پرش به محتوا

علم معصوم به باطن قرآن در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۰: خط ۱۰:


==باطن قرآن و عالمان به بطن قرآن==
==باطن قرآن و عالمان به بطن قرآن==
*قرآن کریم خود را روشن¬گر همۀ حقایق معرفی می‌کند و آیات خود را به دو دستۀ محکم و متشابه تقسیم نموده و دانش متشابهات را به خداوند متعال و راسخان در علم اختصاص می‌دهد:<ref>سورۀ آل¬عمران، آیۀ 7</ref> «هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ»<ref>ر.ک. حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref> در روایات متعددی نیز، آمده است که قرآن ظاهر و باطن دارد و تنها افراد خاصی به باطن قرآن دسترسی دارند و آنها همان راسخان در علم هستند که باطن و حقیقت آیات قرآن را می‌دانند.<ref>ر.ک. هاشمی، علی، علم امام تام یا محدود؟، ص ؟؟؟</ref>
*قرآن کریم خود را روشن گر همۀ حقایق معرفی می‌کند و آیات خود را به دو دستۀ محکم و متشابه تقسیم نموده و دانش متشابهات را به خداوند متعال و راسخان در علم اختصاص می‌دهد:<ref>سورۀ آل¬عمران، آیۀ 7</ref> «هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ»<ref>ر.ک. حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref> در روایات متعددی نیز، آمده است که قرآن ظاهر و باطن دارد و تنها افراد خاصی به باطن قرآن دسترسی دارند و آنها همان راسخان در علم هستند که باطن و حقیقت آیات قرآن را می‌دانند.<ref>ر.ک. هاشمی، علی، علم امام تام یا محدود؟، ص ؟؟؟</ref>
*بر اساس برخی روایات، پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ائمه(علیهم السلام) مفسرانی بوده‌اند که به همۀ معانی و معارف قرآن آگاه بوده‌اند؛<ref>ر.ک. عرفانی، محمدنظیر، «بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین»، ص ۱۷۷</ref> چون یکی از معتبرترین خاستگاه علوم اهل‌¬بیت(علیهم السلام)، قرآن کریم است که سرچشمۀ تمامی احکام شریعت و مهم‌ترین منبع علوم و معارف اسلامی است ولی تنها کسانی که بعد از رسول اعظم(صلی الله علیه و آله) به همۀ قرآن آشنایند و از ظاهر و باطن، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، عام و خاص، و مطلق و مقیدش آگاهی دارند، ائمه و پیشوایان معصوم(علیهم السلام) هستند؛ به همین دلیل، با هدایت‌های پیامبر(صلی الله علیه و آله) و تأییدات ویژۀ خدای متعال ـ که از لوازم شایستگی برای تصدی مقام امامت می‌باشد ـ از حقایق قرآنی آگاه می‌شدند.<ref>ر.ک. عظیمی، محمدصادق، سیر تطور گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۷۱</ref>  
*بر اساس برخی روایات، پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ائمه(علیهم السلام) مفسرانی بوده‌اند که به همۀ معانی و معارف قرآن آگاه بوده‌اند؛<ref>ر.ک. عرفانی، محمدنظیر، «بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین»، ص ۱۷۷</ref> چون یکی از معتبرترین خاستگاه علوم اهل‌ بیت(علیهم السلام)، قرآن کریم است که سرچشمۀ تمامی احکام شریعت و مهم‌ترین منبع علوم و معارف اسلامی است ولی تنها کسانی که بعد از رسول اعظم(صلی الله علیه و آله) به همۀ قرآن آشنایند و از ظاهر و باطن، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، عام و خاص، و مطلق و مقیدش آگاهی دارند، ائمه و پیشوایان معصوم(علیهم السلام) هستند؛ به همین دلیل، با هدایت‌های پیامبر(صلی الله علیه و آله) و تأییدات ویژۀ خدای متعال ـ که از لوازم شایستگی برای تصدی مقام امامت می‌باشد ـ از حقایق قرآنی آگاه می‌شدند.<ref>ر.ک. عظیمی، محمدصادق، سیر تطور گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۷۱</ref>  
*در واقع، امامان معصوم(علیهم السلام) همان راسخان در علم هستند و از اوصاف این راسخان حقیقی، این است که آنان عالم به ظاهر و باطن قرآن هستند و همین مطلب در روایات متعددی آمده که قرآن ظاهر و باطن دارد و تنها افراد خاصی به باطن قرآن دسترسی دارند و آنان همان راسخان در علم (یعنی محمد و آل¬محمد(علیهم السلام))هستند که باطن و حقیقت آیات قرآن را می‌دانند<ref>ر.ک. منصورآبادی، محمد، راسخان در علم از دیدگاه فریقین، ص ۱۰۷ و ۱۱۱؛ حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref> و همیشه تأکید نموده و به اصحاب خویش فرموده‌اند:<ref>ر.ک. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۶</ref> «هر سخنی از ما می‌شنوید بپرسید از کجای قرآن است.»<ref>ر.ک. حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref>
*در واقع، امامان معصوم(علیهم السلام) همان راسخان در علم هستند و از اوصاف این راسخان حقیقی، این است که آنان عالم به ظاهر و باطن قرآن هستند و همین مطلب در روایات متعددی آمده که قرآن ظاهر و باطن دارد و تنها افراد خاصی به باطن قرآن دسترسی دارند و آنان همان راسخان در علم (یعنی محمد و آل¬محمد(علیهم السلام))هستند که باطن و حقیقت آیات قرآن را می‌دانند<ref>ر.ک. منصورآبادی، محمد، راسخان در علم از دیدگاه فریقین، ص ۱۰۷ و ۱۱۱؛ حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref> و همیشه تأکید نموده و به اصحاب خویش فرموده‌اند:<ref>ر.ک. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۶</ref> «هر سخنی از ما می‌شنوید بپرسید از کجای قرآن است.»<ref>ر.ک. حمادی، عبدالرضا، «گستره علم امام از منظر کلینی و صفار»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش ۴، ص ۶۴ ـ ۶۶</ref>
*به عبارت دیگر، حقایق امور و اسرار ملکوتى ـ اعم از تصورات، عقلیات و ادارکات ـ که مظهر اسماء و صفات خداوند متعال هستند به وسیله نیروى امداد الهى به روح و روان امامان معصوم(علیهم السلام) القاء شده تا به این وسیله به باطن آیات و به اسرار قرآن کریم از طریق اعطای موهبت الهی و علم حضورى احاطه پیدا کنند.<ref>ر.ک. حسینی همدانی، محمد، درخشان پرتوى از اصول کافى، ج ‏۴، ص ۳۹</ref>
*به عبارت دیگر، حقایق امور و اسرار ملکوتى ـ اعم از تصورات، عقلیات و ادارکات ـ که مظهر اسماء و صفات خداوند متعال هستند به وسیله نیروى امداد الهى به روح و روان امامان معصوم(علیهم السلام) القاء شده تا به این وسیله به باطن آیات و به اسرار قرآن کریم از طریق اعطای موهبت الهی و علم حضورى احاطه پیدا کنند.<ref>ر.ک. حسینی همدانی، محمد، درخشان پرتوى از اصول کافى، ج ‏۴، ص ۳۹</ref>
۱۳۳٬۷۶۳

ویرایش