|
|
| خط ۱۱: |
خط ۱۱: |
|
| |
|
| == مقدمه == | | == مقدمه == |
| [[اصحاب]] [[شهادت طلب]] و با وفای [[سید الشهدا]] {{ع}}، نمونه بارز [[آگاهی]]، [[ایمان]]، [[شجاعت]] و [[فداکاری]] بودند و [[فضیلت]] آنان بیش از آن است که در این مختصر بگنجد. روایاتی در [[فضیلت]] [[یاران]] [[امام]] وارد شده است<ref>از جمله در سفینة البحار، ج ۲، ص ۱۱.</ref>. خصوصیات آنان نیز در برخی کتب آمده است<ref>ر.ک: انصار الحسین، الدوافع الذاتیة لانصار الحسین، ابصار العین فی انصار الحسین، فرسان الهیجاء، عنصر شجاعت، اسوههای جاوید، مقاتل الطالبیین، موسوعة المصطفی و العترة، ج ۶، ص ۲۰۱ و... .</ref>. | | [[اصحاب]] [[شهادت طلب]] و با وفای [[سید الشهدا]] {{ع}}، نمونه بارز [[آگاهی]]، [[ایمان]]، [[شجاعت]] و [[فداکاری]] بودند. مروری بر زیارتنامههای شهدای [[کربلا]]، فضیلتهایی چون [[وفای به عهد]]، بذل [[جان]] در نصرت حجت خدا، وفاداری به امام و... را یادآور میشود. برخی از ویژگیهای افراد جبهه [[حسینی]] عبارتاند از: اطاعت محض و عاشقانه؛ هماهنگی کامل با [[رهبری]] (تا جایی که بدون اجازه نمیجنگیدند)؛ خطرپذیری و [[شهادتطلبی]]؛ [[شجاعت]] ویژه؛ [[صبر]] و [[مقاومت]] جاودانه؛ [[سازش ناپذیری]]؛ جدیت، [[قاطعیت]] و عزم راسخ؛ خدا بین و خدا خواه و ...<ref>جزوه تشکیلات توحیدی عاشورا، فاطمی پناه، ص ۲۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۴ ـ ۵۸.</ref> |
| | |
| مروری بر زیارتنامههای شهدای [[کربلا]]، فضیلتهایی چون [[وفای به عهد]]، بذل [[جان]] در نصرت حجت خدا، وفاداری به امام و... را یادآور میشود. از جمله ویژگیهای افراد جبهه [[حسینی]] موارد ذیل اند: | |
| | |
| # اطاعت محض و عاشقانه.
| |
| # هماهنگی کامل با [[رهبری]] (تا جایی که بدون اجازه نمیجنگیدند).
| |
| # خطرپذیری و [[شهادتطلبی]].
| |
| # [[شجاعت]] ویژه.
| |
| # [[صبر]] و [[مقاومت]] جاودانه.
| |
| # [[سازش ناپذیری]].
| |
| # جدیت، [[قاطعیت]] و عزم راسخ.
| |
| # خدا بین و خدا خواه.
| |
| # از همه چیز بریده و به [[خدا]] پیوسته.
| |
| # دقیقه، [[منظم]]، [[منضبط]].
| |
| # نهایت [[رشد]] و کمال، [[صلاح]] ([[سیاسی]]، [[فرهنگی]]).
| |
| # [[الگوی عملی]] [[دفاع]] و [[مقاومت]] ({{متن حدیث|فَلَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ}}: [[امام حسین]]).
| |
| # باوفاترین و پای بندترین [[یاران]] بر [[پیمان]].
| |
| # [[آزادگی]] ({{عربی|هیهات منا الذلة}}).
| |
| # [[فرماندهی]] ویژه، [[مدیریت]] نمونه.
| |
| # غنای روحی از ما سوی [[الله]] ({{عربی|انطلقوا جمیعا}}: [[امام حسین]]).
| |
| # شرکت درمیدانهای جنگ سیاسی، [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]]، نظامی در طفولیت و سنین پایین.
| |
| # کل بینی نه جزء بینی ({{متن حدیث|کل یوم عاشورا... مثلی لا یبایع مثله}}).
| |
| # سازنده حرکتهای تاریخساز.
| |
| # [[مقاومت]] و [[مبارزه]] نابرابر در تنهایی.
| |
| # [[یقین]] و [[بصیرت]] کامل، [[شک]] شکن.
| |
| # پافشاری و [[استقامت]] در [[حق]] با [[اقلیت]]، در برابر [[اکثریت]] مخالف ({{متن حدیث|لاَ تَسْتَوْحِشُوا فِي طَرِيقِ اَلْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ}}).
| |
| # نقش زن در [[سرنوشت]] [[مبارزات سیاسی]]، [[فرهنگی]] [[بشریت]].
| |
| # سپر [[دین]] بودن، نه [[دین]] سپری.
| |
| # اصالت با [[جهاد اکبر]].
| |
| # ساختار [[روحی]] و جسمی مناسب و هماهنگ با استراتژی عاشورا<ref>جزوه تشکیلات توحیدی عاشورا، فاطمی پناه، ص ۲۳</ref>
| |
|
| |
|
| == [[شهدای کربلا]] == | | == [[شهدای کربلا]] == |
| آنان که در رکاب [[امام حسین|سید الشهدا]] به [[فیض]] [[شهادت]] رسیدند، جمعی از [[بنی هاشم]] بودند، جمعی از [[مدینه]] با آن حضرت آمده بودند، برخی در [[مکه]] و طول راه به وی پیوستند، برخی هم از [[کوفه]] توانستند به جمع آن حماسهسازان [[شهید]] بپیوندند. کسانی هم در راه [[نهضت حسینی]]، پیش از [[عاشورا]] [[شهید]] شدند که آنان نیز جزء [[اصحاب]] او به شمار میآیند. | | آنان که در رکاب [[امام حسین|سید الشهدا]] به [[فیض]] [[شهادت]] رسیدند، جمعی از [[بنی هاشم]] بودند، جمعی از [[مدینه]] با آن حضرت آمده بودند، برخی در [[مکه]] و طول راه به وی پیوستند، برخی هم از [[کوفه]] توانستند به جمع آن حماسهسازان [[شهید]] بپیوندند. کسانی هم در راه [[نهضت حسینی]]، پیش از [[عاشورا]] [[شهید]] شدند که آنان نیز جزء [[اصحاب]] حضرت به شمار میآیند. |
|
| |
|
| === شهدای کوفه === | | === شهدای کوفه === |
| تعداد ۶ نفر از یاران امام که در [[کوفه]] [[شهید]] شدند، عبارتاند از: | | تعداد ۶ نفر از یاران امام که در [[کوفه]] [[شهید]] شدند، عبارتاند از: [[عبدالاعلی بن یزید کلبی]]، [[عبدالله بن بقطر]]، [[عمارة بن صلخب]]، [[قیس بن مسهر صیداوی]]، [[مسلم بن عقیل]] و [[هانی بن عروه]]<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۴ ـ ۵۸.</ref>. |
| | |
| [[عبدالاعلی بن یزید کلبی]]، [[عبدالله بن بقطر]]، [[عمارة بن صلخب]]، [[قیس بن مسهر صیداوی]]، [[مسلم بن عقیل]] و [[هانی بن عروه]]. | |
| | |
| شهدای [[بنی هاشم]]: تعداد ۱۷ نفر از [[شهدای کربلا]] که شهادتشان [[اجماعی]] است، عبارتند از [[علی بن الحسین الأکبر]]، [[عباس بن علی بن ابی طالب]]، [[عبدالله بن علی بن ابی طالب]]، [[جعفر بن علی بن ابی طالب]]، [[عثمان بن علی بن ابی طالب]]، [[محمد بن علی بن ابی طالب]]، [[عبدالله بن حسین بن علی]]، [[ابوبکر بن حسن بن علی]]، [[قاسم بن حسن بن علی]]، [[عبدالله بن حسن بن علی]]، [[عون بن عبدالله بن جعفر]]، [[محمد بن عبدالله بن جعفر]]، [[جعفر بن عقیل]]، [[عبدالرحمان بن عقیل]]، [[عبدالله بن مسلم بن عقیل]]، [[عبدالله بن عقیل]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]<ref>انصار الحسین، محمد مهدی شمس الدین، ص ۱۱۱</ref> نام ده نفر دیگر نیز [[نقل]] شده که البته [[یقینی]] نیست، آنان عبارتند از: [[ابوبکر بن علی بن ابیطالب]]، [[عبیدالله بن عبدالله بن جعفر طیار]]، [[محمد بن مسلم بن عقیل]]، [[عبدالله بن علی بن ابی طالب]]، [[عمر بن علی بن ابی طالب]]، [[ابراهیم بن علی بن ابی طالب]]، [[عمر بن حسن بن علی]]، [[محمد بن عقیل بن ابی طالب]] و [[جعفر بن محمد بن عقیل]]<ref>انصار الحسین، محمد مهدی شمس الدین، ص ۱۱۷</ref>.
| |
| | |
| == شهدای مذکور در منابع کهن ==
| |
| نامهایی که در [[زیارت ناحیه مقدسه]] و نیز در منابع دیگری همچون [[رجال شیخ]]، یا رجال طبری آمده است. این جدول که نام ۸۲ نفر را در بر دارد چنین است:
| |
| | |
| [[اسلم ترکی]]، [[انس بن حارث کاهلی]]، [[انیس بن معقل اصبحی]]، [[ام وهب]]، [[بریر بن خضیر]]، [[بشیر بن عمر حضرمی]]، [[جابر بن حارث سلمانی]]، [[جبلة بن علی شیبانی]]، [[جنادة بن حارث انصاری]]، [[جندب بن حجیر خولانی]]، [[جون مولی ابوذر غفاری]]، [[جوین بن مالک ضبعی]]، [[حبیب بن مظاهر]]، [[حجاج بن مسروق]]، [[حر بن یزید ریاحی]]، [[حلاس بن عمرو راسبی]]، [[حنظلة بن اسعد شبامی]]، [[خالد بن عمرو بن خالد]]، [[زاهر|زاهر مولی عمرو بن حمق خزاعی]]، [[زهیر بن بشر خثعمی]]، [[زهیر بن قین بجلی]]، [[زید بن معقل جعفی]]، [[سالم مولی بنی المدینة کلبی]]، [[سالم مولی عامر بن مسلم عبدی]]، [[سعد بن حنظله تمیمی]]، [[سعد بن عبدالله]]، [[سعید بن عبدالله حنفی|سعید بن عبدالله]]، [[سوار بن منعم بن حابس]]، [[سوید بن عمرو خثعمی]]، [[سیف بن حارث بن سریع جابری]]، [[سیف بن مالک عبدی]]، [[حبیب بن عبدالله نهشلی]]، [[شوذب مولی شاکر]]، [[ضرغامة بن مالک]]، [[عابس بن ابی شبیب شاکری]]، [[عامر بن حسان بن شریح]]، [[عامر بن مسلم]]، [[عبد الرحمان بن عبد الرحمان بن عبدالله ارحبی]]، [[عبد الرحمان بن عبد ربه انصاری]]، [[عبد الرحمان بن عبدالله بن یزید عبدی]]، [[عبید الله بن یزید عبدی]]، [[عمران بن کعب]]، [[عمار بن ابی سلامه]]، [[عمار بن حسان]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عمر بن جندب]]، [[عمرو بن خالد ازدی]]، [[عمر بن خالد صیداوی]]، [[عمرو بن عبدالله جندعی]]، [[عمرو بن ضبیعه]]، [[عمرو بن قرظه]]، [[عمر بن قرضه]]، [[عمر بن عبدالله ابو ثمامه صائدی]]، [[عمرو بن مطاع]]، [[عمیر بن عبدالله مذحجی]]، [[قارب مولی الحسین]]، [[قاسط بن زهیر]]، [[قاسم بن حبیب]]، [[قرة بن ابی قره غفاری]]، [[قعنب بن عمر]]، [[کردوس بن زهیر]]، [[کنانة بن عتیق]]، [[مالک بن عبد بن سریع]]، [[مجمع بن عبدالله عائذی]]، [[مسعود بن حجاج]] و پسرش، [[مسلم بن عوسجه]]، [[مسلم بن کثیر]]، [[منجح مولی الحسین]]، [[نافع بن هلال]]، [[نعمان بن عمرو]]، [[نعیم بن عجلان]]، [[وهب بن عبدالله]]، [[یحیی بن سلیم]]، [[یزید بن حصین همدانی]]، [[یزید بن زیاد کندی]]، [[یزید بن نبیط]].
| |
| | |
| == شهدای مذکور در منابع متأخر ==
| |
| اسامی کسانی است که در منابع متأخرتری مانند [[زیارت رجبیه]]، [[مناقب]] [[ابنشهرآشوب]]، یا مثیر الاحزان لهوف آمده است که عبارتاند از: (۲۹ نفر)
| |
| # [[ابراهیم بن حصین]]
| |
| # [[ابو عمرو نهشلی]]
| |
| # [[حماد بن حماد]]
| |
| # [[حنظلة بن عمرو شیبانی]]
| |
| # [[رمیث بن عمرو]]
| |
| # [[زائد بن مهاجر]]
| |
| # [[زهیر بن سائب]]
| |
| # [[زهیر بن سلیمان]]
| |
| # [[زهیر بن سلیم ازدی]]
| |
| # [[سلمان بن مضارب]]
| |
| # [[سلیمان بن سلیمان ازدی]]
| |
| # [[سلیمان بن عون]]
| |
| # [[سلیمان بن کثیر]]
| |
| # [[عامر بن جلیده]] (یا خلیده)
| |
| # [[عامر بن مالک]]
| |
| # [[عبد الرحمان بن یزید]]
| |
| # [[عثمان بن فروه]]
| |
| # [[عمر بن کناد]]
| |
| # [[عبدالله بن ابیبکر]]
| |
| # [[عبدالله بن عروه]]
| |
| # [[غیلان بن عبد الرحمان]]
| |
| # [[قاسم بن حارث]]
| |
| # [[قیس بن عبدالله]]
| |
| # [[مالک بن دودان]]
| |
| # [[مسلم بن کناد]]
| |
| # [[مسلم مولی عامر بن مسلم]]
| |
| # [[منیع بن زیاد]]
| |
| # [[نعمان بن عمرو]]
| |
| # [[یزید بن مهاجر جعفی]]
| |
| | |
| [[ستایش]] عظیمی را که [[امام حسین|سید الشهدا]] {{ع}} شب [[عاشورا]] از [[یاران]] خویش کرد، نام آنان را جاویدان و مقامشان را جلوهگر ساخت. آنجا که فرمود: من اصحابی شایستهتر و بهتر از [[یاران]] خود نمیشناسم {{متن حدیث|فَاِنِّی لا اَعْلَمُ اَصْحاباً اَوْلی وَلا خَیْراً مِنْ اَصْحابِی وَلا اهلبیت اَبَرَّ وَ لا اَوْصَلَ مِنْ اهلبیتی فَجَزاکُمُاللّهُ عَنِّی جَمیعاً خَیْراً}}<ref>مقتل خوارزمی، ج ۱، ص ۲۴۶، لهوف، ص۷۹</ref> در [[زیارت ناحیه مقدسه]] هم [[امام مهدی|امام زمان]] به آنان اینگونه [[سلام]] داده است: {{متن حدیث|اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ يَا خَيْرَ أَنْصَارٍ اَلسَّلاَمُ}}... در توصیف آن شیر مردان [[عارف]]، بسیار سخن میتوان گفت. از زبان [[دشمن]] هم میتوان حقایق را [[شناخت]]. به مردی که [[روز عاشورا]] همراه [[عمر سعد]] در [[کربلا]] شرکت داشته، گفتند: وای بر تو! آیا [[ذریه]] [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} را کشتید؟ گفت:... اگر تو [[شاهد]] چیزی بودی که ما دیدیم، تو هم همچون ما میکردی. گروهی بر ما تاختند که دستهاشان بر قبضه شمشیرها بود، همچون شیران [[خشمگین]]، سواران را از چپ و راست درهم مینوردیدند و خویش را به کام [[مرگ]] میافکندند. نه [[امان]] میپذیرفتند، نه علاقه به [[مال]] داشتند و نه چیزی میتوانست مانع ورودشان بر برکههای [[مرگ]] گردد! اگر اندکی از آنان دست بر میداشتیم، [[جان]] همه [[سپاه]] را میگرفتند. ای بی مادر، پس میخواستی چه کنیم؟!...<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۳،ص ۲۶۳</ref>.
| |
|
| |
|
| برای آشنایی با برخی [[فضایل]] آنان، که حواریین [[امام حسین]] {{ع}} بودند، رجوع کنید به [[منتخب التواریخ (کتاب)|منتخب التواریخ]]<ref>منتخب التواریخ، ص ۲۴۵ تا ۲۵۵</ref> که بیست و شش [[فضیلت]] برای آنان بر شمرده است، از جمله: [[رضایت]] از[[خدا]]، با وفاترین [[اصحاب]]، [[ثبت]] بودن نامشان در [[لوح محفوظ]]، [[برتر]] بودن مقامشان از همه [[شهدا]]، [[همت]] والا با عده کم، [[توفیق]] بازگشت به [[دنیا]] در عصر [[رجعت]]، معروف بودنشان در [[آسمانها]]، [[شوق]] [[شهادت]] در رکاب [[امام حسین]] {{ع}}، [[یاران]] واقعی [[دین خدا]]، [[وارستگی]] و [[زهد]] و [[عبادت]]، [[دفن]] در [[سرزمین مقدس]] [[کربلا]] و... همین فضیلتهاست که آنان را محبوب دلها ساخته و در [[دنیا]] و [[آخرت]]، مورد [[غبطه]] جهانیانند. [[قبر]] [[شهدای کربلا]] همه یکجا در [[حرم]] [[امام حسین|سید الشهدا]] {{ع}} است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۴ تا ۵۸.</ref>.
| | === شهدای [[بنی هاشم]] === |
| | تعداد ۱۷ نفر از [[شهدای کربلا]] که شهادتشان [[اجماعی]] است، عبارتاند از: [[علی بن الحسین الأکبر]]، [[عباس بن علی بن ابی طالب]]، [[عبدالله بن علی بن ابی طالب]]، [[جعفر بن علی بن ابی طالب]]، [[عثمان بن علی بن ابی طالب]]، [[محمد بن علی بن ابی طالب]]، [[عبدالله بن حسین بن علی]]، [[ابوبکر بن حسن بن علی]]، [[قاسم بن حسن بن علی]]، [[عبدالله بن حسن بن علی]]، [[عون بن عبدالله بن جعفر]]، [[محمد بن عبدالله بن جعفر]]، [[جعفر بن عقیل]]، [[عبدالرحمان بن عقیل]]، [[عبدالله بن مسلم بن عقیل]]، [[عبدالله بن عقیل]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]<ref>انصار الحسین، محمد مهدی شمس الدین، ص ۱۱۱.</ref> نام ده نفر دیگر نیز [[نقل]] شده که البته [[یقینی]] نیست، آنان عبارتاند از: [[ابوبکر بن علی بن ابیطالب]]، [[عبیدالله بن عبدالله بن جعفر طیار]]، [[محمد بن مسلم بن عقیل]]، [[عبدالله بن علی بن ابی طالب]]، [[عمر بن علی بن ابی طالب]]، [[ابراهیم بن علی بن ابی طالب]]، [[عمر بن حسن بن علی]]، [[محمد بن عقیل بن ابی طالب]] و [[جعفر بن محمد بن عقیل]]<ref>انصار الحسین، محمد مهدی شمس الدین، ص ۱۱۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۴ ـ ۵۸.</ref> |
|
| |
|
| ==[[شهادت اصحاب]]== | | ==[[شهادت اصحاب]]== |
