پرش به محتوا

احترام: تفاوت میان نسخه‌ها

۵۱۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۵
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[احترام در قرآن]] - [[احترام در معارف و سیره معصوم]] - [[احترام در معارف و سیره نبوی]] - [[احترام در فقه اسلامی]] - [[احترام در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[احترام در قرآن]] - [[احترام در معارف و سیره نبوی]] - [[احترام در فقه اسلامی]] - [[احترام در فقه سیاسی]] - [[احترام در تربیت اسلامی]] - [[احترام در سبک زندگی اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}


'''احترام''' به‌معنای [[حرمت]] نگه‌داشتن، در اصطلاح به‌معنای [[تعظیم]]، گرامی داشت و بزرگداشت است. مصادیق مختلفی برای احترام بیان شده است که شامل [[انسان‌ها]] و اشیاء می‌شود. در باب قسم اول می‌توان برخی موارد را نام برد مانند: [[احترام به انسانیت]]؛ [[احترام پیامبر]]؛ [[احترام پدر و مادر]]؛ [[احترام مؤمنان و پرهیزکاران]]؛ [[احترام دانشمندان]]؛ [[احترام به زنان]]؛ [[احترام مهمان]]؛ [[احترام یتیمان و مسکینان]]؛ [[احترام به فرزندان]] و در مورد اشیاء [[احترام امور مقدس]] مانند: [[احترام قرآن]]؛ [[احترام خانه خدا]]؛ [[احترام و تعظیم اماکن منسوب به امام مهدی]] قابل ذکر است.
'''احترام''' به‌معنای [[حرمت]] نگه‌داشتن، در اصطلاح به‌معنای [[تعظیم]]، گرامی داشت و بزرگداشت است. مصادیق مختلفی برای احترام بیان شده است که شامل [[انسان‌ها]] و اشیاء می‌شود. در باب قسم اول می‌توان برخی موارد را نام برد مانند: [[احترام به انسانیت]]؛ [[احترام پیامبر]]؛ [[احترام پدر و مادر]]؛ [[احترام مؤمنان و پرهیزکاران]]؛ [[احترام دانشمندان]]؛ [[احترام به زنان]]؛ [[احترام مهمان]]؛ [[احترام یتیمان و مسکینان]]؛ [[احترام به فرزندان]] و در مورد اشیاء [[احترام امور مقدس]] مانند: [[احترام قرآن]]؛ [[احترام خانه خدا]]؛ [[احترام و تعظیم اماکن منسوب به امام مهدی]] قابل ذکر است.
خط ۵۳: خط ۵۳:
=== احترام به فرزندان ===
=== احترام به فرزندان ===
{{اصلی|احترام و تکریم فرزند}}
{{اصلی|احترام و تکریم فرزند}}
احترام به [[فرزندان]] از مواردی است که در [[سیره نبوی]] مورد تاکید قرار گرفته است و آن حضرت می‌فرمود: {{متن حدیث|أَكْرِمُوا أَوْلَادَكُمْ‏ وَ أَحْسِنُوا آدَابَهُمْ‏ يُغْفَرْ لَكُمْ‏}}. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به [[کودکان]] [[سلام]] می‌داد، به [[بازی]] آنها احترام می‌گذاشت، کارهای خوبشان را تحسین می‌کرد، با نوجوانان [[مشورت]] می کرد و [[دختران]] را مورد [[تکریم]] قرار می‌داد<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص۲۳۰.</ref>.
احترام به [[فرزندان]] از مواردی است که در [[سیره نبوی]] مورد تاکید قرار گرفته است و آن حضرت می‌فرمود: {{متن حدیث|أَكْرِمُوا أَوْلَادَكُمْ‏ وَ أَحْسِنُوا آدَابَهُمْ‏ يُغْفَرْ لَكُمْ‏}}. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به کودکان [[سلام]] می‌داد، به [[بازی]] آنها احترام می‌گذاشت، کارهای خوبشان را تحسین می‌کرد، با نوجوانان [[مشورت]] می کرد و [[دختران]] را مورد [[تکریم]] قرار می‌داد<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص۲۳۰.</ref>.


== [[احترام امور مقدس]] ==
== احترام امور مقدس ==
{{اصلی|احترام و تعظیم امور مقدس}}
از نگاه [[قرآن]]، اموری شایسته احترام ویژه است: مانند [[قرآن کریم]]؛ خانه [[خدا]]؛ سرزمین طوی؛ [[ماه‌های حرام]] و [[شعایر الهی]].
از نگاه [[قرآن]]، اموری شایسته احترام ویژه است: مانند [[قرآن کریم]]؛ خانه [[خدا]]؛ سرزمین طوی؛ [[ماه‌های حرام]] و [[شعایر الهی]].
=== [[احترام قرآن]] ===
=== احترام قرآن ===
{{اصلی|احترام و تعظیم قرآن}}
[[خداوند سبحان]] قرآن را [[کتابی]] دارای عظمت معرفی کرده و هنگام [[تلاوت]] شنوندگان را به گوش فرا دادن به آن و [[سکوت]] فرا‌خوانده و تماس با آن بدون [[طهارت]] [[شرعی]] را ممنوع دانسته است. این احترام از امور مستحبّی است، چنان که بی‌احترامی به آن از [[محرّمات]] است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.
[[خداوند سبحان]] قرآن را [[کتابی]] دارای عظمت معرفی کرده و هنگام [[تلاوت]] شنوندگان را به گوش فرا دادن به آن و [[سکوت]] فرا‌خوانده و تماس با آن بدون [[طهارت]] [[شرعی]] را ممنوع دانسته است. این احترام از امور مستحبّی است، چنان که بی‌احترامی به آن از [[محرّمات]] است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.


=== [[احترام خانه خدا]] ===
=== احترام خانه خدا ===
{{اصلی|احترام و تعظیم خانه خدا}}
در [[قرآن کریم]] از [[کعبه]] و حریم آن به [[بیت]] و [[حرم]] [[امن]] و ... یاد‌ شده است. این تعابیر عظمت و احترام آنرا بیان می‌کند؛ چنان‌که در [[تفسیر]] [[بیت الحرام]] گفته شده: [[حرمت]] آن چنان بزرگ است که هتک آن روا نیست و احترام مسجدالحرام از [[واجبات]] و [[ستم]] به آن از [[محرّمات]] خاصّ آن مکان است. کعبه از دیرباز و از [[زمان]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} مورد احترام بوده است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.
در [[قرآن کریم]] از [[کعبه]] و حریم آن به [[بیت]] و [[حرم]] [[امن]] و ... یاد‌ شده است. این تعابیر عظمت و احترام آنرا بیان می‌کند؛ چنان‌که در [[تفسیر]] [[بیت الحرام]] گفته شده: [[حرمت]] آن چنان بزرگ است که هتک آن روا نیست و احترام مسجدالحرام از [[واجبات]] و [[ستم]] به آن از [[محرّمات]] خاصّ آن مکان است. کعبه از دیرباز و از [[زمان]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} مورد احترام بوده است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.


=== [[احترام سرزمین طوی]] ===
=== احترام سرزمین طوی ===
{{اصلی|احترام و تعظیم سرزمین طوی}}
[[خداوند]]، وادی طُوی را سرزمین [[مقدّس]] دانسته و به [[حضرت موسی]] [[فرمان]] داده است که در آن سرزمین کفش را از پای خویش درآورد. ممکن است احترام برخی مکان‌های دیگر چون [[مسجدالاقصی]] را نیز از تعابیر خاصّ مانند "[[مبارک]]" درباره آن استفاده کرد. [[مشعرالحرام]] و [[مقام ابراهیم]] از دیگر مکان‌های محترم به‌شمار می‌آید<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.
[[خداوند]]، وادی طُوی را سرزمین [[مقدّس]] دانسته و به [[حضرت موسی]] [[فرمان]] داده است که در آن سرزمین کفش را از پای خویش درآورد. ممکن است احترام برخی مکان‌های دیگر چون [[مسجدالاقصی]] را نیز از تعابیر خاصّ مانند "[[مبارک]]" درباره آن استفاده کرد. [[مشعرالحرام]] و [[مقام ابراهیم]] از دیگر مکان‌های محترم به‌شمار می‌آید<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.


=== [[احترام ماه‌های حرام]] ===
=== احترام ماه‌های حرام ===
{{اصلی|احترام و تعظیم ماه‌های حرام}}
[[قرآن کریم]] در بین ماه‌های سال از چهار ماه با عنوان ماه‌های حرام یاد می‌کند: [[محرّم]]، [[رجب]]، [[ذی‌قعده]] و ذی‌حجّه؛ از‌ جمله ویژگی‌های این ماه‌ها، [[حرمت]] قتال، افزایش دیه و بیشتر شدن [[پاداش]] و [[کیفر]] در این ماه‌ها است. [[ماه مبارک رمضان]] نیز که [[قرآن]] در آن نازل و [[روزه]] گرفتن در آن [[واجب]] شده و شب‌های قدر در آن قرار گرفته در [[اسلام]] از زمان‌های [[مقدّس]] و محترم به‌شمار می‌رود<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.
[[قرآن کریم]] در بین ماه‌های سال از چهار ماه با عنوان ماه‌های حرام یاد می‌کند: [[محرّم]]، [[رجب]]، [[ذی‌قعده]] و ذی‌حجّه؛ از‌ جمله ویژگی‌های این ماه‌ها، [[حرمت]] قتال، افزایش دیه و بیشتر شدن [[پاداش]] و [[کیفر]] در این ماه‌ها است. [[ماه مبارک رمضان]] نیز که [[قرآن]] در آن نازل و [[روزه]] گرفتن در آن [[واجب]] شده و شب‌های قدر در آن قرار گرفته در [[اسلام]] از زمان‌های [[مقدّس]] و محترم به‌شمار می‌رود<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.


=== [[احترام شعایر الهی]] ===
=== احترام شعایر الهی ===
{{اصلی|احترام و تعظیم شعایر الهی}}
در [[قرآن کریم]] از [[تعظیم]] [[شعائر]] الهی [[سخن]] به‌میان آمده است. [[مفسّران]]، مقصود از آنرا انجام [[واجبات]] و ترک محرّمات و دیگر [[تکالیف]] و [[حدود الهی]] و‌... ، و منظور از [[تعظیم]] آن را فراگیری احکام و التزام [[اعتقادی]] و عملی به مقتضای آن دانسته‌اند. همچنین [[قرآن]] تعظیم شعائر را نشانه [[تقوا]] معرّفی کرده است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.
در [[قرآن کریم]] از [[تعظیم]] [[شعائر]] الهی [[سخن]] به‌میان آمده است. [[مفسّران]]، مقصود از آنرا انجام [[واجبات]] و ترک محرّمات و دیگر [[تکالیف]] و [[حدود الهی]] و‌... ، و منظور از [[تعظیم]] آن را فراگیری احکام و التزام [[اعتقادی]] و عملی به مقتضای آن دانسته‌اند. همچنین [[قرآن]] تعظیم شعائر را نشانه [[تقوا]] معرّفی کرده است<ref>[[محمد هادی ذبیح‌زاده|ذبیح‌زاده، محمد هادی]]، [[احترام - ذبیح‌زاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]].</ref>.


=== [[احترام و تعظیم اماکن منسوب به امام مهدی]] ===
=== احترام و تعظیم اماکن منسوب به امام مهدی ===
یکی از [[وظایف منتظران]] [[احترام]] و [[تعظیم]] اماکن منسوب به [[امام زمان]] {{ع}} است مانند: [[مسجد سهله]]، [[مسجد اعظم کوفه]]، [[سرداب]]، [[مسجد جمکران]] و...<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص۴۵۴ (ترجمه سید مهدی حائری قزوینی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۲۷.</ref>
{{اصلی|احترام و تعظیم اماکن منسوب به امام مهدی}}
یکی از [[وظایف منتظران]] احترام و [[تعظیم]] اماکن منسوب به [[امام زمان]] {{ع}} است مانند: [[مسجد سهله]]، [[مسجد اعظم کوفه]]، [[سرداب]]، [[مسجد جمکران]] و...<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص۴۵۴ (ترجمه سید مهدی حائری قزوینی).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۲۷.</ref>


== [[احترام به حقوق دیگران]] ==
=== احترام و تعظیم علم و عالمان ===
{{اصلی|احترام و تعظیم علم و عالمان}}


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش