بدون خلاصۀ ویرایش
(تغییر هدف تغییرمسیر از ام حبیبه به ام حبیبه (ابهامزدایی)) برچسبها: تغییر هدف تغییرمسیر پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
# | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = همسران امام رضا | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== مقدمه == | |||
امحبیب یکی از همسران امام رضا{{ع}} بود که عمده منابع گزارشگر این [[ازدواج]] آن را دختر [[مأمون]]<ref>ر.ک: شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۴۷؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب{{ع}}، ج۴، ص۳۶۷؛ سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۳؛ ابنطولون، الأئمة الاثنا عشر، ص۹۷؛ قاضی نورالله تستری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۱۲، ص۳۸۶.</ref> دانستهاند. [[خصیبی]]<ref>حسین بن حمدان خصیبی، الهدایة الکبری، ص۲۸۰.</ref> و [[مسعودی]]<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref> او را خواهر مأمون میدانند. برخی پژوهشگران نیز به این دلیل که مأمون در این [[تاریخ]] سی سال داشت و دختر او کوچک بود و با [[امام]] تفاوت سنی بسیاری حدود چهل سال داشت، نقل خصیبی و مسعودی را ترجیح دادهاند<ref>حسین جاسم، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۹۶.</ref>؛ ولی برخی دیگر به نشانههایی از قبیل نفوذ آسانتر به خانه امام{{ع}} و [[مراقبت]] بیشتر مأمون از امور ایشان این تفاوت سنی امام با دختر مأمون را پذیرفته و امحبیب را دختر مأمون دانستهاند<ref>باقر شریفقرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸؛ سید جعفر مرتضی عاملی، الحیاة السیاسیة للامام الرضا{{ع}}، ص۲۰۹.</ref>. البته موضوع نفوذ در هر دو صورت امکانپذیر بود. منابع تاریخی از چگونگی تعامل [[امام رضا]]{{ع}} با امحبیب پس از ازدواج یادی نکردهاند و امام هم به فاصله کمی از این ازدواج در [[طوس]] به دستور مأمون<ref>احمد بن ابییعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۵۳؛ ابنحبان، کتاب الثقات، ج۸، ص۴۵۷؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۵۶۷؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۰.</ref> [[مسموم]] شد و به [[شهادت]] رسید. | |||
عمده منابع این ازدواج را به پیشنهاد مأمون دانستهاند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۱۴۵، حوادث سال ۲۰۲ق؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، ج۴، ص۳۵؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۸۶؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب{{ع}}، ج۴، ص۳۹۷؛ سبط ابنجوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۱؛ ابنخلکان، وفیات الاعیان، ج۳، ص۲۶۹، ش۴۲۳.</ref>؛ ولی [[مسعودی]] که در این نقل تنهاست، آن را به پیشنهاد [[امام]] و پذیرش [[مأمون]] دانسته است<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref>. اگر پیشنهاد مأمون بوده، باید دید انگیزه او برای آن چه بوده است. شاید بتوان تفسیرهای متفاوتی برای آن مطرح کرد: اول، [[هدف]] مأمون نفوذ به [[خانه امام رضا]]{{ع}} برای آگاهییابی از برنامه و کارها و تحرکات ایشان بود<ref>باقر شریف قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. دوم، انگیزه مأمون نزدیک شدن به امام بود تا روابط آنان از این راه تقویت شود<ref>باقر شریفقرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. وانگهی چون قرار بود امام مدتی در [[خراسان]] اقامت کند، شرایط عادی میطلبید همسری نیز داشته باشد و چه بهتر که آن [[همسر]] دختر یا خواهر مأمون باشد تا مأمون به انتساب سببی با [[امام رضا]]{{ع}} مفتخر گردد. شاید بتوان گفت با لحاظ موقعیت و [[مقبولیت]] [[علمی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] امام نزد عموم [[مردم]] هر دو احتمال درست است<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۹ ـ ۲۰۱.</ref>. | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:IM010877.jpg|22px]] [[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|'''سیره همسرداری امامان معصوم''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:همسران امام رضا]] | |||