پرش به محتوا

سیره امام صادق: تفاوت میان نسخه‌ها

۷٬۳۵۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۶: خط ۳۶:
=== [[سیره تبلیغی امام صادق]] ===
=== [[سیره تبلیغی امام صادق]] ===


=== [[سیره سیاسی امام صادق]] ===
=== سیره سیاسی امام صادق ===
{{اصلی|سیره سیاسی امام صادق}}
پس از [[رحلت رسول خدا]]{{صل}}، طرفداران [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به تبیین اندیشه‌های اصولی خود پرداختند. با کشته شدن عثمان و روی کار آمدن [[امویان]]، [[جامعه اسلامی]] به دو گروه عثمانی و [[علوی]] تقسیم شد. پس از [[حادثه کربلا]] گروه‌های مختلفی به نام [[خون‌خواهی امام حسین]]{{ع}} برای براندازی حکومت عرب‌گرای [[اموی]] به پا خواستند. جریان‌های سیاسی در [[مخالفت]] با [[دولت اموی]] مشترک بودند، اما ادعای امامت و [[رهبری سیاسی]] سبب تعارض درونی آنها بود و [[اجازه]] نمی‌داد اتحادیه سیاسی علیه دولت اموی شکل گیرد.
 
[[کیسانیه]] [[معتقد به امامت]] [[فرزندان امام علی]]{{ع}} به [[رهبری]] [[محمد بن حنفیه]] بودند که در ادامه، [[عباسیان]] ادعا کردند رهبری کیسانیه به [[محمد بن علی عباسی]] واگذار شده است. بنوحسن{{ع}} و بنوحسین{{ع}} معتقد به امامت [[فرزندان حضرت فاطمه]]{{س}} بودند. [[قیام زید]] و [[شکست]] او از [[حکومت اموی]] سبب پیدایش [[زیدیه]] شد که قیام مسلحانه علیه [[ظلم]] را نشانه امامت می‌شمردند. [[خوارج]] نیز گروهی فعال و [[معتقد]] به براندازی [[نظام]] اموی بودند که برخلاف دیگر گروه‌های سیاسی، [[اعتقادی]] به انحصار [[امامت]] در میان [[قریش]] نداشتند. [[موالی]] نیز یک گروه [[اجتماعی]] بودند که به دلیل محرومیت‌های فراوان در دولت اموی به مخالفان آن [[دولت]] تبدیل شده بودند.
 
عباسیان به رهبری [[محمد بن علی بن عبدالله بن عباس]]، از اواخر قرن اول هجری<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۷۵.</ref> به [[مبارزه]] امویان روی آوردند. آنان با نافرجام خواندن [[مبارزات]] [[علویان]]، از آنان فاصله گرفتند و بدون قصد واگذاری [[حکومت]] به آنان حرکتی سامانمند و پرشتابی را پی‌ریزی کردند. ناهماهنگی میان گروه‌های معارض [[اجازه]] ائتلاف به آنان را نمی‌داد.
 
نارضایتی عمومی از دولت اموی، [[تشکیلات]] دقیق عباسیان، [[انتخاب]] [[خراسان]] به عنوان سرزمینی مناسب و همسو با [[تفکر]] [[سیاسی]] [[فکری]] عباسیان و از سوی دیگر عدم [[اتحاد]] دیگر معارضان در برابر عباسیان عواملی برای [[پیروزی]] آنان در سال ۱۳۲ق شد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۲۷۱.</ref>.
 
امام صادق{{ع}} در برابر [[عباسیان]] راهی را انتخاب کرد که بدون حرکت نظامی، بتواند آنان را نقد کند و [[افکار]] [[اهل بیت]]{{عم}} را گسترش دهد و در [[فرهنگ عمومی]] [[جامعه]] تأثیر بگذارد. حضرت همچنین در برابر قیام‌های مانند [[قیام زید بن علی]]، نفس زکیه و ... نه آنها را تایید و نه رد می‌کرد و در برخی موارد کمک‌های مالی نیز به آنها داشته است<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص۲۷۳ ـ ۲۸۶.</ref>.


=== [[سیره اقتصادی امام صادق]] ===
=== [[سیره اقتصادی امام صادق]] ===


=== [[سیره فرهنگی امام صادق]] ===
=== سیره فرهنگی امام صادق ===
{{اصلی|سیره فرهنگی امام صادق}}
برخی از فعالیت‌های فرهنگی امام صادق{{ع}} عبارت‌اند از:
# '''رویارویی با جریان‌های الحادی:''' یکی از گام‌هایی که [[امام صادق]]{{ع}} در دوران [[امامت]] خویش برداشتند، روبه‌رو شدن با جریانات [[الحاد]] و بی‌دینی بود. امام{{ع}} در مقابله با آنان از روش‌های مختلف استفاده می‌کردند تا اینکه همه محتوای آنها را بیرون ریخته و در برابر اهداف [[ناپاک]] آنان [[ایستادگی]] نماید.
# '''[[مبارزه]] با جریان [[غلوّ]]:''' موضع امام صادق{{ع}} در برابر جریان [[غلو]] و فعالیت‌های [[غالیان]] بسیار [[استوار]] و [[قاطع]] بود، آن حضرت به [[سدیر]] فرموده‌اند: ای سدیر [[چشم]] و گوش، پوست و مو، و گوشت و [[خون]] من از این گروه بیزار است، [[خدا]] و [[رسول]] نیز از ایشان بیزار باد، اینان بر دین من و پدران من نیستند، به [[خدا]] [[سوگند]] که در [[روز قیامت]] که [[خداوند]] میان من و آنان جمع کند بر آنها [[خشمگین]] است‌<ref>اصول کافى، ج۱، ص۲۶۹.</ref>.
# '''ارائه راه صحیح فهم دینی:''' امام صادق{{ع}} در همان زمانی که با جریانات [[فکری]] [[مبارزه]] می‌کرد، به مبارزه با جریانات دیگری هم می‌پرداخت که سنگ بنای بعضی از مکاتب [[فقهی]] گردیده بود که با [[روح]] [[شریعت اسلام]] منافات داشت و ممکن بود [[دین اسلام]] را از درون نابود کرده و محتوای آن را [[تغییر]] بدهد. از اینجا بود که امام صادق{{ع}} یاران خود را از عمل به مبانی این جریانات برحذر می‌داشته‌اند، آن حضرت به [[ابان بن تغلب]] فرموده است: {{متن حدیث|يَا أَبَانُ، إِنَّ السُّنَّةَ إِذَا قِيسَتْ مُحِقَ الدِّينُ}}؛ ای [[ابان]]، اگر [[سنت]] مورد [[قیاس]] قرار گیرد [[دین]] نابود می‌شود<ref>بحار الانوار، ج۱۰۴، ص۴۰۵، به نقل از محاسن برقى.</ref>.
# '''[[مبارزه]] با مسأله [[تحریف قرآن]]''' و استفاده ابزاری از [[قرآن]] و مفاهیم آن برای مقاصد سیاسی‌: امام صادق{{ع}} در برابر استفاده‌های ابزاری [[سیاسی]] که نصّ قرآن را در خدمت اهداف سیاسی مشکوک خود می‌خواست، به [[دفاع]] از حریم قرآن پرداخت<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۸ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۸]]، ص۱۳۷ ـ ۱۵۱.</ref>.


=== [[سیره مدیریتی امام صادق]] ===
=== [[سیره مدیریتی امام صادق]] ===
خط ۶۹: خط ۸۵:
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:151922.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۸ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۸''']]
# [[پرونده:151922.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۸ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۸''']]
# [[پرونده:IM010522.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۳۰٬۳۵۲

ویرایش