وقف در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
«[[وقف]]» را چنین تعریف کرده‌اند: منعفت حاصل از چیزی را در راه به‌خصوصی [[خرج]] کردن. وقف عبارت است از اینکه عین [[مال]] [[حبس]] و منافع آن تسبیل شود. (ماده ۵۵ [[قانون]] مدنی). جمع این واژه [[اوقاف]] است. به مال و [[زمین]] وقف شده، موقوفه گفته می‌شود. وقف از جمله [[عقود]] معینی است که در [[فقه]] [[امامیه]] از اعتبار خاصی برخوردار است.
«[[وقف]]» را چنین تعریف کرده‌اند: منعفت حاصل از چیزی را در راه به‌خصوصی [[خرج]] کردن. وقف عبارت است از اینکه عین [[مال]] [[حبس]] و منافع آن تسبیل شود. (ماده ۵۵ [[قانون]] مدنی). جمع این واژه [[اوقاف]] است. به مال و [[زمین]] وقف شده، موقوفه گفته می‌شود. وقف از جمله [[عقود]] معینی است که در [[فقه]] [[امامیه]] از اعتبار خاصی برخوردار است. در اواخر شاهنشاهی ساسانیان بنیادهای [[نیکوکاری]] به منظور [[رستگاری]] روان در [[ایران]] بنیاد شد که [[پول]] آن صرف کمک به تنگدستان و احداث تأسیسات عام‌المنفعه می‌شد. همین بنیادها بعدها الگویی برای وقف [[اسلامی]] شدند.
در اواخر شاهنشاهی ساسانیان بنیادهای [[نیکوکاری]] به منظور [[رستگاری]] روان در [[ایران]] بنیاد شد که [[پول]] آن صرف کمک به تنگدستان و احداث تأسیسات عام‌المنفعه می‌شد. همین بنیادها بعدها الگویی برای وقف [[اسلامی]] شدند.


در ایران در تشکیلات اداری دوره [[سامانیان]] (۲۶۱-۳۸۹ هجری) از [[دیوان]] [[موقوفات]] و یا دیوان اوقاف نام برده شده که کار آن رسیدگی به امور [[مساجد]] و [[اراضی]] موقوفه بوده است.
در ایران در تشکیلات اداری دوره [[سامانیان]] (۲۶۱-۳۸۹ هجری) از [[دیوان]] [[موقوفات]] و یا دیوان اوقاف نام برده شده که کار آن رسیدگی به امور [[مساجد]] و [[اراضی]] موقوفه بوده است.
خط ۵۲: خط ۵۱:
البته در وقف انتفاع تعبیر به ملکیت انتفاع، شاید خالی از [[مسامحه]] نباشد. در این موارد تعبیر به [[اباحه]] از تعبیر به تملیک، مناسب‌تر است.
البته در وقف انتفاع تعبیر به ملکیت انتفاع، شاید خالی از [[مسامحه]] نباشد. در این موارد تعبیر به [[اباحه]] از تعبیر به تملیک، مناسب‌تر است.


وقف و [[حبس]] جزء انباشت [[سرمایه]] از شیوه‌های عملی [[فقرزدایی]] محسوب می‌شود. وقف و حبس که در مقوله [[حقوقی]] مورد تأکید [[اسلام]] است، به‌طور دقیق در جهت کار افتادن سرمایه به شکل خارج از دست سرمایه‌دار طراحی و [[تشریع]] شده است؛ سرمایه‌هایی که وقف یا حبس می‌شود، از [[اختیار]] مالکیت آن [[آزاد]] می‌شود و منافع حاصل چه در [[تولید]] یا [[تجارت]] و خدمات به گروه‌های نیازمند اختصاص می‌یابد.
وقف و [[حبس]] جزء انباشت سرمایه از شیوه‌های عملی [[فقرزدایی]] محسوب می‌شود. وقف و حبس که در مقوله [[حقوقی]] مورد تأکید [[اسلام]] است، به‌طور دقیق در جهت کار افتادن سرمایه به شکل خارج از دست سرمایه‌دار طراحی و [[تشریع]] شده است؛ سرمایه‌هایی که وقف یا حبس می‌شود، از [[اختیار]] مالکیت آن [[آزاد]] می‌شود و منافع حاصل چه در [[تولید]] یا [[تجارت]] و خدمات به گروه‌های نیازمند اختصاص می‌یابد.


[[وقف]] و [[حبس]] در عین اینکه یک [[سیاست]] حمایتی در جهت [[فقرزدایی]] به شمار می‌آید خود وسیله توزیع سرمایه و گردش آن توسط افرادی غیر از سرمایه‌دار است<ref>فقه سیاسی، ج۴، ص۱۲۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۵۹.</ref>
[[وقف]] و [[حبس]] در عین اینکه یک [[سیاست]] حمایتی در جهت [[فقرزدایی]] به شمار می‌آید خود وسیله توزیع سرمایه و گردش آن توسط افرادی غیر از سرمایه‌دار است<ref>فقه سیاسی، ج۴، ص۱۲۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۵۹.</ref>
۱۳۰٬۳۱۴

ویرایش