بهشت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = معاد | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[بهشت در قرآن]] - [[بهشت در نهج البلاغه]] - [[بهشت در کلام اسلامی]] - [[بهشت در معارف دعا و زیارات]] - [[بهشت در معارف و سیره سجادی]] | پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = معاد | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[بهشت در قرآن]] - [[بهشت در نهج البلاغه]] - [[بهشت در کلام اسلامی]] - [[بهشت در معارف دعا و زیارات]] - [[بهشت در معارف و سیره سجادی]] | پرسش مرتبط = }} | ||
'''بهشت''' به معنای [[جهان]] [[برتر]] جایگاه [[ابدی]] انسانهای نیکوکار در [[قیامت]] است. کسانی که به [[خدا]] و [[پیامبران]] و [[رستاخیز]]، [[باور]] داشته باشند و کارهای [[نیکو]] انجام دهند، به [[پاداش]] [[ایمان]] و عمل صالحشان، پس از [[مرگ]] و در قیامت به بهشت میروند. بدون تردید در همه ادیان، [[مذاهب]] و مسالک [[اعتقاد]] به جهانی بهتر و مطلوبتر وجود داشته و همه آنها رسیدن به آن را به [[پیروان]] خویش [[وعده]] دادهاند. راههای مختلفی برای رسیدن به بهشت بیان شده است، اولین قدم برای رسیدن به بهشت، پیرو [[شریعت]] بودن و انجام واجبات و ترک محرمات است. | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۵: | ||
== بهشت در [[ادیان]] == | == بهشت در [[ادیان]] == | ||
بدون تردید در همه ادیان، [[مذاهب]] و مسالک [[اعتقاد]] به جهانی بهتر و مطلوبتر وجود داشته و همه آنها رسیدن به آن را به [[پیروان]] خویش [[وعده]] دادهاند<ref>مباحث بنیادین، ج ۱، ص۵۱۹.</ref>: | بدون تردید در همه ادیان، [[مذاهب]] و مسالک [[اعتقاد]] به جهانی بهتر و مطلوبتر وجود داشته و همه آنها رسیدن به آن را به [[پیروان]] خویش [[وعده]] دادهاند<ref>مباحث بنیادین، ج ۱، ص۵۱۹.</ref>: | ||
# در اوستا برای هر یک از | # در اوستا برای هر یک از تعالیم سه گانه عالیه «پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک» در بهشت مقام و مرتبهای ویژه معین شده است؛ اولی که جای [[اندیشه]] است در کره [[ستارگان]]، دومی در فلک ماه و سومی در فضای بلندترین [[روشنایی]] واقع است<ref> ر.ک: اوستا، ص۵۴۶ ـ ۵۵۰؛ مباحث بنیادین، ج ۱، ص۱۸۵.</ref>. | ||
# در عهدین نیز با عبارتهایی گوناگون [[بشارت]] به بهشت [[موعود]] داده شده است. بنیاسرائیل در عصر [[موسی]]{{ع}} قومی مادی بودند، چنانکه بسیاری از بشارتهای عهد قدیم به نعمتهای [[دنیوی]]، [[زمین]] و [[حکومت]] و [[سلطنت]] اشاره دارد، حتی آنها مسئله جاودانگی روح را نمیدانستند و منکر [[روحی]] در بدن بودند که بعد از [[مرگ]] [[جاودانه]] بماند؛ ولی نمونههایی وجود دارد که آنان نیز بهشت را قبول داشتهاند<ref> دائرة معارف القرن العشرین، ج ۳، ص۱۹۲؛ مباحث بنیادین، ج۱، ص۱۸۵ ـ ۱۹۰.</ref> در عهد جدید نیز با اوصافی گوناگون نظیر [[حیات]] جاودانه از بهشتسخن به میان آمده است. حتی در برخی موارد اوصافی را شبیه اوصاف بهشتی که در [[قرآن]] آمده است بیان میکند. | # در عهدین نیز با عبارتهایی گوناگون [[بشارت]] به بهشت [[موعود]] داده شده است. بنیاسرائیل در عصر [[موسی]]{{ع}} قومی مادی بودند، چنانکه بسیاری از بشارتهای عهد قدیم به نعمتهای [[دنیوی]]، [[زمین]] و [[حکومت]] و [[سلطنت]] اشاره دارد، حتی آنها مسئله جاودانگی روح را نمیدانستند و منکر [[روحی]] در بدن بودند که بعد از [[مرگ]] [[جاودانه]] بماند؛ ولی نمونههایی وجود دارد که آنان نیز بهشت را قبول داشتهاند<ref> دائرة معارف القرن العشرین، ج ۳، ص۱۹۲؛ مباحث بنیادین، ج۱، ص۱۸۵ ـ ۱۹۰.</ref> در عهد جدید نیز با اوصافی گوناگون نظیر [[حیات]] جاودانه از بهشتسخن به میان آمده است. حتی در برخی موارد اوصافی را شبیه اوصاف بهشتی که در [[قرآن]] آمده است بیان میکند. | ||
# از نظر [[مسیحیان]]، بهشت آسمانی است محل [[سعادت]] که از هرگونه کدورت تهی و شامل همه [[لذات]] [[نفسانی]] است. البته نعمتهای این بهشت از قبیل لذات و شادیهای آسمانی و تنها مفاهیمی [[روحی]] و [[عقلی]] است؛ زیرا به [[اعتقاد]] آنها بهشت جایگاهی [[روحانی]] است که نفسِ [[انسان]] پس از جدا شدن از بدن و صعود به [[آسمان]] از حالتی [[حسی]] و طبیعی به حالت روحانی آسمانی تبدیل شده، در آن قرار میگیرد.<ref>دائرةالمعارف بستانی، ج ۶، ص۵۵۹.</ref>. | # از نظر [[مسیحیان]]، بهشت آسمانی است محل [[سعادت]] که از هرگونه کدورت تهی و شامل همه [[لذات]] [[نفسانی]] است. البته نعمتهای این بهشت از قبیل لذات و شادیهای آسمانی و تنها مفاهیمی [[روحی]] و [[عقلی]] است؛ زیرا به [[اعتقاد]] آنها بهشت جایگاهی [[روحانی]] است که نفسِ [[انسان]] پس از جدا شدن از بدن و صعود به [[آسمان]] از حالتی [[حسی]] و طبیعی به حالت روحانی آسمانی تبدیل شده، در آن قرار میگیرد.<ref>دائرةالمعارف بستانی، ج ۶، ص۵۵۹.</ref>. | ||
# | # هندوها نیز بهشت را [[باور]] داشتند و کسانی که با انواع عذابهای دنیوی مانند [[قتل]]، سوختن و غیره خود را نابود میکردند میپنداشتند که قبل از بیرون رفتن جانهایشان [[همسایگان]] بهشت به سرعت آن را میگیرند<ref> البدء والتاریخ، ج ۱، ص۱۸۶.</ref>.<ref>[[علی گرامی|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۱.</ref> | ||
== بهشت در قرآن کریم == | == بهشت در قرآن کریم == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۴: | ||
قرآن کریم که بر همه [[کتابهای آسمانی]] مُهَیْمِن است، افزون بر اینکه وعدههای موجود در [[تورات]] و [[انجیل]] درباره بهشت را نقل کرده<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref>، به تفصیل درباره بهشت [[سخن]] رانده و آن را آخرین مرحله مدار عمومی [[خلقت]] برای [[برگزیدگان]] و نزدیکترین جایگاه به [[خداوند]] معرفی میکند<ref>سوره ص، آیه ۲۵.</ref>. اولین [[اختلاف]] بهشت [[قرآن]] با بهشت دیگران در [[میزان]] کوشش و تلاش لازم و در مدت وصول آن است؛ قرآن راه بهشت را طولانی و پرمشقت<ref>سوره انشقاق، آیه ۶.</ref> و آن را محصول اکتساب خود [[انسان]] معرفی میکند<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۶.</ref>.<ref>مباحث بنیادین، ج ۱، ص۵۲۴ ـ ۵۲۵.</ref> | قرآن کریم که بر همه [[کتابهای آسمانی]] مُهَیْمِن است، افزون بر اینکه وعدههای موجود در [[تورات]] و [[انجیل]] درباره بهشت را نقل کرده<ref>سوره توبه، آیه ۱۱۱.</ref>، به تفصیل درباره بهشت [[سخن]] رانده و آن را آخرین مرحله مدار عمومی [[خلقت]] برای [[برگزیدگان]] و نزدیکترین جایگاه به [[خداوند]] معرفی میکند<ref>سوره ص، آیه ۲۵.</ref>. اولین [[اختلاف]] بهشت [[قرآن]] با بهشت دیگران در [[میزان]] کوشش و تلاش لازم و در مدت وصول آن است؛ قرآن راه بهشت را طولانی و پرمشقت<ref>سوره انشقاق، آیه ۶.</ref> و آن را محصول اکتساب خود [[انسان]] معرفی میکند<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۶.</ref>.<ref>مباحث بنیادین، ج ۱، ص۵۲۴ ـ ۵۲۵.</ref> | ||
افزون بر واژههای «[[جنت]]»<ref>سوره بقره، آیه ۳۵.</ref> و «جنات»<ref>سوره بقره، آیه ۲۵.</ref> در [[آیات]] فراوانی از بهشت با واژههایی نظیر | افزون بر واژههای «[[جنت]]»<ref>سوره بقره، آیه ۳۵.</ref> و «جنات»<ref>سوره بقره، آیه ۲۵.</ref> در [[آیات]] فراوانی از بهشت با واژههایی نظیر فردوس<ref>سوره مؤمنون، آیه ۱۱.</ref>، دارالسلام<ref>سوره انعام، آیه ۱۲۷.</ref>، دارالقرار<ref>سوره غافر، آیه ۳۹.</ref>، دارالمقامه<ref>سوره فاطر، آیه ۳۵.</ref>، جنة الماوی<ref>سوره نجم، آیه ۱۳.</ref> و... یاد شده است<ref>[[علی گرامی|گرامی، علی]]، [[بهشت - گرامی (مقاله)|مقاله «بهشت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۶]]، ص۳۶۲.</ref>. | ||
== اوصاف بهشت == | == اوصاف بهشت == | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۴: | ||
== [[بهشتیان]] == | == [[بهشتیان]] == | ||
بهشتیان، کسانیاند که از گذر [[ایمان]] و [[عمل صالح]]، [[رضای خدا]] را کسب میکنند و به بهشت راه مییابند<ref>{{متن حدیث|سَبِيلٌ أَبْلَجُ الْمِنْهَاجِ، أَنْوَرُ السِّرَاجِ؛ فَبِالْإِيمَانِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الصَّالِحَاتِ، وَ بِالصَّالِحَاتِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الْإِيمَانِ، وَ بِالْإِيمَانِ يُعْمَرُ الْعِلْمُ، وَ بِالْعِلْمِ يُرْهَبُ الْمَوْتُ، وَ بِالْمَوْتِ تُخْتَمُ الدُّنْيَا، وَ بِالدُّنْيَا تُحْرَزُ الْآخِرَةُ، وَ بِالْقِيَامَةِ تُزْلَفُ الْجَنَّةُ وَ تُبَرَّزُ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ؛ وَ إِنَّ الْخَلْقَ لَا مَقْصَرَ لَهُمْ عَنِ الْقِيَامَةِ، مُرْقِلِينَ فِي مِضْمَارِهَا إِلَى الْغَايَةِ الْقُصْوَى}}؛ نهج البلاغه، خ ١۵۶.</ref>. [[پیامبران]]، صدیقان، [[شهیدان]] و [[صالحان]]، به ترتیب، [[برترین]] ساکنان بهشتاند {{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref>. [[بهشتیان]] در خانههای [[نیک]] و ویژۀ خود به سر میبرند {{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند به مردان و زنان مؤمن، بوستانهایی، نوید داده است که از بن آنها جویباران روان است؛ در آنها جاودانند، نیز جایگاههایی پاک در بوستانهای جاودان (نوید داده است) و خشنودی خداوند (از همه اینها) برتر است؛ این همان رستگاری سترگ است» سوره توبه، آیه ۷۲.</ref> و میتوانند همراه پدران، [[همسران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خود [[زندگی]] کنند {{متن قرآن|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ}}<ref>«بهشتهایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد میشوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمیآیند» سوره رعد، آیه ۲۳.</ref>. رابطۀ بهشتیان با یکدیگر بسیار صمیمی و دوستانه است {{متن قرآن|فَاكِهِينَ بِمَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَاهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ}}<ref>«بدانچه خداوند به آنان داده است شادمانند و پروردگارشان آنان را از عذاب دوزخ نگه داشته است» سوره طور، آیه ۱۸</ref>؛ {{متن قرآن|لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا}}<ref>«در آن سخن یاوه و گناهآلودی نمیشنوند جز گفته: درود، درود» سوره واقعه، آیه ۲۵ و ۲۶</ref> و [[لطف]] و [[فیض]] ویژۀ [[الهی]] هر [[روز]] بر آنان فرو میآید و هر چه بخواهند، بیدرنگ میرسد. خستگی و [[رنج]] و [[دگرگونی]] در بهشت نیست و [[بهشتیان]] خویشتن را به کارهای [[بیهوده]] و بازیچه نمیآلایند{{متن قرآن|الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ}}<ref>«کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند خوشا بر آنان و آنان را فرجام نیکوست» سوره رعد، آیه ۲۹.</ref>.<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۶۳.</ref> | بهشتیان، کسانیاند که از گذر [[ایمان]] و [[عمل صالح]]، [[رضای خدا]] را کسب میکنند و به بهشت راه مییابند<ref>{{متن حدیث|سَبِيلٌ أَبْلَجُ الْمِنْهَاجِ، أَنْوَرُ السِّرَاجِ؛ فَبِالْإِيمَانِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الصَّالِحَاتِ، وَ بِالصَّالِحَاتِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الْإِيمَانِ، وَ بِالْإِيمَانِ يُعْمَرُ الْعِلْمُ، وَ بِالْعِلْمِ يُرْهَبُ الْمَوْتُ، وَ بِالْمَوْتِ تُخْتَمُ الدُّنْيَا، وَ بِالدُّنْيَا تُحْرَزُ الْآخِرَةُ، وَ بِالْقِيَامَةِ تُزْلَفُ الْجَنَّةُ وَ تُبَرَّزُ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ؛ وَ إِنَّ الْخَلْقَ لَا مَقْصَرَ لَهُمْ عَنِ الْقِيَامَةِ، مُرْقِلِينَ فِي مِضْمَارِهَا إِلَى الْغَايَةِ الْقُصْوَى}}؛ نهج البلاغه، خ ١۵۶.</ref>. [[پیامبران]]، صدیقان، [[شهیدان]] و [[صالحان]]، به ترتیب، [[برترین]] ساکنان بهشتاند {{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref>. [[بهشتیان]] در خانههای [[نیک]] و ویژۀ خود به سر میبرند {{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}}<ref>«خداوند به مردان و زنان مؤمن، بوستانهایی، نوید داده است که از بن آنها جویباران روان است؛ در آنها جاودانند، نیز جایگاههایی پاک در بوستانهای جاودان (نوید داده است) و خشنودی خداوند (از همه اینها) برتر است؛ این همان رستگاری سترگ است» سوره توبه، آیه ۷۲.</ref> و میتوانند همراه پدران، [[همسران]] و [[فرزندان]] [[صالح]] خود [[زندگی]] کنند {{متن قرآن|جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ}}<ref>«بهشتهایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد میشوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمیآیند» سوره رعد، آیه ۲۳.</ref>. رابطۀ بهشتیان با یکدیگر بسیار صمیمی و دوستانه است {{متن قرآن|فَاكِهِينَ بِمَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَاهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ}}<ref>«بدانچه خداوند به آنان داده است شادمانند و پروردگارشان آنان را از عذاب دوزخ نگه داشته است» سوره طور، آیه ۱۸</ref>؛ {{متن قرآن|لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا}}<ref>«در آن سخن یاوه و گناهآلودی نمیشنوند جز گفته: درود، درود» سوره واقعه، آیه ۲۵ و ۲۶</ref> و [[لطف]] و [[فیض]] ویژۀ [[الهی]] هر [[روز]] بر آنان فرو میآید و هر چه بخواهند، بیدرنگ میرسد. خستگی و [[رنج]] و [[دگرگونی]] در بهشت نیست و [[بهشتیان]] خویشتن را به کارهای [[بیهوده]] و بازیچه نمیآلایند{{متن قرآن|الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ}}<ref>«کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند خوشا بر آنان و آنان را فرجام نیکوست» سوره رعد، آیه ۲۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۶۳.</ref> | ||
== [[درجات بهشت]] == | == [[درجات بهشت]] == | ||
بهشتیان دارای درجات و مقامات گوناگونی هستند. آنان که در [[دنیا]] [[اهل]] ورع و پرهیزگاریاند، دارای [[مقامات]] والا و درجات برترند {{متن قرآن|أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«اما آنان که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند برای آنچه انجام میدادند به پذیرایی، آنان را بوستانسراهاست» سوره سجده، آیه ۱۹.</ref>. {{متن قرآن|جَنَّةِ النَّعِيمِ}}، {{متن قرآن|جَنَّةُ الْخُلْدِ}}، «جنة القرار»، «جنة العدن»، {{متن قرآن|جَنَّةُ الْمَأْوَى}}، «جنة الفردوس» نامهای درجات بهشتاند. از برخی [[آیات]] و [[روایات]] میتوان دریافت، بهشتیان در بهشت [[تکامل]] مییابند و از این رو، جایگاه آنان در بهشت، تغییرپذیر است<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۶۳-۱۶۴.</ref>. | بهشتیان دارای درجات و مقامات گوناگونی هستند. آنان که در [[دنیا]] [[اهل]] ورع و پرهیزگاریاند، دارای [[مقامات]] والا و درجات برترند {{متن قرآن|أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«اما آنان که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند برای آنچه انجام میدادند به پذیرایی، آنان را بوستانسراهاست» سوره سجده، آیه ۱۹.</ref>. {{متن قرآن|جَنَّةِ النَّعِيمِ}}، {{متن قرآن|جَنَّةُ الْخُلْدِ}}، «جنة القرار»، «جنة العدن»، {{متن قرآن|جَنَّةُ الْمَأْوَى}}، «جنة الفردوس» نامهای درجات بهشتاند. از برخی [[آیات]] و [[روایات]] میتوان دریافت، بهشتیان در بهشت [[تکامل]] مییابند و از این رو، جایگاه آنان در بهشت، تغییرپذیر است<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۶۳-۱۶۴.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||