←منابع
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| موضوع مرتبط = جهاد | | موضوع مرتبط = جهاد | ||
| عنوان مدخل = جهاد | | عنوان مدخل = جهاد | ||
| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در جامعهشناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در معارف و سیره امام باقر]] - [[جهاد در جامعهشناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
در این آیات و آیات دیگر به موضوعاتی چون اقسام جهاد، [[جهاد]] در [[شرایع]] پیشین و همچنین [[مشروعیت]]، [[حکمت]]، اهمیت، آثار و [[احکام فقهی]] جهاد پرداخته شده است<ref>[[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].</ref>. | در این آیات و آیات دیگر به موضوعاتی چون اقسام جهاد، [[جهاد]] در [[شرایع]] پیشین و همچنین [[مشروعیت]]، [[حکمت]]، اهمیت، آثار و [[احکام فقهی]] جهاد پرداخته شده است<ref>[[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].</ref>. | ||
== آیات جهاد == | |||
آیات جهاد و [[قتال]] که بر [[وجوب جهاد]] برای برقراری [[حکومت عدل]] دلالت دارند؛ نظیر: | |||
۱. قال تعالی: {{متن قرآن|وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا * الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا}}<ref>«و چرا شما در راه خداوند نبرد نمیکنید و (نیز) در راه (رهایی) مستضعفان از مردان و زنان و کودکانی که میگویند: پروردگارا! ما را از این شهر که مردمش ستمگرند رهایی بخش و از سوی خود برای ما سرپرستی بگذار و از سوی خود برای ما یاوری بگمار * مؤمنان در راه خداوند جنگ میکنند و کافران در راه طاغوت پس با یاران شیطان کارزار کنید که نیرنگ شیطان، سست است» سوره نساء، آیه ۷۵-۷۶.</ref>. | |||
در این دو [[آیه]] چند مطلب به روشنی مورد تأکید قرار گرفته است: | |||
# [[وجوب]] قتال در راه [[نجات]] مستضعفانی که از [[حکومت ظالمان]] به ستوه آمدهاند و از [[خداوند]] پناه یافتن خود در سایۀ [[حکومت]] و [[ولایت الهی]] را مسألت میکنند: | |||
# امر به قتال در این آیه برای پاسخگوئی به خواستۀ [[مظلومان]] است، مظلومانی که از خداوند برقراری [[ولایت]] او را میطلبند. | |||
# خواستۀ مظلومان از خداوند برقراری [[حکومتی]] است [[الهی]] که از سوی خداوند برای ولایت بر [[مردم]] معیّن و [[منصوب]] شده باشد چنانکه جملۀ: {{متن قرآن|وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا}} میرساند. | |||
# حاکمانی که از سوی خداوند برای ولایت بر مردم تعیین میشوند طبق خواستۀ [[مستضعفان]]، جبهۀ مقابل [[طاغوت]] یعنی [[حاکمان جور]] و [[ظلم]] را تشکیل میدهند. | |||
# [[جنگ]] با [[ظالمان]] و [[ستمگران]] زیر [[پرچم]] [[حاکمان الهی]] جنگ برای خداست {{متن قرآن|الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}} و جنگ در جبهۀ مقابل آنان [[جنگ در راه طاغوت]] است، و جنگ زیر [[پرچم طاغوت]] گرویدن به ولایت و [[حاکمیت]] [[شیطان]] است {{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ}}؛ «و آنان که کافرند در راه [[طاغوت]] [[پیکار]] میکنند پس با [[وابستگان]] به شیطان [[نبرد]] و پیکار کنید». | |||
بنابراین [[جنگ]] و [[جهاد]] با [[ظالمان]] و [[ستمگران]] جهت برقراری [[حکومت الهی]]، [[واجب]] مؤکّد است. | |||
۲. و قال تعالی: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی بر جا نماند و دین، یکجا از آن خداوند باشد» سوره انفال، آیه ۳۹.</ref>. | |||
۳. و قال تعالی: {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند و تنها دین خداوند بر جای ماند» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref>. | |||
در این دو [[آیه]] بر [[وجوب]] [[قتال]] و جهاد تا برقراری حکومت الهی تأکید شده است؛ زیرا مراد از «[[دین]]» همانگونه که سابقاً به تفصیل توضیح دادیم [[نظام حاکم]] بر [[زندگی]] [[مردم]] است، و لذا برقراری آن به جهاد و قتال با ستمگران [[حاکم]] نیاز دارد، و به همین معنادر [[آیات]] مختلف [[قرآن]] به کار رفته است نظیر: | |||
# {{متن قرآن|كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ}}<ref>«بدینگونه برای یوسف چارهگری کردیم (زیرا) او برادرش را بر آیین آن پادشاه نمیتوانست بازداشت کند» سوره یوسف، آیه ۷۶.</ref>؛ | |||
# {{متن قرآن|شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ}}<ref>«از دین، همان را برای شما بیان داشت که نوح را بدان سفارش کرده بود و نیز آنچه را که به تو وحی کردیم» سوره شوری، آیه ۱۳.</ref>. | |||
# {{متن قرآن|أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ}}<ref>«مگر آنان را شریکهایی است که از دین آنچه را که خداوند بدان اذن نداده است برای آنان بیان داشتهاند؟» سوره شوری، آیه ۲۱.</ref>. | |||
قرینۀ دیگری که مراد مذکور از «دین» در دو آیۀ مورد [[استشهاد]] را مورد [[تأیید]] و تأکید قرار میدهد [[سیاق]] دو آیۀ مذکور است. | |||
در ادامۀ آیۀ نخست از [[سورۀ انفال]] چنین میخوانیم: {{متن قرآن|فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ * وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ}}<ref>«و با آنان [[نبرد]] کنید تا آشوبی بر جا نماند و [[دین]]، یکجا از آن [[خداوند]] باشد پس اگر (از [[کفر]] و [[شرک]]) باز ایستند بیگمان خداوند از آنچه میکنند [[آگاه]] است * و اگر رو بگردانند بدانید که خداوند [[سرور]] شماست؛ [[نیک]] است این [[یار]] و نیک است این [[یاور]]» [[سوره انفال]]، [[آیه]] ۳۹-۴۰.</ref>. | |||
در این دو آیه [[غایت]] امر به [[قتال]] و [[جهاد]] «انتهاء [[کافران]] -دست برداشتن کافران از کفر و [[توطئه]] -» اعلام گردیده، و در مقابل آن «[[تولّی]] - [[روی گردانی]] -» آنان - یعنی [[اصرار]] آنان بر عدم [[خضوع]] برای [[حاکمیت]] [[دین خدا]]- اعلام شده و نتیجۀ آن مولویّت خداوند {{متن قرآن|اللَّهَ مَوْلَاكُمْ}}؛ «خداوند مولا و [[سرپرست]] شماست» مورد تأکید قرار گرفته است، که به معنای آن است که سرانجام [[حاکمیت خداوند]] برقرار خواهد شد؛ زیرا او {{متن قرآن|نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ}}؛ «خوب سرپرست و خوب [[یاوری]] است». | |||
و در آیۀ دوم غایت قتال و جهاد «انتهاء کافران» اعلام شده و نتیجۀ آن: {{متن قرآن|فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ}}؛ «پس [[جنگی]] نیست مگر علیه [[ظالمان]]» آمده است که مفهوم آن چنین است که قتال و جهاد تا زمانی که [[ظلم]] ظالمان برقرار است ادامه خواهد داشت. | |||
بنابراین، مضمونی که در این دو آیه آمده مطابق مضمون همان دو آیۀ [[سورۀ نساء]] است که قتال و جهاد با [[حاکمان ستمگر]] تا [[زمان]] برقراری [[ولایت]] و حاکمیت خداوند [[واجب شرعی]] مؤکّد است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۳ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۳]]، ص ۱۴۳.</ref>. | |||
== آیات مطلق و مقید جهاد == | == آیات مطلق و مقید جهاد == | ||
| خط ۵۱: | خط ۸۴: | ||
#{{متن قرآن|وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ}}<ref>«و هر جا بر آنان دست یافتید، بکشیدشان و از همانجا که بیرونتان راندند بیرونشان برانید و (بدانید که) آشوب (شرک) از کشتار بدتر است و نزد مسجد الحرام با آنان به کارزار نیاغازید مگر در آنجا با شما به جنگ برخیزند در آن صورت اگر به کارزار با شما دست یازیدند شما هم آنان را بکشید که سزای کافران همین است» سوره بقره، آیه ۱۹۱.</ref>. | #{{متن قرآن|وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ}}<ref>«و هر جا بر آنان دست یافتید، بکشیدشان و از همانجا که بیرونتان راندند بیرونشان برانید و (بدانید که) آشوب (شرک) از کشتار بدتر است و نزد مسجد الحرام با آنان به کارزار نیاغازید مگر در آنجا با شما به جنگ برخیزند در آن صورت اگر به کارزار با شما دست یازیدند شما هم آنان را بکشید که سزای کافران همین است» سوره بقره، آیه ۱۹۱.</ref>. | ||
بنابراین بر اساس این گونه [[آیات]]، [[مسلمانان]] از شروع [[جنگ]] [[نهی]] شدهاند و تنها وقتی که [[کفار]]، تهاجم نظامی را آغاز کنند موظف و [[مأمور]] به [[دفاع]] و [[جنگیدن]] با آنان هستند<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[جهاد - کوشا (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۶۰۵-۶۰۹.</ref>. | بنابراین بر اساس این گونه [[آیات]]، [[مسلمانان]] از شروع [[جنگ]] [[نهی]] شدهاند و تنها وقتی که [[کفار]]، تهاجم نظامی را آغاز کنند موظف و [[مأمور]] به [[دفاع]] و [[جنگیدن]] با آنان هستند<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[جهاد - کوشا (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۶۰۵-۶۰۹.</ref>. | ||
== معنای جهاد برای برداشته شدن فتنه == | == معنای جهاد برای برداشته شدن فتنه == | ||
| خط ۳۶۱: | خط ۳۹۴: | ||
# [[پیامبر]] [[مأمور]] افشای چهره [[منافقان]] جهاد [[گریز]] و اعلام عدم حضور قطعی آنان در امر جهاد: {{متن قرآن|فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلَى طَائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَدًا وَلَنْ تُقَاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا}}<ref>«و اگر خداوند تو را نزد دستهای از آنان باز گرداند و آنها از تو اجازه بیرون آمدن (با تو را) خواستند بگو: هرگز، هیچگاه با من بیرون نخواهید آمد و همراه من با دشمنی جنگ نخواهید کرد؛ نخست بار شما خود کنارهجویی (از جهاد) را پسندیدید بنابراین با واپسماندگان» سوره توبه، آیه ۸۳.</ref>. | # [[پیامبر]] [[مأمور]] افشای چهره [[منافقان]] جهاد [[گریز]] و اعلام عدم حضور قطعی آنان در امر جهاد: {{متن قرآن|فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلَى طَائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَدًا وَلَنْ تُقَاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا}}<ref>«و اگر خداوند تو را نزد دستهای از آنان باز گرداند و آنها از تو اجازه بیرون آمدن (با تو را) خواستند بگو: هرگز، هیچگاه با من بیرون نخواهید آمد و همراه من با دشمنی جنگ نخواهید کرد؛ نخست بار شما خود کنارهجویی (از جهاد) را پسندیدید بنابراین با واپسماندگان» سوره توبه، آیه ۸۳.</ref>. | ||
# گرمی هوا: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ}}<ref>«بازماندگان (از جهاد در جنگ تبوک)، از خانهنشینی خویش در مخالفت با پیامبر شادمانی کردند و خوش نداشتند که با جان و مالشان در راه خداوند جهاد کنند و گفتند: در این گرما رهسپار نشوید؛ بگو: آتش دوزخ گرمتر است اگر در مییافتند» سوره توبه، آیه ۸۱.</ref> و بیحفاظ بودن خانهها: {{متن قرآن|يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است با آنکه بیحفاظ نبود، آنان جز سر گریز (از جنگ) نداشتند» سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> بهانه [[منافقان]] برای [[تخلف]] از جهاد و دستاویزی برای باز داشتن [[مؤمنان]] از [[جنگ]]<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۲۷-۴۳۲.</ref>. | # گرمی هوا: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ}}<ref>«بازماندگان (از جهاد در جنگ تبوک)، از خانهنشینی خویش در مخالفت با پیامبر شادمانی کردند و خوش نداشتند که با جان و مالشان در راه خداوند جهاد کنند و گفتند: در این گرما رهسپار نشوید؛ بگو: آتش دوزخ گرمتر است اگر در مییافتند» سوره توبه، آیه ۸۱.</ref> و بیحفاظ بودن خانهها: {{متن قرآن|يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است با آنکه بیحفاظ نبود، آنان جز سر گریز (از جنگ) نداشتند» سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> بهانه [[منافقان]] برای [[تخلف]] از جهاد و دستاویزی برای باز داشتن [[مؤمنان]] از [[جنگ]]<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۲۷-۴۳۲.</ref>. | ||
==ارزش جهاد در قرآن== | |||
در قرآن [[آیات]] بسیاری هست که [[مسلمانان]] و [[مؤمنان]] را به [[قتال]] در [[راه خدا]] و اعتلای [[کلمه الله]] و استقرار [[شعایر]] [[اسلامی]] امر میکند. برخی آیات هم کسانی را که هنوز وارد عرصه [[پیکار]] نشدهاند، [[تشویق]] و [[ترغیب]] میکند تا به صف پیکارگران راه خدا بپیوندند. همچنین آیاتی را مییابیم که نکتههایی دقیق و پرمعنا از [[فلسفه جهاد]] و [[فضیلت]] و اهمیت آن به [[مخاطبان]] ارائه میدهد: | |||
{{متن قرآن|كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«جنگ بر شما مقرر شده است در حالی که شما را ناپسند است و بسا چیزی را ناپسند میدارید و همان برای شما بهتر است و بسا چیزی را دوست میدارید و همان برایتان بدتر است و خداوند میداند و شما نمیدانید» سوره بقره، آیه ۲۱۶.</ref>. | |||
این [[ناگواری]] و مشقتآمیز بودن جهاد به معنای آن نیست که افراد [[مؤمن]] از آن بدشان بیاید؛ بلکه به این معناست که چون جهاد مستلزم مخاطرات و [[مشکلات]] است، بهطور طبیعی بر افراد سنگین میآید؛ اما این ناخوشایندی مربوط به [[زمان]] پیش از صدور [[فرمان خداوند]] درباره آن است؛ ولی پس از [[امر الهی]] و توجه به اینکه خواست و [[خشنودی خداوند]] در آن است افراد مؤمن نه تنها آن را سنگین نمیدانند بلکه جهاد در نظر آنها [[لذتبخش]] هم خواهد بود<ref>فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص٣١٠.</ref>. | |||
مشتقات کلمه [[حرب]] به معنای [[جنگ]] و [[دشمنی]] [[دوازده]] بار در [[قرآن کریم]] [[تکرار]] شده است و بیشتر آنها اشاره به دشمنی [[شیطان]] و شیطانصفتان با [[خدا]] دارد. ولی قتال و مشتقات آن ۱۷۰ بار در قرآن آمده که از آن میان ۳۸ مورد مربوط به [[ستایش]] از [[پیکار در راه خدا]]، و [[نکوهش]] مخالفان [[نبرد]] و متخلفان از [[فرمان]] [[مبارزه]] در راه استقرار [[شعایر دینی]] و اعتلای [[کلمه الله]] است. [[دفاع]] و مشتقات آن نیز ۱۰ بار در [[قرآن]] به کار رفته است. مشتقات [[جهاد]] نیز ۴۲ بار و بیشتر در [[سورههای مدنی]] به کار رفته است که ۳۳ مورد آن در [[تمجید]] از جهاد و [[مجاهدان]] است. این در حالی است که در [[قرآن مجید]] کلمه [[صلاة]] به صورت مفرد و جمع ۸۳ بار، و واژه [[زکات]] ۳۲ بار و [[صوم]] تنها ۱۲ بار [[تکرار]] شده است و همین [[ارزش]] [[جهاد]] [[مقدس]] را در کنار دیگر [[عبادات]] [[اسلامی]]، به خوبی نشان میدهد. [[خداوند]] در [[سوره توبه]] به صراحت تقدم رتبی [[جهاد در راه خدا]] را بر هر یک از [[شئون زندگی]] [[انسان]] [[مسلمان]] بیان کرده و آن را به دو دلیل بر هر امری مقدم کرده است؛ یکی اینکه [[ترک جهاد]] به خاطر عزیزان و [[نزدیکان]] موجب [[نزول عذاب]] میشود؛ دیگری همردیف بودن [[خدا]] و [[پیامبر]] و جهاد، که مفهوم آن این است که همانگونه که خدا و پیامبر بر [[مال]] و [[جان]] [[مسلمانان]] [[حق]] [[اولویت]] دارند، جهاد اسلامی نیز باید بر هر چیزی مقدم باشد<ref>سیدرضا موسوی، آشنایی با نهضت حسینی، ص۲۶۸.</ref>. | |||
{{متن قرآن|قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ}}<ref>«بگو اگر پدرانتان و فرزندانتان و برادرانتان و همسرانتان و دودمانتان و داراییهایی که به دست آوردهاید و تجارتی که از کساد آن بیم دارید و خانههایی که میپسندید از خداوند و پیامبرش و جهاد در راه او نزد شما دوستداشتنیتر است پس چشم به راه باشید تا خداوند امر (عذاب) خود را (در میان) آورد و خداوند گروه نافرمانان را راهنمایی نمیکند» سوره توبه، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزههای معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزههای معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۴۳.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم''']] | # [[پرونده:1100460.jpg|22px]] [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۳ (کتاب)|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۳''']] | ||
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱''']] | |||
# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژهنامه فقه سیاسی''']] | # [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژهنامه فقه سیاسی''']] | ||
# [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']] | # [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']] | ||
| خط ۳۷۰: | خط ۴۱۲: | ||
# [[پرونده:000061.jpg|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']] | # [[پرونده:000061.jpg|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']] | ||
# [[پرونده:000064.jpg|22px]] [[سید احمد سادات|سادات، سید احمد]]؛ [[دفاع (مقاله)|مقاله «دفاع»]]؛ [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳''']] | # [[پرونده:000064.jpg|22px]] [[سید احمد سادات|سادات، سید احمد]]؛ [[دفاع (مقاله)|مقاله «دفاع»]]؛ [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳''']] | ||
# [[پرونده:IM010876.jpg|22px]] [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزههای معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|'''آموزههای معنوی در سیره نظامی معصومان''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||