پرش به محتوا

حکمت در نهج البلاغه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط  
| موضوع مرتبط = حکمت
| موضوع مرتبط = حکمت
| عنوان مدخل  = حکمت
| عنوان مدخل  = حکمت
| مداخل مرتبط = [[حکمت در لغت]] - [[حکمت در قرآن]] - [[حکمت در حدیث]] - [[حکمت در نهج البلاغه]] - [[حکمت در اخلاق اسلامی]] - [[حکمت در کلام اسلامی]] - [[حکمت در فقه سیاسی]] - [[حکمت در معارف دعا و زیارات]] - [[حکمت در معارف و سیره سجادی]] - [[حکمت در معارف و سیره حسینی]]
| مداخل مرتبط = [[حکمت در لغت]] - [[حکمت در قرآن]] - [[حکمت در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[حکمت در حدیث]] - [[حکمت در نهج البلاغه]] - [[حکمت در اخلاق اسلامی]] - [[حکمت در کلام اسلامی]] - [[حکمت در عرفان اسلامی]] - [[حکمت در فقه سیاسی]] - [[حکمت در معارف دعا و زیارات]] - [[حکمت در معارف و سیره سجادی]] - [[حکمت در معارف و سیره حسینی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
خط ۱۲: خط ۱۲:


== اقسام [[حکمت]] ==
== اقسام [[حکمت]] ==
[[حکمت]] به دوگونه نظری و عملی تقسیم می‌شود. [[حکمت]] در بعد نظری شامل هست‌ها و نیست‌ها و [[شناخت]] اشیاست به‌همان گونه که هستند و در نهایت به حصول [[ایمان]] می‌انجامد. [[حکمت]] در [[مقام]] عمل، شامل [[شناخت]] بایدها و نبایدها و [[آگاهی]] از این است که [[اعمال آدمی]] در چه شرایطی [[نیک]] یا [[شر]] است و در نهایت باعث بروز [[عمل صالح]] و [[زندگی]] [[پاک]] می‌شود. [[امام علی]] {{ع}} درباره [[جایگاه]] [[حکمت]] در [[زندگی]] [[آدمی]] می‌فرماید: "... [[سخن]] [[حکمت]] است که [[زندگی]] [[دل]] مرده است و [[بینایی]] دیده [[نابینا]] و [[شنوایی]] [[گوش]] [[ناشنوا]] و [[سیرابی]] لب [[تشنه]]؛ و در همه آنها [[بی‌نیازی]] است و [[سلامت]]"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۳: {{متن حدیث|إِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْحِكْمَةِ الَّتِي هِيَ حَيَاةٌ لِلْقَلْبِ الْمَيِّتِ وَ بَصَرٌ لِلْعَيْنِ الْعَمْيَاءِ وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ الصَّمَّاءِ وَ رِيٌّ لِلظَّمْآنِ وَ فِيهَا الْغِنَى كُلُّهُ وَ السَّلَامَةُ}}.</ref>. اگر [[حکمت]] در [[زندگی]] افراد جاری نشود، گویی افراد در دوران [[جاهلیّت]] به‌سر می‌برند. آنها [[زندگی]] همراه با [[خشونت]] دارند و هرگز [[لطافت]] و [[رحمت]] در زندگی‌شان راهی نخواهد داشت. [[امام]] {{ع}} فرمود: "مردمی که از [[انوار]] [[حکمت]] پرتوی نمی‌گیرند و از آتش‌زنه [[دانش]] شراره‌ای نمی‌ستانند، همانند ستورانی هستند که جز چریدن هدفی نشناسند، یا همچون صخره‌های سخت کوهستانی در [[قساوت]] به سر برند"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۷: {{متن حدیث|لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِأَضْوَاءِ الْحِكْمَةِ وَ لَمْ يَقْدَحُوا بِزِنَادِ الْعُلُومِ الثَّاقِبَةِ فَهُمْ فِي ذَلِكَ كَالْأَنْعَامِ السَّائِمَةِ وَ الصُّخُورِ الْقَاسِيَةِ}}.</ref>. [[انسانی]] که [[نور]] [[حکمت]] دلش را روشن نکرده، همچون چارپایانی ماند که امیدی به خیرشان نیست، بلکه از [[شر]] آنها نیز ایمنی نخواهد بود»<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۱]]، ص۳۰۱.</ref>.
[[حکمت]] به دوگونه نظری و عملی تقسیم می‌شود. [[حکمت]] در بعد نظری شامل هست‌ها و نیست‌ها و [[شناخت]] اشیاست به‌همان گونه که هستند و در نهایت به حصول [[ایمان]] می‌انجامد. [[حکمت]] در [[مقام]] عمل، شامل [[شناخت]] بایدها و نبایدها و [[آگاهی]] از این است که اعمال آدمی در چه شرایطی [[نیک]] یا [[شر]] است و در نهایت باعث بروز [[عمل صالح]] و [[زندگی]] [[پاک]] می‌شود. [[امام علی]] {{ع}} درباره جایگاه [[حکمت]] در [[زندگی]] [[آدمی]] می‌فرماید: "... [[سخن]] [[حکمت]] است که [[زندگی]] [[دل]] مرده است و [[بینایی]] دیده نابینا و شنوایی [[گوش]] ناشنوا و سیرابی لب [[تشنه]]؛ و در همه آنها [[بی‌نیازی]] است و [[سلامت]]"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۳: {{متن حدیث|إِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْحِكْمَةِ الَّتِي هِيَ حَيَاةٌ لِلْقَلْبِ الْمَيِّتِ وَ بَصَرٌ لِلْعَيْنِ الْعَمْيَاءِ وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ الصَّمَّاءِ وَ رِيٌّ لِلظَّمْآنِ وَ فِيهَا الْغِنَى كُلُّهُ وَ السَّلَامَةُ}}.</ref>. اگر [[حکمت]] در [[زندگی]] افراد جاری نشود، گویی افراد در دوران [[جاهلیّت]] به‌سر می‌برند. آنها [[زندگی]] همراه با [[خشونت]] دارند و هرگز لطافت و [[رحمت]] در زندگی‌شان راهی نخواهد داشت. [[امام]] {{ع}} فرمود: "مردمی که از [[انوار]] [[حکمت]] پرتوی نمی‌گیرند و از آتش‌زنه [[دانش]] شراره‌ای نمی‌ستانند، همانند ستورانی هستند که جز چریدن هدفی نشناسند، یا همچون صخره‌های سخت کوهستانی در [[قساوت]] به سر برند"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۷: {{متن حدیث|لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِأَضْوَاءِ الْحِكْمَةِ وَ لَمْ يَقْدَحُوا بِزِنَادِ الْعُلُومِ الثَّاقِبَةِ فَهُمْ فِي ذَلِكَ كَالْأَنْعَامِ السَّائِمَةِ وَ الصُّخُورِ الْقَاسِيَةِ}}.</ref>. [[انسانی]] که [[نور]] [[حکمت]] دلش را روشن نکرده، همچون چارپایانی ماند که امیدی به خیرشان نیست، بلکه از [[شر]] آنها نیز ایمنی نخواهد بود»<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۱]]، ص۳۰۱.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۸۱٬۹۱۳

ویرایش