حجاج بن یوسف ثقفی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۴: خط ۴:
[[حَجّاج]] در لغت به‌معنای کسی است که بسیار [[حج]] به جا می‌آورد و به مفهوم بریدن استخوان نیز هست. برخی گفته‌اند: نام وی در [[کودکی]] کُلَیب بود و سپس حجاج نامیده شد. پاره‌ای نیز گفته‌اند: [[کلیب]] لقبی بود که برای تفأل و خوش‌یمنی، بر حسب [[سنّت]] [[عرب]]، به وی اطلاق شد.
[[حَجّاج]] در لغت به‌معنای کسی است که بسیار [[حج]] به جا می‌آورد و به مفهوم بریدن استخوان نیز هست. برخی گفته‌اند: نام وی در [[کودکی]] کُلَیب بود و سپس حجاج نامیده شد. پاره‌ای نیز گفته‌اند: [[کلیب]] لقبی بود که برای تفأل و خوش‌یمنی، بر حسب [[سنّت]] [[عرب]]، به وی اطلاق شد.


حجاج از جانب [[عبدالملک بن مروان]] به [[ولایت]] [[عراق]] و [[خراسان]] برگزیده شد و چون [[عبدالملک]] مُرد، یزید [[خلافت]] یافت و وی را در [[شغل]] خود باقی گذاشت. او [[شهر واسط]] را ساخت که در سال ۸۶ پایان یافت و آن را واسط نامند، چون بین [[بصره]] و [[کوفه]] واقع شده است. زمانی که [[عبدالله بن زبیر]] در [[حجاز]] دعوای خلافت کرد، حجاج از جانب [[خلیفه]] وقت [[مأمور]] به [[نبرد]] با [[ابن زبیر]] شد. وی با منجنیق [[خانه خدا]] را خراب کرد و عبدالله بن زبیر را کشت و سرش را به [[شام]] فرستاد و جسد وی را به دار آویخت و سپس در حجاز، [[مردمان]] را به [[بیعت]] عبدالملک واداشت و نسبت به [[صحابه]] و [[مردم]] حرمین شریفین انواح عقوبت‌ها را روا داشت و عده زیادی را کشت. در همان سال (۷۵ [[هجری]]) افزون بر حجاز، [[حکومت عراق]] را نیز ضمن نامه‌ای از خلیفه درخواست کرد. خلیفه نیز حکومت عراق را به وی سپرد. بنابراین دامنه [[سلطه]] و [[اقتدار]] [[حکومت]] او در تمام [[ممالک اسلامی]] تا حدود هند و مغولستان گسترش یافت و [[حاکم خراسان]] و سایر ممالک شرق از جانب او [[نصب]] می‌شدند. در مدت ۲۰ سال حکومت او در کوفه و بصره و دیگر نواحی عراق، [[مظالم]] بسیاری اتفاق افتاد. مدت بیست سال تمام، ممالک اسلامی در [[وحشت]] دائم به‌سر می‌بردند.
حجاج از جانب [[عبدالملک بن مروان]] به [[ولایت عراق]] و [[خراسان]] برگزیده شد و چون عبدالملک مُرد، [[یزید بن عبدالملک]] [[خلافت]] یافت و وی را در [[شغل]] خود باقی گذاشت. او [[شهر واسط]] را ساخت که در سال ۸۶ پایان یافت و آن را واسط نامند، چون بین [[بصره]] و [[کوفه]] واقع شده است. زمانی که [[عبدالله بن زبیر]] در [[حجاز]] دعوای خلافت کرد، حجاج از جانب [[خلیفه]] وقت [[مأمور]] به [[نبرد]] با [[ابن زبیر]] شد. وی با منجنیق [[خانه خدا]] را خراب کرد و عبدالله بن زبیر را کشت و سرش را به [[شام]] فرستاد و جسد وی را به دار آویخت و سپس در حجاز، [[مردمان]] را به [[بیعت]] عبدالملک واداشت و نسبت به [[صحابه]] و [[مردم]] حرمین شریفین انواح عقوبت‌ها را روا داشت و عده زیادی را کشت. در همان سال (۷۵ [[هجری]]) افزون بر حجاز، [[حکومت عراق]] را نیز ضمن نامه‌ای از خلیفه درخواست کرد. خلیفه نیز حکومت عراق را به وی سپرد. بنابراین دامنه [[سلطه]] و [[اقتدار]] [[حکومت]] او در تمام [[ممالک اسلامی]] تا حدود هند و مغولستان گسترش یافت و [[حاکم خراسان]] و سایر ممالک شرق از جانب او [[نصب]] می‌شدند. در مدت ۲۰ سال حکومت او در کوفه و بصره و دیگر نواحی عراق، [[مظالم]] بسیاری اتفاق افتاد. مدت بیست سال تمام، ممالک اسلامی در [[وحشت]] دائم به‌سر می‌بردند.


پس از آنکه حجاج دو سال (و به قولی سه سال) در [[عمل]] [[حاکم حجاز]] بود، عبدالملک بن مروان را از این سمت برکنار و در [[رجب]] یا [[رمضان]] ۷۵ با [[اختیارات]] کامل و وسیع وی را [[حاکم عراق]] گرداند. از [[دلایل]] این امر، [[مرگ]] [[برادر]] [[خلیفه]] (ِشر بن [[مروان بن حکم]])، [[آشفتگی]] اوضاع [[عراق]] و افزایش خطر [[خوارج]] و نیز درخواست عده‌ای از بزرگان [[حجاز]] از [[عبدالملک]] مبنی بر [[عزل]] حجاج از حجاز بود. بدین‌ترتیب، [[خطبه]] مشهور [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} خطاب به [[مردم کوفه]] و [[پیش‌گویی]] [[تسلط]] یافتن غلامی [[ستمگر]] از [[قبیله ثقیف]] بر آنان و خبر از [[حکومت فردی]] [[خون‌ریز]] و [[شکمباره]]، محقق شد. [[آگاه]] باشید! به [[خدا]] [[سوگند]]، پسرکی از [[طایفه ثقیف]] ([[حجاج بن یوسف ثقفی]]) بر شما مسلط می‌شود که هوسباز و گردن‌کش و [[ستمگر]] ات، سبزه‌زارهای شما ([[اموال]] و [[دارایی‌ها]]) را می‌چرد و چربی شما را آب می‌کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۱۶.</ref>.
پس از آنکه حجاج دو سال (و به قولی سه سال) در [[عمل]] [[حاکم حجاز]] بود، عبدالملک بن مروان را از این سمت برکنار و در [[رجب]] یا [[رمضان]] ۷۵ با [[اختیارات]] کامل و وسیع وی را [[حاکم عراق]] گرداند. از [[دلایل]] این امر، [[مرگ]] [[برادر]] [[خلیفه]] (ِشر بن [[مروان بن حکم]])، [[آشفتگی]] اوضاع [[عراق]] و افزایش خطر [[خوارج]] و نیز درخواست عده‌ای از بزرگان [[حجاز]] از [[عبدالملک]] مبنی بر [[عزل]] حجاج از حجاز بود. بدین‌ترتیب، [[خطبه]] مشهور [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} خطاب به [[مردم کوفه]] و [[پیش‌گویی]] [[تسلط]] یافتن غلامی [[ستمگر]] از [[قبیله ثقیف]] بر آنان و خبر از [[حکومت فردی]] [[خون‌ریز]] و [[شکمباره]]، محقق شد. [[آگاه]] باشید! به [[خدا]] [[سوگند]]، پسرکی از [[طایفه ثقیف]] ([[حجاج بن یوسف ثقفی]]) بر شما مسلط می‌شود که هوسباز و گردن‌کش و [[ستمگر]] ات، سبزه‌زارهای شما ([[اموال]] و [[دارایی‌ها]]) را می‌چرد و چربی شما را آب می‌کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۱۶.</ref>.
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش