بنی کعب بن عمرو: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی کعب بن عمرو (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۱

۱۵٬۷۱۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۴

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۹۰

ویرایش

@@ خط ۹۴: / خط ۹۴: @@
 از دیگر [[رجال]] مشهور بنی کعب بن عمرو در این دوره، باید از ابو مالک اسید (اسد) بن عبداللّه بن اجحم بن اسد بن اجحم بن دندنه -از رجال [[دعوت عباسی]] در [[شهر]] «نسا»<ref>مجهول، اخبار الدولة العباسیه و فیه اخبار العباس و ولده، ص۲۱۸ و ۲۲۰.</ref> و از [[فرماندهان]] و [[استانداران خراسان]]- نام برد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳. نیز ر.ک: عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۸۹.</ref>. [[ابومالک]] از فرماندهان [[شجاع]] و از صاحب‌نظرانی بود که در [[نساء]] -از شهرهای [[خراسان]]- اقامت داشت. وی پیش از آشکار شدن [[دعوت عباسی]]، مصاحب ابومسلم بود و کمک کار او در [[اندیشه]] و قوای [[بدنی]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۳۳.</ref>. ابومالک، نخستین بار در نسا، رخت سیاه [[عباسی]] به تن کرد<ref>زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۳۳.</ref>. او در جریان دعوت عباسی با [[ابومسلم خراسانی]] همراه شد و ابومسلم او را بر مقدمه سپاهش در فتح [[مرو]] گماشت<ref>زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۳۳. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۷، ص۳۶۳.</ref>. پس از فتح این [[شهر]]، او به [[ولایت خراسان]] رسید و تا هنگام مرگش عهده دار [[حکومت]] آن سامان بود<ref>زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۳۳.</ref>. از اجحم بن عبدالله<ref>مجهول، اخبار الدولة العباسیه و فیه اخبار العباس و ولده، ص۲۱۸.</ref> و [[شمر بن عبید بن أجحم بن اسد بن أجحم بن دندنه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱.</ref> هم از دیگر [[رجال]] و داعیان دعوت عباسی بودند، که [[نسب]] از بنی کعب بن عمرو گرفته بودند. [[خالد بن طلیق بن محمد بن عمران بن حصین]] نیز از دیگر افراد بنام این [[قوم]] است که از او به عنوان [[منصب]] دار قضای [[بصره]] یاد شده است<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۶؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۸۹.</ref>. خالد در [[سال ۱۶۶ هجری]] توسط [[مهدی عباسی]] (حک. ۱۵۸-۱۶۹ [[هجری]]) بدین منصب رسید؛ اما [[تدابیر]] او [[رضایت]] [[اهالی بصره]] را در پی نداشت، از این روی، از [[خلیفه]] خواستند تا وی را از این سمت [[عزل]] کند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۱۵۴؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۲۸۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==اعلام و [[رجال]] بنی کعب بن عمرو==
+[[قبیله]] بنی کعب بن عمرو نیز بمانند دیگر [[قبایل]] و [[طوایف]] بزرگ [[عرب]] خاستگاه بسیاری از ادبا، [[شاعران]]، [[اصحاب]] و دیگر مشاهیر [[علمی]] و [[سیاسی]] – [[اجتماعی]] عرب بود که از چهره‌های بارز و شناخته شده این [[قوم]] -علاوه بر نام معاریف و مشاهیری که در متن به اسامی‌شان پرداخته شد،- می‌توان از اصحاب و تابعینی چون: [[خالد بن عبدالعزی بن سلامة بن مره]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۲۰۷.</ref>، [[ذؤیب بن حلحلة بن عمرو بن کلیب]] –پدر [[قبیصة بن ذؤیب]]-<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۸۰؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۴۹؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۳، ص۲۱۲.</ref>، [[یزید بن ضمرة بن عیص بن منقذ بن وهب خزاعی]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۷۲۱؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۵۲۲.</ref>، [[حارث بن اسد بن عبدالعزی بن جعونه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۷۷. ابن عبد ربه از او با نام حرث بن اسد یاد کرده است. (ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳)</ref>، [[جبلة بن جنادة بن سوید]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۱۹؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۵۶۵.</ref>، [[حلیمة بن جنادة بن سوید]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۱۰۱. از آنجا که غیر از ابن حجر، کسی از این نام به عنوان صحابی پیامبر{{صل}} یاد نکرده چنین به نظر می‌رسد که این نام در واقع تصحیف یکی دیگر از اصحاب پیامبر{{صل}} به نام جبلة بن جنادة بن سوید باشد.</ref>، -جملگی از اصحاب و [[یاران پیامبر]]{{صل}}- اشاره کرد. ضمن این که باید از [[تمیم بن أسید بن عبدالعزی]]، -[[مأمور]] تجدید انصاب [[حرم]] پس از [[فتح مکه]] از سوی [[نبی اکرم]]{{صل}}-<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۵۵؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۴۸۷.</ref> و نیز [[مطرود بن کعب بن عرفطه]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۱۱۹.</ref> -از شعرای [[عرب]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱؛ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۶۶؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۸۸.</ref> که در رثای هاشم، [[نوفل]]، [[عبد شمس]] و مطّلب [[فرزندان]] [[عبد مناف بن قصی]] اشعاری سرود،-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۱. نیز ر.ک: ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳.</ref>-<ref>نقل است که مطرود بن کعب خزاعی به خاطر جنایتی که از او سر زده بود به عبد المطلّب بن هاشم بن عبد مناف پناه برد و عبدالمطلب ضمن پناه دادن به او، با جوانمردی و مروّت با او برخورد کرد. بدین جهت، وی اشعار بسیاری در مدح او و خاندانش سرود. (مرزبانی، معجم الشعراء، ص۳۳۳؛ سید مرتضی، الامالی، ج۲، ص۲۶۸؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۸۸)</ref> هم باید در شمار دیگر [[اصحاب]] آن حضرت یاد کرد. از خرنیق دختر حصین بن [[عمران]] -از [[صحابیات]] و روات [[حدیث اهل سنت]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۳۲۴.</ref>نیز، در عداد [[زنان]] بنام این [[قوم]] یاد شده است. از [[تابعین]] [[بنی کعب]] و [[طوایف]] متعددش هم می‌توان به ذکر نام [[طلحة بن عبیدالله بن کریز خزاعی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۳۴۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۴، ص۴۷۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۶.</ref> و [[عبیدالله بن حلیل مصری]]<ref>زبیدی، تاج العروس، ج۱۴، ص۱۶۷.</ref> پرداخت.
+از شمار شعرای بنام و شهیر این [[طایفه]] هم باید از [[أسید بن یعمر بن وهیب بن أصرم]] معروف به «نعیت خزاعی»<ref>آمدی، المؤتلف و المختلف فی أسماء الشعراء و کناهم و ألقابهم و أنسابهم و بعض شعرهم، ص۷۰.</ref>، [[سفاح بن عبد مناة بن عبد عوف بن عامر کلیبی]]<ref>نیز ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۱؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج‌۳، ص۱۰۸. این نام و نسب در کتاب ابن کلبی، «سفّاح بن عبد مناف بن عوف بن عامر» ذکر گردیده است. (ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۴)</ref>، [[جعده]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲</ref>، جون<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۵۹۶.</ref> و [[ابو الکنود]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳؛ مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۹۵.</ref> [[فرزندان]] شاعرِ ابی الجون عبدالعزّی بن عمرو بن زید بن جهمة بن غاضره، [[عبداللّه بن عمرو بن سعد بن ذراع]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۵.</ref>، [[مسروح بن قیس بن ضریبه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۵.</ref>، [[معتب بن أکوع]] شاعر<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۹؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲.</ref>، [[تمیم بن اسد بن سوید بن اسعد]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۶. ابن درید از او با نام و نسب «تمیم بن سوید» نام برده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳)</ref>، [[ابو رمح عمیر بن مالک بن حنظب]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۶؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳. نیز مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۸۸.</ref>، [[حفص بن هاجر بن عبد مناف بن ضاطر]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۰.</ref>، [[إیاس بن ربیعة بن منقذ بن هاجر]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۱۸.</ref> و پسرش [[قرة بن إیاس از اعیان]]، اشراف<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۰.</ref> و شعرای این [[قوم]]<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۱۸.</ref> نام برد. ضمن این که از مشاهیر [[علمی]] و [[روایی]] بنی کعب بن عمرو نیز می‌توان از [[عبیدالله بن کریز بصری]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۷۴.</ref>، [[عبیدالله بن طلحة بن عبیدالله بن کریز]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵؛ ص۳۸۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۳۱۹؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۱۴۶.</ref>، [[قاسم بن مکرم بن محمد بن مهری کعبی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج‌۳، ص۱۰۱.</ref>، [[عائذ بن ابی ضب کلبی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۴، ص۴۲؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۳۳۵.</ref>، [[هشام بن خالد کعبی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج‌۵، ص۴۶۵.</ref>، [[حزام بن هشام بن خالد کعبی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج‌۴، ص۲۲۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۲، ص۳۶۳.</ref>، [[ابوالفضل صالح بن نصر خزاعی]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۹، ص۳۱۳؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۱، ص۴۵.</ref>، [[نصربن مالک بن نصر خزاعی خطیب]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۴، ص۲۲۰۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۲۸۸.</ref>، [[یحیی بن سلیمان خزاعی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۱۵۴.</ref>، [[یزید بن حلیل نخعی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۳، ص۱۸۰؛ زبیدی، تاج العروس، ج۱۴، ص۱۶۷.</ref>، [[نجید بن عمران بن حصین]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۱۳۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۵۰۷؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۴۸۵.</ref>، [[محمد بن عمران بن حصین]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۱، ص۲۵۳؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۱۰۹؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۷.</ref>، [[عبدالله بن نجید بن عمران]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۵۴؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۱۶، ص۲۱۹؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۵۱۴.</ref>، [[یعقوب بن عبداللّه بن نجید]]<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۷.</ref>، [[محمد بن نجید بن عمران]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۴۲۳.</ref>، [[یعقوب بن محمد بن نجید]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۳۱۴.</ref>، و [[یوسف بن عبدالله بن نجید]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۹، ص۲۷۸؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۳۲، ص۴۳۷.</ref> نام برد. از [[راویان]] و [[رجال]] [[حدیثی]] [[شیعی]] [[بنی کعب]] هم می‌توان از [[بدر بن مصعب حرامی کوفی]] از [[اصحاب]] و [[راویان امام جعفر صادق]]{{ع}} نام برد<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۷۲.</ref>.
+[[حصین بن نضلة بن زید بن ابی حرّاد بن کاهن]] -مهتر [[اهل تهامه]] که پیش از [[اسلام]] از [[دنیا]] رفت،-<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۵۹۰.</ref> [[عمرو بن خالد بن عمرو بن عویمر]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۱؛ زرکلی، الأعلام، ج‌۵، ص۲۰۴.</ref>، [[حجاج بن عامر بن أرقم]] (اقرم)<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۶۹؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۵۸۷</ref>، [[حلحلة بن عمرو بن کلیب]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۰؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۵۸۸</ref>، [[یحیی بن قرة بن إیاس]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۴۲؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۱۸.</ref>، [[حائل بن سفیان بن ضابی‌ء بن محترش]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۳.</ref>، سفاح بن سلمة بن خالد بن عبید بن عبداللّه بن یعمر بن محترش<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۳.</ref>، [[حصین بن عبید بن خلف بن عبدنهم]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱۱، ص۵۷۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۸۸؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۳۵۳. ابن اثیر از اختلاف علما در صحابی بودن او خبر داده است. (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۰۳)</ref>، [[ابوجمعه أشیم بن خالد بن عبید بن میسر]] (مبشّر)<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۷، ص۶۵. نیز ر.ک: ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۲.</ref>، [[زنیم بن صیفی بن فروه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۷؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۷۳؛ عوتبی صحاری، الأنساب، ج‌۲، ص۵۸۸.</ref>، [[جعفر بن خراش بن عبید بن خویلفه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۸.</ref>، [[مالک بن مؤمل بن سوید بن أسعد بن خشرم]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۴۶.</ref> و [[نضلة بن عبداللَّه بن عمرو]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج‌۶، ص۳۹۱.</ref> هم، جملگی از اشراف و بزرگان این [[طایفه]] و از مشاهیر و معاریف این [[قوم]] به شمار رفته‌اند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==