←اثباتپذیری وجود خدا
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
اوّلاً: ماهیت نداشتن [[خدا]] و عدم احاطه بشر بر ذات و [[صفات خدا]]، مانع هرگونه [[شناخت]] و [[اقامه دلیل]] نیست بلکه با شناخت محدود سازگار است (شناخت در حدّ و وسعت شناسنده)<ref>اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۱۰۹ـ ۱۱۰.</ref>؛ اگر اصل [[علم به خدا]] ناممکن باشد اصل اشکال هم در ذهن نقش نمیبندد؛ زیرا اشکال مبتنی بر پذیرش عدم تناهی خداست و عدم تناهی خود یک نوع وصف و [[شناخت]] است<ref>نقد برهان ناپذیری خدا، ص۲۳۳.</ref>. افزون بر آن، [[شناخت خداوند]] از طریق افعالش عملی است، راهها و ادلّه [[اثبات خدا]]، تصویری از ذات الهی ارایه نمیدهند بلکه مثبت [[اسماء و صفات]] [[خداوند]] هستند<ref>نقد نظریه برهان ناپذیری خدا،ص۱۸۲.</ref>. | اوّلاً: ماهیت نداشتن [[خدا]] و عدم احاطه بشر بر ذات و [[صفات خدا]]، مانع هرگونه [[شناخت]] و [[اقامه دلیل]] نیست بلکه با شناخت محدود سازگار است (شناخت در حدّ و وسعت شناسنده)<ref>اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۵، ص۱۰۹ـ ۱۱۰.</ref>؛ اگر اصل [[علم به خدا]] ناممکن باشد اصل اشکال هم در ذهن نقش نمیبندد؛ زیرا اشکال مبتنی بر پذیرش عدم تناهی خداست و عدم تناهی خود یک نوع وصف و [[شناخت]] است<ref>نقد برهان ناپذیری خدا، ص۲۳۳.</ref>. افزون بر آن، [[شناخت خداوند]] از طریق افعالش عملی است، راهها و ادلّه [[اثبات خدا]]، تصویری از ذات الهی ارایه نمیدهند بلکه مثبت [[اسماء و صفات]] [[خداوند]] هستند<ref>نقد نظریه برهان ناپذیری خدا،ص۱۸۲.</ref>. | ||
ثانیاً: [[ناتوانی]] [[اندیشه]] بشری از [[اقامه برهان]] بر اثبات وجود خارجی اشیاء (بر فرض صحت) دلیل بر این نیست که اندیشه بشری بر [[اقامه دلیل]] و اثبات خدا نیز [[ناتوان]] باشد؛ زیرا برخی از مسائل [[هستیشناسی]] از جمله پذیرش واقعیت هستی و اشیاء خارجی مقدّم بر هر نوع مباحث معرفتشناسی است و از این روی [[اثبات]] آن ناممکن است و چه بسا [[مبتلا]] به دور باشد<ref>تبیین براهین اثبات خدا، ص۶۶ و ۶۷.</ref>. در حالی که پذیرش وجود خدا، شرط حتمی ورود به مباحث معرفتشناسی نیست<ref>[[رحیم لطیفی|لطیفی]] و [[عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی|سلیمانی بهبهانی]]، [[اثبات خدا ( | ثانیاً: [[ناتوانی]] [[اندیشه]] بشری از [[اقامه برهان]] بر اثبات وجود خارجی اشیاء (بر فرض صحت) دلیل بر این نیست که اندیشه بشری بر [[اقامه دلیل]] و اثبات خدا نیز [[ناتوان]] باشد؛ زیرا برخی از مسائل [[هستیشناسی]] از جمله پذیرش واقعیت هستی و اشیاء خارجی مقدّم بر هر نوع مباحث معرفتشناسی است و از این روی [[اثبات]] آن ناممکن است و چه بسا [[مبتلا]] به دور باشد<ref>تبیین براهین اثبات خدا، ص۶۶ و ۶۷.</ref>. در حالی که پذیرش وجود خدا، شرط حتمی ورود به مباحث معرفتشناسی نیست<ref>[[رحیم لطیفی|لطیفی]] و [[عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی|سلیمانی بهبهانی]]، [[اثبات خدا (مقاله)|مقاله «اثبات خدا»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۱۶۶-۱۷۳.</ref>. | ||
== انواع براهین عقلی اثبات خدا == | == انواع براهین عقلی اثبات خدا == | ||