده است که علاوه بر اعتبار [[عقلی]]، شواهد و قرائن تاریخی و چگونگی وقوع این حوادث، این نظریه را [[تأیید]] می‌کند. ما برای اهمیت این موضوع به نقل بعضی از این شواهد تاریخی می‌پردازیم.

 

قرینه اول: متن تعبیرات عده ای از مورخان درباره اجتماع گروهی از مخالفین [[جریان سقیفه]] در منزل امیرمؤمنان می‌باشد. از جمله [[طبری]] می‌گوید: {{متن حدیث|أَتَى عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَنْزِلَ عَلِيٍّ وَ فِيهِ طَلْحَةُ وَ الزُّبَيْرُ وَ رِجَالٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ}}<ref>طبری، ج۲، ص۶۸.</ref>.

 

[[ابن قتیبه]] می‌گوید: {{عربی|ان ابابكر تفقد قوما تخلفوا عن بيعة أبي بكر عند علي كرم الله وجهه}}<ref>الإمامه و السیاسه، ج۱، ص۱۲.</ref>. [[علامه حلی]] می‌گوید: {{عربی|طلب عمر احراق بيت اميرالمؤمنين و فيه اميرالمؤمنين و فاطمة و ابناهما و جماعة من بني هاشم}}<ref>نهج الحق، ص۲۷۱.</ref>. یعقوبی می‌گوید: {{عربی|و بلغ أبابكر و عمران جملة من المهاجرين و الأنصار قد اجتمعوا مع علي بن ابي طالب في منزل فاطمة بنت رسول الله}}<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۲۷.</ref>. [[ابن ابی الحدید]] می‌گوید: {{عربی|ان قيس بن شماس... كان مع الجماعة الذين دخلوا بيت فاطمة.... و كان في البيت ناس كثير}}<ref>شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۴۸.</ref>.

 

این تعبیرات مختلف و [[اجتماع]] [[قوم]]، ناس کثیر، جماعه و جمله من المهاجرین و الانصار دلیل بر این است که آنان در فضایی بزرگ‌تر از فضای [[حجره]] [[فاطمه]]{{س}} اجتماع کرده بودند، فضائی که [[حضرت زهرا]]{{س}} و [[فضه]] و حسنین نیز در آنجا حضور داشتند.

قرینه سوم: در تعبیراتی در مورد حرکت حضرت زهرا{{س}} به سوی مسجد چنین آمده است: {{متن حدیث|لَمَّا بَلَغَ فَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلَامُ فَدَكَ، إِجْمَاعُ أَبِي بَكْرٍ عَلَى مَنْعِهَا فَدَكَ لَاثَتْ خِمَارَهَا عَلَى رَأْسِهَا وَ اشْتَمَلَتْ بِجِلْبَابِهَا وَ أَقْبَلَتْ فِي لُمَةٍ مِنْ حَفَدَتِهَا وَ نِسَاءِ قَوْمِهَا...}}<ref>شرح نهج البلاغه، ج۱۶، ص۲۱۱؛ احتجاج طبرسی، ج۱، ص۱۳۱.</ref> و در تعبیر دیگر آمده است: {{عربی|و اجتمع معها نساء كثير من غيرهن شميات اليها}}<ref>شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۴۹. </ref> و باز در تعبیر دیگر آمده است {{عربی|و لم تبق من بني هاشم أمرئة الا خرجت معها}}<ref>مأساه الزهرا، ج۲، ص۱۷۷.</ref> این حرکت و حضور لمه تعدادی از [[بانوان]] به همراه حضرت زهرا{{س}} که در واقع یک حرکت [[سیاسی]] و راهپیمایی آرام بر ضد شرائط موجود بود، بدون وجود فاصله از [[منزل]] آن بانو تا مسجد متصور نیست و ترسیم این حرکت دسته جمعی در فاصله چند قدمی در میان حجره آن حضرت و مسجد بعید به نظر می‌رسد.

 

قرینه چهارم: چگونگی اطلاع یافتن امیرمؤمنان{{ع}}: در یک [[روایت]] مفصل که دوران عارضه و [[وفات]] و تجهیز حضرت زهرا{{س}} نقل شده است چنین آمده است: پس از آنکه آن مخدره از [[دنیا]] رفت حسنین{{عم}} وارد [[منزل]] شدند و چون از [[ارتحال]] مادرشان مطلع گردیدند، اسماء عرض کرد: ای [[نور]] دیدگان [[رسول خدا]] هر چه سریع‌تر خبر فوت مادرتان را در [[مسجد]] به اطلاع پدرتان برسانید.

 

آن دو [[بزرگوار]] حرکت کردند و چون به نزدیکی مسجد رسیدند و صدایشان به [[گریه]] بلند شد، [[صحابه]] از مسجد بیرون آمدند و علت گریه آن دو را جویا شدند. آنان پاسخ دادند مگر نمی‌دانید که مادر ما از دنیا رفته است. در اینجا بود که [[امیر مؤمنان]] بی‌اختیار به روی [[زمین]] افتاد... {{متن حدیث|فَقَالا لَا أَ وَ لَيْسَ قَدْ مَاتَتْ أُمُّنَا فَاطِمَةُ{{س}} قَالَ فَوَقَعَ عَلِيٌّ عَلَى وَجْهِهِ...}}<ref>بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۸۷.</ref>. اگر [[وفات]] آن مخدره در [[بیت]] و [[حجره]] اولی و در کنار مسجد اتفاق افتاد، نیازی به حرکت حسنین{{عم}} و طی فاصله نبود، بلکه امیر مؤمنان با کوچک‌ترین گریه در میان حجره از وقوع حادثه مطلع می‌گردید.

 

قرینه پنجم: [[مراسم تشییع]] پیکر [[حضرت زهرا]]{{س}}؛ در این مراسم دو موضوع قابل توجه است: یکی اظهار نگرانی آن حضرت از وضع تابوت‌های مکشوف و متعارف آن [[روز]] و در نهایت آماده‌سازی تابوتی دارای [[پوشش]] همانند هودج<ref>تاریخ المدینه ابن شبه، ج۱، ص۱۰۸؛ وفاء الوفاء، سمهودی، ج۳، ص۹۰۴.</ref> و استفاده نمودن از آن و [[تشییع]] و انتقال پیکر آن حضرت از محلی به محل دیگر، و موضوع دوم [[دفن]] شدن آن حضرت در حجره خویش به طوری که مضمون [[روایات]] شش تن از [[ائمه]] و گفتار [[علما]] و دانشمندان شیعه و دلائل دیگر قویا مؤید آن است که پیکر مطهر [[دختر رسول خدا]] در جوار [[قبر]] آن حضرت دفن شده است. با در نظر گرفتن این دو جهت طبعاً این سئوال پیش می‌آید که اگر آن حضرت در حجره خویش و در کنار مسجد از دنیا رفته است و در همان حجره هم دفن شده است، آماده‌سازی [[تابوت]] برای چه بوده و [[تشییع پیکر]] آن بانو چگونه انجام گرفته است و این قرینه و [[شاهد]] دیگری است بر این که [[ارتحال]] آن [[بزرگوار]] مانند حوادث دیگر در خانه‌ای دورتر از [[خانه]] اولی واقع شده است.

 

 

به عنوان مثال [[فضل بن روزبهان]]<ref>فضل بن روزبهان از بزرگان علمای شافعیه در عصر خود حکیم عارف محدث شاعر و ادیب دارای تألیفات متعدد مشهورترین آنها رد بر نهج الحق علامه حلی است به نام ابطال نهج الباطل که در سال ۹۰۹ آن را تألیف نموده و مرحوم قاضی نورالله ششتری شهید در سال ۱۰۱۹ احقاق الحق را در پاسخ آن نگاشته و در قرن اخیر مرحوم آیة الله شیخ محمد حسن مظفر پاسخ دیگری بر آن نگاشته به نام دلائل الصدق و در سه جلد چاپ شده است.</ref> آنجا که می‌خواهد حوادث پس از [[رحلت رسول خدا]]{{صل}} را انکار و یا توجیه کند، آن عده از مورخان اهل سنت را که موضوع تهاجم و دستور احراق را نقل نموده‌اند، مورد حمله قرار داده و پس از آن‌که [[شیعیان]] را شدیداً نکوهش می‌کند می‌گوید: چگونه می‌توان گفت که [[عمر بن خطاب]] چنین تصمیمی اتخاذ و دستور احراق [[بیت]] [[دختر رسول خدا]]{{صل}} را صادر نموده است. در صورتی که از طرفی این بیت متصل به [[مسجد]] و [[قبر رسول خدا]]{{صل}} و [[حجرات]] [[همسران]] آن حضرت بود و از طرف دیگر سقف آنها را شاخه‌های خشک و قابل اشتعال و احتراق تشکیل می‌داد و [[آتش]] زدن به یکی از این [[حجرات]] به مفهوم آتش زدن به همه آنها و سوزاندن [[خانه فاطمه]]، سوزاندن [[مسجد]] و [[قبر رسول خدا]]{{صل}} بود و قابل تصور نیست [[عمر بن خطاب]] چنین تصمیمی بگیرد و خود را در معرض [[اعتراض]] و مورد نکوهش [[مردم]] قرار بدهد و این با کیاست و [[سیاست]] او و هر شخص دیگر سازگار نمی‌باشد<ref>دلائل الصدق، شیخ محمد حسن مظفر، ج۳، ص۴۶.</ref>.

که اگر این روزبهان این [[حقیقت]] [[تاریخی]] را نه آن چنان که تصور نموده، بلکه همان‌گونه که ما مطرح نمودیم و وقوع این حوادث را به [[بیت]] دوم [[امیر مؤمنان]]{{ع}} نه به بیتی که در کنار مسجد قرار داشت منتسب ساختیم در می‌یافت، برای [[اثبات]] ادعای خود بدین اشکال [[تمسک]] نمی‌جست و طبعاً نیازی هم بر پاسخ نه چندان مستحکم مرحوم دانشمند [[کلامی]] شیخ محمد حسن مظفر نبود<ref>تاریخ حرم ائمه بقیع، محمد صادق نجمی، مشعر، ۱۳۸۷، ص۱۶۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۵۴.</ref>