بنی جذام: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی جذام (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵

۱۰٬۲۷۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۹۸: / خط ۹۸: @@
 [[قیام]] [[علاء بن مغیث جذامی یحصبی]] در [[سال ۱۴۶ هجری]] علیه [[عبدالرحمن بن معاویه]] معروف به «عبدالرحمن داخل» -مؤسس سلسلة [[امویان اندلس]]- هم از دیگر وقایع مهمی است که به نقش فعال بنی جذام در منطقه اندلس می‌پردازد. علاء در دوران حکومت [[منصور دوانیقی]] (حک: ۱۳۶-۱۵۸) به اندلس رفت و در «باجه» اقامت گزید. وی در [[زمان]] حکومت عبدالرحمن داخل-مؤسس سلسله امویان اندلس- [[مردم]] را به منصور دوانیقی [[دعوت]] کرد. [[مردمان]] بسیاری بر او گرد آمدند. عبدالرحمن داخل پس از اطلاع از این امر، بر علاء بن مغیث جذامی [[لشکر]] کشید و در نواحی اشبیلیه پس از چند [[روز]] [[نبرد]]، او را [[شکست]] داد و سر بسیاری از سپاهیانش را به قیروان و [[مکه]] فرستاد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>. پس از [[قتل]] او، سعید یَحْصَبی از بستگان [[علاء]]، معروف به «مطری»، در [[سال ۱۴۸ هجری]] در ناحیه «لبله» به [[خونخواهی]] یمنیانی که با علاء کشته شده بودند، [[قیام]] کرد و اشبیلیه را به [[تصرف]] خود در آورد. عبدالرحمن داخل بر او [[لشکر]] کشید و سعید، به ناچار در دژی [[پناه]] گرفت. پس از به محاصره در آمدن مطری، فردی به نام [[غیاث]] بن [[علقمه]] [[لخمی]] که در «شدونه» استقرار داشت، به مدد مطری شتافت. اما عبدالرحمن، [[غلام]] خود را به مقابله وی فرستاد و مانع از [[یاری]] غیاث بن علقمه به مطری شد. محاصره قلعه به درازا کشید تا این که مطری در یکی از روزها که به [[جنگ]] آمده بود کشته شد<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
+==مشاهیر و معاریف این [[قبیله]]==
+از این [[قوم]]، [[رجال]] و [[دانشمندان]] بسیاری برخاستند که از شمار بسیار آنها -علاوه بر معاریف و مشاهیری که در متن به اسامی آنها پرداخته شد،- من باب نمونه می‌توان به نام اصحابی چون [[بعجة بن زید]] –برادر [[رفاعة بن زید]]-<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۸۲.</ref>، سندر مولی زنباع<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۶، ص۲۳۶۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۶۸۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۳۱۲. (سندر غلام حضرت از اصحاب. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۴۹)</ref>، [[عبدالله بن سندر]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۹، ص۳۴۰۶؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۶۹؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۹۲۴.</ref>، [[عدی بن زید جذامی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۴۴؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۲، ص۴۱۳۲؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۸</ref>، قیس جذامی<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۷؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۱۴۳؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۱۱۹.</ref>، [[انیف بن مله]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۲۸۸.</ref> یا به نقلی [[انیف بن صله جذامی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۹.</ref>، [[حیان بن مله جذامی]]<ref>ابن حبان، تاریخ الصحابه، ص۷۸؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۵۱.</ref>، [[ثمامة بن ابی ثمامه جذامی]]<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۲۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۹۶.</ref>، [[سعد بن وائل بن عمرو جذامی]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۲۷.</ref> و [[مسور بن یزید جذامی]]<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۲۵۴.</ref> اشاره کرد.
+[[روح بن شرحبیل بن عبداللّه بن ثعلبة]] از سران و بزرگان این قوم<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۰۴.</ref>، [[ثوبان بن عمرو بن لصیت جذامی جروی]] از اشراف [[مصر]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۱-۲۷۲.</ref>، علاءالدین بن علی بن صاحب فتح الدین محمد بن عبدالله جذامی قاضی و ادیب بنام بنی جذام<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۸، ص۸۴.</ref>، [[احمد بن داوود بن یوسف جذامی]] (م. ۵۹۸)، [[طبیب]] و شارح کتاب «[[ادب]] الکاتب» ابن قُتیبه و [[مقامات]] حریری<ref>بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۸۹.</ref> و ذوالعنق ملوج بن ابی عامر جذامی [[شاعر]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۱۸.</ref> هم، از دیگر [[رجال]] نام آور این [[قوم]] برشمرده شده‌اند. ضمن این که از رجال [[علمی]] این قوم هم باید از بکر بن سَوادَة بن ثُمامه جذامی از [[تابعین]] و [[رجال حدیث]] سدة دوم [[هجری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۸۹؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۳۸۶؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[عثمان بن حکم جذامی]] [[راوی]] و [[فقیه]] [[اهل سنت]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۲۶۷؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۰، ص۳۵۰.</ref>، [[حسن بن علی بن علی بن حزام]] از [[فقها]] و [[محدثان]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۶، ص۸۳-۸۴.</ref>، رشید الدین ابومحمد عبدالظاهر بن نشوان جذامی مصری از علمای [[علم نحو]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۴۷، ص۴۲۱؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۷، ص۴۲۴.</ref>، [[احمد بن محمد بن علی بن حجر سعدی]] معروف به «[[ابن حجر هیتمی]]» از فقهای [[مصر]] در [[قرن]] ده<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱، ص۱۳۲.</ref> و محدثان و راویانی چون: ابوعلی حسن بن عبدالعزیز بن زید جذامی معروف به «جروی» از محدثان مصر<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۳۴۸؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۲، ص۱۲۷.</ref>، [[معروف بن سوید جذامی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۴۱۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۳۲۳؛ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۴۹.</ref>، [[موسی بن ابراهیم المعلم جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۱۳۴.</ref>، [[قیس جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۷، ص۱۰۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۳۱۲.</ref>، [[عامر بن سبط جذامی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۲۵۱.</ref>، [[یوسف بن سعید جذامی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۲۲۳.</ref>، [[رمیح جذامی]]<ref>المزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۲۲۶.</ref>، [[محمد بن حسن بن سباع مصری]]<ref>ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۸، ص۹۸.</ref>، [[عبدالله بن وهیب جذامی غزی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۳، ص۶۹.</ref>، [[جنادة بن فروة بن سلمه]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۲۷۲.</ref>، [[عبدالملک بن ابی عیاش]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۳۶۲.</ref> و... نام برد. علاوه بر این که از مشاهیر اندلسی بنی جذام هم می‌توان از بزرگانی چون محمد بن علی بن محمد بن فخار اَرْکُشی جذامی (م. ۷۲۳)، [[فقیه]] و لغت شناس [[اهل]] مالَقَه (مالاگای کنونی)، صاحب آثاری چون «شرح [[مشکلات]] [[سیبویه]]»، «شرح [[قوانین]] الجَزْوَلیة» و «شرح الرسالة»<ref>سیوطی، بغیة الوعاءة فی طبقات اللغویین و النحاة، ج۱، ص۱۸۷ـ ۱۸۸.</ref>، علی بن عبداللّه بن محمد بن محمد بن حسن جذامی مالِقی نُباهی (م. بعد از ۷۹۲) [[قاضی]] غَرناطه (گرانادا) و مؤلف کتاب «[[تاریخ]] قضاة الاندلس»<ref>مَقَّری، ازهار الریاض فی اخبار عیاض، ج۲، ص۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۳۰۶.</ref> ابوعمر جذامی بزلیانی قاضی ببجانه [[اندلس]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۱، ص۴۲.</ref>، [[ابوسهل یونس بن احمد بن یونس]] معروف به «[[ابن الحرانی قرطبی]]» از [[دانشمندان]] [[علم]] لغت<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۷۴.</ref>، [[ابوالعباس بن احمد بن محمد جذامی مرسی زنقی]] از [[اصولیین]] و [[متکلمین]] اندلس<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳۲، ص۲۷۰.</ref> و [[محدثان]] و راویانی همچون: [[احمد بن خالد بن عبدالله جذامی قرطبی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۶۱۹.</ref>، [[احمد بن عبدالله بن عبدالبصیر جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۷۰.</ref>، [[اسد بن حیون بن منصور]]<ref>العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۳؛ ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۹۰.</ref>، [[اخطل بن رفده جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۱۰۴.</ref>، [[حمید بن ثوابه جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۱۴۸.</ref>، [[سعید بن عثمان بن عبدالملک جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۲۰۲.</ref>، [[ضبیب بن ضبیب جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۲۴۲.</ref>، [[معاویة بن عباس بن هشام جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۲، ص۱۳۹.</ref>، [[مهدی بن عمر جذامی]]<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۲، ص۱۵۲.</ref> و... یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>
 == منابع ==