حدیث خیر البشر: تفاوت میان نسخه‌ها

باید توجه داشت که ابن جوزی در مواردی دچار [[خطا]] و اشتباهاتی شده که مورد [[انتقاد]] عالمان رجال و حدیث قرار گرفته است<ref>الباعث الحثیث، ص۷۵؛ تذکرة الحفاظ، ج۴، ص۹۵؛ طبقات الحفاظ، ص۴۸۰؛ اللآلی المصنوعه، ج۱، ص۹؛ لسان المیزان، ج۲، ص۳۹۸.</ref>. ابن جوزی در موضوعات از [[محمد بن کثیر کوفی]]، [[محمد بن شجاع ثلجی]]، [[حفص بن عمر کوفی]]، [[محمد بن یحیی بن حسن بن جعفر علوی]]، [[احمدبن ابونصر ذارع]] و احمدبن سالم نام برده و با تضعیف ایشان صدور روایت را از [[رسول خدا]]{{صل}} صحیح نمی‌داند<ref>الموضوعات، ج۱، ص۳۴۸.</ref>. در ذیل دلائل تضعیف شخصیت‌های یاد شده به همراه بررسی و نقد آن مطرح می‌شود:

# [[محمد بن شجاع ثلجی]]: وی متهم به جعل روایت در مسئله تشبیه و نسبت دادن آن به [[اهل حدیث]] و همچنین نقل احادیث منکر است<ref>تهذیب التهذیب، ج۹، ص۲۲۱؛ تهذیب الکمال، ج۲۵، ص۳۶۲.</ref>. این در حالی است که [[ذهبی]] وی را با عناوینی همچون [[فقیه]]، نامدار، دریای [[دانش]]، فردی متعبد و [[شب‌زنده‌دار]] و [[قاری]] [[قرآن کریم]] معرفی کرده و می‌افزاید که او در حال [[سجده]] از [[دنیا]] رفت<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۷۹.</ref>. با توجه به مطالبی که در کتب رجال در مورد [[مخالفت]] محمد بن شجاع ثلجی با [[احمد بن حنبل]] و [[امام شافعی]] گفته شده و [[اعتقاد]] او در مسئله مخلوق بودن قرآن و حادث بودن آن<ref>میزان الاعتدال، ج۳، ص۵۷۷.</ref> چنین می‌نماید که این اتهامات بیشتر در جهت ضربه زدن به [[شخصیت]] او بوده است تا ارزیابی او. روشن است که جرح در چنین مواردی که برخاسته از [[عداوت]] و [[اختلاف]] نظر است ارزشی ندارد<ref>الرفع و التکمیل، ج۱، ص۴۰۹.</ref>

# [[حفص بن عمر]]: وی [[حفص بن عمر بن عبدالعزیز الدوری]] است که [[ابن جوزی]] با [[لقب]] «الکوفی» و اطلاق {{عربی|لَيْسَ بِشَيْ‌ءٍ}} او را تضعیف کرده است. در حالی که حفص بن عمر، فردی ثقه و مورد [[اطمینان]] بوده و [[ابوحاتم]] او را توثیق کرده<ref>الجرح و التعدیل، ج۳، ص۱۸۴، رقم ۷۲۹.</ref> و [[ابن حنبل]] از او اخذ روایت کرده<ref>سؤالات ابی داوود للامام احمد، ج۱، ص۳۷۰، رقم ۵۸۲.</ref> و [[کتابت حدیث]]<ref>تاریخ بغداد، بشار، ج۹، ص۸۹، رقم ۴۲۷۱.</ref> نموده است. با وجود تعابیری که در مورد او به کار رفته، جایی برای تردید در وثاقت او نیست<ref>ر.ک: سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۵۴۱، رقم ۱۵۹؛ التراجم الساقطة، ج۱، ص۲۴۱، رقم ۱۴۳.</ref>.