صحیفه سجادیه در معارف دعا و زیارات: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹: خط ۹:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[صحیفه]] از لحاظ معنا، یعنی ورق (برگ) و [[صحف]]، جمع [[صحیفه]] است<ref>.[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۳، ص۲۴۲. به پاره‌ای از پوست یا کاغذی که در آن چیزی می‌نویسند «[[صحیفه]]» گویند</ref>. [[صحیفه]] یکی از چند اثر مکتوب به جا مانده از [[امام سجاد]] {{ع}} [[چهارمین امام]] [[معصوم]] است<ref>آثار مکتوب به جای مانده از امام سجاد بسیار است از جمله: صحیفه سجادیه، مناسک الحج، رساله حقوق، الجامع فی الفقه، صحیفه الزهد، کتابی که توسط داوود بن عیسی از آن حضرت نقل شده، کتاب حدیثی است که امام سجاد آن را گردآوری کرده است ـ به نقل از رجال النجاشی ص۱۵۷ و کتاب علی بن الحسین عنوان دیگری است که در ضمن مصادر از آن یاد شده است ـ به نقل از رجال النجاشی، ص۱۱۵ ـ ۱۱۶. (سید جواد حسینی، «با صحیفه سجادیه آشنا شویم»، مبلغان، ش۴۶ (آبان ۸۲)، ص۴۱. در بعضی کتابخانه‌های ایران نسخه‌ها یا برگ‌هایی از قرآن وجود دارد که می‌گویند امام علی بن الحسین {{عم}} آن‌ها را نوشته است، از جمله: قرآن شیراز، قرآن سلطانیه قزوین، قرآن اصفهان، قرآن کتابخانه حضرت رضا {{ع}}. (سید جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین {{ع}}، ص۱۹۳.</ref>. این کتاب، نخستین نیایش‌نامه مکتوب [[جهان اسلام]]، دومین کتاب مکتوب در [[اسلام]] و سومین [[کتاب مقدس]] [[شیعیان]] که از زبان [[چهارمین امام]] [[معصوم]] صادر شده و [[امام پنجم]] آن را کتابت فرموده‌اند<ref>ریاض‌العابدین، ص۴۴- ۲۳۰؛ صحیفه سجادیه، روایت ابن اشکیب، ص۱۴.</ref>. [[امام زین العابدین]] {{ع}} که در شرایط سخت و خفقان‌بار [[بنی امیه]] [[زندگی]] می‌کرد، هیچ گونه مجال و [[آزادی]] فعالیت [[علمی]] و [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] نداشت. از این رو [[معارف دین]] را به صورت [[دعا]] [[بیان]] می‌کرد.
[[صحیفه]] از لحاظ معنا، یعنی ورق (برگ) و صحف، جمع [[صحیفه]] است<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۳، ص۲۴۲. به پاره‌ای از پوست یا کاغذی که در آن چیزی می‌نویسند «[[صحیفه]]» گویند</ref>. [[صحیفه]] یکی از چند اثر مکتوب به جا مانده از [[امام سجاد]] {{ع}} [[چهارمین امام]] [[معصوم]] است<ref>آثار مکتوب به جای مانده از امام سجاد بسیار است از جمله: صحیفه سجادیه، مناسک الحج، رساله حقوق، الجامع فی الفقه، صحیفه الزهد، کتابی که توسط داوود بن عیسی از آن حضرت نقل شده، کتاب حدیثی است که امام سجاد آن را گردآوری کرده است ـ به نقل از رجال النجاشی ص۱۵۷ و کتاب علی بن الحسین عنوان دیگری است که در ضمن مصادر از آن یاد شده است ـ به نقل از رجال النجاشی، ص۱۱۵ ـ ۱۱۶. (سید جواد حسینی، «با صحیفه سجادیه آشنا شویم»، مبلغان، ش۴۶ (آبان ۸۲)، ص۴۱. در بعضی کتابخانه‌های ایران نسخه‌ها یا برگ‌هایی از قرآن وجود دارد که می‌گویند امام علی بن الحسین {{عم}} آن‌ها را نوشته است، از جمله: قرآن شیراز، قرآن سلطانیه قزوین، قرآن اصفهان، قرآن کتابخانه حضرت رضا {{ع}}. (سید جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین {{ع}}، ص۱۹۳.</ref>. این کتاب، نخستین نیایش‌نامه مکتوب [[جهان اسلام]]، دومین کتاب مکتوب در [[اسلام]] و سومین [[کتاب مقدس]] [[شیعیان]] که از زبان [[چهارمین امام]] [[معصوم]] صادر شده و [[امام پنجم]] آن را کتابت فرموده‌اند<ref>ریاض‌العابدین، ص۴۴- ۲۳۰؛ صحیفه سجادیه، روایت ابن اشکیب، ص۱۴.</ref>. [[امام زین العابدین]] {{ع}} که در شرایط سخت و خفقان‌بار [[بنی امیه]] [[زندگی]] می‌کرد، هیچ گونه مجال و [[آزادی]] فعالیت [[علمی]] و [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] نداشت. از این رو [[معارف دین]] را به صورت [[دعا]] [[بیان]] می‌کرد.


این کتاب مجموعه‌ای از [[دعاهای امام سجاد]] {{ع}} است که آنها را به دو فرزندش [[امام محمد باقر]] {{ع}} و [[زید]] [[املا]] کرده است و آنان این [[دعاها]] را در دو نسخه نوشته‌اند. [[متوکل بن هارون]]، [[راوی]] اول [[صحیفه سجادیه]] موجود، پس از [[ملاقات]] با [[یحیی بن زید]] و اظهار [[ناراحتی]] [[امام صادق]] {{ع}} نسبت به [[شهادت]] زید، [[پدر]] [[یحیی]]، مجموعه‌ای نفیس از [[ادعیه]] [[امام سجاد]] {{ع}} را که به خط جناب زید بوده است، از وی دریافت می‌کند تا در صورت کشته شدن او به دست [[بنی‌امیه]] نیفتد.
این کتاب مجموعه‌ای از دعاهای امام سجاد {{ع}} است که آنها را به دو فرزندش [[امام محمد باقر]] {{ع}} و [[زید]] [[املا]] کرده است و آنان این [[دعاها]] را در دو نسخه نوشته‌اند. [[متوکل بن هارون]]، [[راوی]] اول [[صحیفه سجادیه]] موجود، پس از [[ملاقات]] با [[یحیی بن زید]] و اظهار [[ناراحتی]] [[امام صادق]] {{ع}} نسبت به [[شهادت]] زید، [[پدر]] [[یحیی]]، مجموعه‌ای نفیس از [[ادعیه]] [[امام سجاد]] {{ع}} را که به خط جناب زید بوده است، از وی دریافت می‌کند تا در صورت کشته شدن او به دست [[بنی‌امیه]] نیفتد.


[[متوکل]] بعداً این مجموعه را به امام صادق {{ع}} عرضه کرده و با نوشته امام محمد باقر {{ع}} مقابله می‌کند و هیچ تفاوتی بین آنها نمی‌یابد. او از مجموعه ۷۵ دعای صحیفه، ۶۴ [[دعا]] را می‌نویسد که با گذشت [[زمان]] باز هم تعدادی از آنها کاسته می‌شود، لذا در مجموعه حاضر تنها ۵۴ دعای آن موجود است<ref>سیره پیشوایان، ص۲۶۱.</ref>.
[[متوکل]] بعداً این مجموعه را به امام صادق {{ع}} عرضه کرده و با نوشته امام محمد باقر {{ع}} مقابله می‌کند و هیچ تفاوتی بین آنها نمی‌یابد. او از مجموعه ۷۵ دعای صحیفه، ۶۴ [[دعا]] را می‌نویسد که با گذشت [[زمان]] باز هم تعدادی از آنها کاسته می‌شود، لذا در مجموعه حاضر تنها ۵۴ دعای آن موجود است<ref>سیره پیشوایان، ص۲۶۱.</ref>.
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش