بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| موضوع مرتبط = تقیه | | موضوع مرتبط = تقیه | ||
| عنوان مدخل = تقیه | | عنوان مدخل = تقیه | ||
| مداخل مرتبط = [[تقیه در لغت]] - [[تقیه در قرآن]] - [[تقیه در حدیث]] - [[تقیه در فقه اسلامی]] - [[تقیه در | | مداخل مرتبط = [[تقیه در لغت]] - [[تقیه در قرآن]] - [[تقیه در حدیث]] - [[تقیه در فقه اسلامی]] - [[تقیه در فقه سیاسی]] - [[تقیه در کلام اسلامی]] - [[تقیه در جامعهشناسی اسلامی]] - [[تقیه در سیره معصوم]] - [[تقیه در معارف و سیره امام باقر]] - [[تقیه در معارف و سیره رضوی]] - [[تقیه در معارف و سیره امام حسن عسکری]] - [[تقیه در معارف مهدویت]] - [[تقیه از دیدگاه اهل سنت]] - [[تقیه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
واژه [[تقیه]] از ریشه «و ـ ق ـ ی» و به معنای محافظت کردن،<ref>المصباح، ص۶۶۹؛ الصحاح، ج ۶، ص۲۵۲۷؛ لسان العرب، ج ۱۵، ص۴۰۲، «وقی».</ref> | واژه [[تقیه]] از ریشه «و ـ ق ـ ی» و به معنای محافظت کردن،<ref>المصباح، ص۶۶۹؛ الصحاح، ج ۶، ص۲۵۲۷؛ لسان العرب، ج ۱۵، ص۴۰۲، «وقی».</ref> پرهیز کردن و بر حذر داشتن <ref> لسان العرب، ج ۱۵، ص۴۰۲؛ تاج العروس، ج ۱۰، ص۳۹۶، «وقی».</ref> و در اصطلاح متون و [[منابع دینی]]، عبارت است از ابراز یا [[کتمان]] [[عقیده]] برخلاف نظر [[قلبی]] خود برای اجتناب از ضرر [[دینی]] یا [[دنیایی]]. <ref>اعتقادات، ص۱۳۷؛ القواعد الفقهیه، بجنوردی، ج ۵، ص۴۹ - ۵۰. </ref> در تعریفی دیگر، [[تقیه]]، نگاهداری خود از آسیب دیگری است با ابراز موافقت در گفتار یا [[کردار]] مخالف [[حق]] <ref>کتاب الطهاره، ج ۲، ص۳۹۶؛ رسائل فقهیه، ص۷۱. </ref> یا با اظهار چیزی که خود بدان [[اعتقاد]] ندارد. <ref>المبسوط، ج ۲۴، ص۴۵. </ref> | ||
تقیه از جهات مختلف [[انگیزه]]، [[اجرا]] و [[حکم شرعی]] آن، به گونههایی تقسیم میشود: تقیه به لحاظ انگیزه و غرض تقیهکننده، بر دو قسم است: یکی [[تقیه خوفی]] که برای دفع زیان و رفع [[خوف]] آن صورت میگیرد و بیشتر موارد تقیه از این گونه است. <ref>المکاسب المحرمه، ج ۲، ص۸۶؛ القواعد الفقهیه، مکارم، ج ۱، ص۴۱۰ - ۴۱۱. </ref> دیگری [[تقیه مداراتی]] یا تحبیبی که برای جلب نظر [[مخالفان]] و حتی [[همکاری]] آنان در اهداف مشترک انجام میشود. <ref>تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۳، ص۳۰۶؛ الرسائل، ج ۲، ص۱۷۴ - ۱۷۵؛ القواعد الفقهیه، مکارم، ج ۱، ص۴۱۰. </ref> | تقیه از جهات مختلف [[انگیزه]]، [[اجرا]] و [[حکم شرعی]] آن، به گونههایی تقسیم میشود: تقیه به لحاظ انگیزه و غرض تقیهکننده، بر دو قسم است: یکی [[تقیه خوفی]] که برای دفع زیان و رفع [[خوف]] آن صورت میگیرد و بیشتر موارد تقیه از این گونه است. <ref>المکاسب المحرمه، ج ۲، ص۸۶؛ القواعد الفقهیه، مکارم، ج ۱، ص۴۱۰ - ۴۱۱. </ref> دیگری [[تقیه مداراتی]] یا تحبیبی که برای جلب نظر [[مخالفان]] و حتی [[همکاری]] آنان در اهداف مشترک انجام میشود. <ref>تفسیر سید مصطفی خمینی، ج ۳، ص۳۰۶؛ الرسائل، ج ۲، ص۱۷۴ - ۱۷۵؛ القواعد الفقهیه، مکارم، ج ۱، ص۴۱۰. </ref> | ||