پرش به محتوا

وسوسه در معارف و سیره سجادی: تفاوت میان نسخه‌ها

 
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
"[[وسوسه]]" عبارت است از خیال [[باطل]]، [[شک]] و [[شبهه]] و پندارهای اغواگرانه‌ای که به [[دل]] [[آدمی]] می‌افتد<ref>فرهنگ معاصر عربی- فارسی.</ref>. [[نفس انسان]]<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ}} «و همانا ما انسان را آفریده‌ایم و آنچه درونش به او وسوسه می‌کند می‌دانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک‌تریم» سوره ق، آیه ۱۶.</ref>، [[شیطان]] لعین<ref>{{متن قرآن|فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْآتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ}} «پس شیطان آن دو را به وسوسه افکند تا از شرمگاه‌هایشان آنچه را بر آن دو پوشیده بود بر آنها آشکار سازد و گفت: پروردگارتان شما را از این درخت باز نداشت مگر بدین رو که مبادا دو فرشته شوید یا از جاودانگان گردید» سوره اعراف، آیه ۲۰؛ {{متن قرآن|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَى}} «اما شیطان او را وسوسه کرد، گفت: ای آدم! می‌خواهی تو را به درخت جاودانگی و (آن) فرمانروایی که فرسوده نمی‌شود راهبر شوم» سوره طه، آیه ۱۲۰.</ref> و [[وسواس]] خنّاس<ref>{{متن قرآن|مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} «از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز،» سوره ناس، آیه ۴.</ref> از عوامل وسوسه‌گری هستند که در [[قرآن]] از آنها یاد شده است. [[ابلیس]] برای نخستین‌بار [[آدم]] {{ع}} را وسوسه کرد و به [[دروغ]] و [[نیرنگ]]، خوردن از [[شجره ممنوعه]] را به او و همسرش القا کرد؛ و به این ترتیب آدم و [[حوا]] به [[رنج]] و [[زحمت]] افتادند و به [[دنیا]] [[هبوط]] کردند.
"[[وسوسه]]" عبارت است از خیال [[باطل]]، [[شک]] و [[شبهه]] و پندارهای اغواگرانه‌ای که به [[دل]] [[آدمی]] می‌افتد<ref>فرهنگ معاصر عربی- فارسی.</ref>. [[نفس انسان]]<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ}} «و همانا ما انسان را آفریده‌ایم و آنچه درونش به او وسوسه می‌کند می‌دانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک‌تریم» سوره ق، آیه ۱۶.</ref>، [[شیطان]] لعین<ref>{{متن قرآن|فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْآتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ}} «پس شیطان آن دو را به وسوسه افکند تا از شرمگاه‌هایشان آنچه را بر آن دو پوشیده بود بر آنها آشکار سازد و گفت: پروردگارتان شما را از این درخت باز نداشت مگر بدین رو که مبادا دو فرشته شوید یا از جاودانگان گردید» سوره اعراف، آیه ۲۰؛ {{متن قرآن|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَى}} «اما شیطان او را وسوسه کرد، گفت: ای آدم! می‌خواهی تو را به درخت جاودانگی و (آن) فرمانروایی که فرسوده نمی‌شود راهبر شوم» سوره طه، آیه ۱۲۰.</ref> و [[وسواس]] خنّاس<ref>{{متن قرآن|مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} «از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز،» سوره ناس، آیه ۴.</ref> از عوامل وسوسه‌گری هستند که در [[قرآن]] از آنها یاد شده است. [[ابلیس]] برای نخستین‌بار [[آدم]] {{ع}} را وسوسه کرد و به [[دروغ]] و [[نیرنگ]]، خوردن از [[شجره ممنوعه]] را به او و همسرش القا کرد؛ و به این ترتیب آدم و [[حوا]] به [[رنج]] و زحمت افتادند و به [[دنیا]] هبوط کردند.


[[امام سجاد]] {{ع}} شیطان را [[دشمنی]] می‌داند که از وسوسه‌های او باید به [[خدا]] پناه برد: «بارخدایا، به تو پناه می‌برم از [[وسوسه‌های شیطان]] رجیم و کیدها و فریب‌های او»<ref>. نیایش هفدهم.</ref>. در کنار شیطان از [[وسوسه‌های نفس]] نیز باید بر [[حذر]] بود: «ای خدای من... به تو [[شکایت]] می‌آورم از فراوانی [[غم]] و اندوهم و [[وسوسه]] نفسم»<ref>نیایش پنجاه‌ویکم.</ref>.
[[امام سجاد]] {{ع}} شیطان را [[دشمنی]] می‌داند که از وسوسه‌های او باید به [[خدا]] پناه برد: «بارخدایا، به تو پناه می‌برم از [[وسوسه‌های شیطان]] رجیم و کیدها و فریب‌های او»<ref>. نیایش هفدهم.</ref>. در کنار شیطان از [[وسوسه‌های نفس]] نیز باید بر حذر بود: «ای خدای من... به تو [[شکایت]] می‌آورم از فراوانی [[غم]] و اندوهم و [[وسوسه]] نفسم»<ref>نیایش پنجاه‌ویکم.</ref>.


براساس آموزه‌های [[صحیفه]]، [[قرآن]] می‌تواند [[نگهبان]] [[انسان]] از وسوسه‌ها و خطورات شرورآفرین باشد: {{متن حدیث|...وَ اجْعَلِ الْقُرْآنَ لَنَا فِي ظُلَمِ اللَّيَالِي مُونِساً، وَ مِنْ‏ نَزَغَاتِ‏ الشَّيْطَانِ‏ وَ خَطَرَاتِ الْوَسَاوِسِ حَارِساً}}<ref>دعای ۴۲.</ref>؛ «بارخدایا، بر محمد و خاندانش [[درود]] بفرست و قرآن را در [[تاریکی]] شب مونس ما گردان و در برابر کشش‌ها و گرایش‌های [[شیطان]] و خاطرات وسوسه‌انگیز، نگهبان ما قرار ده». و همچنین: «بارخدایا، بر محمد و خاندان او درود بفرست و به قرآن [[آراستگی ظاهر]] ما را دوام بخش و تطاول خاطره‌های وسوسه‌انگیز از صفای ضمایر ما دور بدار»<ref>دعای ۴۲.</ref>.<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «وسوسه»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۵۲۵.</ref>
براساس آموزه‌های [[صحیفه]]، [[قرآن]] می‌تواند [[نگهبان]] [[انسان]] از وسوسه‌ها و خطورات شرورآفرین باشد: {{متن حدیث|...وَ اجْعَلِ الْقُرْآنَ لَنَا فِي ظُلَمِ اللَّيَالِي مُونِساً، وَ مِنْ‏ نَزَغَاتِ‏ الشَّيْطَانِ‏ وَ خَطَرَاتِ الْوَسَاوِسِ حَارِساً}}<ref>دعای ۴۲.</ref>؛ «بارخدایا، بر محمد و خاندانش [[درود]] بفرست و قرآن را در [[تاریکی]] شب مونس ما گردان و در برابر کشش‌ها و گرایش‌های [[شیطان]] و خاطرات وسوسه‌انگیز، نگهبان ما قرار ده». و همچنین: «بارخدایا، بر محمد و خاندان او درود بفرست و به قرآن [[آراستگی ظاهر]] ما را دوام بخش و تطاول خاطره‌های وسوسه‌انگیز از صفای ضمایر ما دور بدار»<ref>دعای ۴۲.</ref>.<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «وسوسه»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۵۲۵.</ref>
۱۳۳٬۶۷۸

ویرایش