سیاه جامگان: تفاوت میان نسخه‌ها

[[سیاه جامگان]] بعضی در سوگ عزیزان [[لباس سیاه]] می‌پوشند. لباس سیاه [[پوشیدن]] [[مکروه]] است، مگر در عزای [[ابا عبدالله الحسین]]{{ع}}. [[ابو مسلم خراسانی]]، لباس سیاه می‌پوشید، تا هم با [[بنی امیّه]] [[مخالفت]] کرده باشد، هم در دید بیننده، هیبت یابد. سیاه جامگان (مسوّده)، [[سپاه]] ابو مسلم خراسانی بودند که [[لباس]] مشکی را در عزای [[شهدای کربلا]] و [[زید بن علی]] و [[یحیی بن زید]] می‌پوشیدند. کسانی هم در [[عالم رؤیا]]، [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و [[فاطمۀ زهرا]]{{س}} را دیده‌اند که در [[عاشورا]] و [[سوگ امام حسین]]{{ع}} لباس سیاه می‌پوشیدند<ref>سفینة البحار، ج۱، ص۶۷۰.</ref>. [[سیاه‌جامگان]] به [[عباسیان]] گفته می‌شود، به همان دلیل [[شعار]] قرار دادن لباس سیاه برای خود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۲۵۲.</ref>.

== از [[رسوم]] متداول [[شیعیان]] در ایام [[عزاداری]] ==

برخی گزارش‌ها و [[احادیث]] نشان می‌دهد در [[فرهنگ]] [[عرب]] نیز استفاده از [[پوشش]] سیاه در عزا کاربرد داشته است. از جمله [[ابن‌ابی‌الحدید]] از قول مدائنی نقل می‌کند که [[پس از شهادت امام علی]]{{ع}}، «حسن در حالی که سیاه‌پوش بود برای [[مردم]] [[خطبه]] خواند». همچنین [[حدیث]] مشهوری از [[عمر بن علی بن حسین]] نقل شده که نخستین بار آن را [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] در [[کتاب المحاسن]] آورده است و دیگران از جمله ([[حر عاملی]] در [[وسائل الشیعه]]) از او نقل کرده‌اند. طبق این حدیث هنگامی که [[امام حسین]]{{ع}} به [[شهادت]] رسید «[[زنان]] [[بنی‌هاشم]] لباس سیاه و [[خشن]] پوشیدند در حالی که از [[گرما]] و سرما [[شکایت]] نمی‌کردند و [[علی بن حسین]] برای [[مراسم]] [[ماتم]] ایشان غذا فراهم می‌کرد».

همچنین فخرالدین طریحی در المنتخب و [[محدث نوری]] به نقل از او در [[مستدرک الوسائل]] روایتی نقل می‌کند که در ایام حضور کاروان اسرای [[کربلا]] در [[شام]] «هیچ [[هاشمی]] و [[قریشی]] نبود مگر آنکه [[لباس سیاه]] بر تن کرد و گریست». به استناد این دو [[حدیث]]، سابقه [[پوشیدن لباس سیاه]]، در [[عزاداری امام حسین]]{{ع}} را همان نخستین روزهای پس از [[واقعه عاشورا]]، و نخستین سیاه‌پوشان در سوگ آن [[امام]] را [[زنان]] [[بنی‌هاشم]] دانسته‌اند.

مشهورترین سیاه‌پوشان در [[تاریخ اسلام]]، [[ابومسلم خراسانی]] و یارانش بوده‌اند. آنان ظاهراً نخستین کسانی بودند که در [[تاریخ]] پس از [[اسلام]] [[پرچم سیاه]] برافراشتند و «مُسَوّده» (سیاهپوش) خوانده شدند. برخی [[انتخاب]] رنگ سیاه - که حداقل در آن مقطع، رنگ [[عزاداران]] [[امام حسین]]{{ع}} و [[یحیی بن زید]] بود - را [[سیاست]] ابومسلم برای همراه کردن [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[اهل‌بیت]] با خود بر ضد [[امویان]] دانسته‌اند. خصوصاً که او [[شعار]] «[[الرضا من آل محمد]]{{صل}}» را نیز به عنوان شعار خود معین کرده بود. پس از ابومسلم و تا پایان [[خلافت عباسی]]، رنگ سیاه به عنوان نماد [[عباسیان]] شناخته می‌شد. گویا عباسیان روایتی نیز در [[استحباب]] [[سیاه‌پوشی]] وضع کرده بودند و به آن استناد می‌کردند. آن‌گونه که برخی از جمله [[محمدباقر مجلسی]] اشاره کرده‌اند، ظاهراً در [[تقابل]] با عباسیان، شیعیان از استفاده رنگ سیاه [[پرهیز]] داشتند و بر سفیدپوشی تأکید می‌کردند. همچنان‌که در [[منابع حدیثی]]، روایاتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[امامان شیعه]] در [[مخالفت]] با سیاه‌پوشی و [[نهی]] از آن آمده است. از جمله در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} که در [[علل الشرائع]] نقل شده، لباس سیاه «[[لباس]] [[اهل آتش]]» و در روایتی دیگر «لباس [[فرعون]]» دانسته شده است. با این وجود، [[ابن‌اثیر]] در توصیف نخستین [[عزاداری]] علنی شیعیان در سال ۳۵۲ ق در [[بغداد]]، به زنانی اشاره می‌کند که صورت‌هایشان را سیاه کرده بودند.